01.02. – Dogodilo se na današnji dan – U Sarajevu odlukom Zemaljske vlade osnovan Zemaljski muzej BiH, rođena je italijanska operska pjevačica Renata Tebaldi, Vidkun Quisling postao predsjednik norveške marionetske vlade, formalno završen hladni rat…

Mary Wollstonecraft Shelley
Mary Wollstonecraft Shelley

1650 –  U Stockholmu, gdje je boravio na poziv kraljice Kristine, umro francuski filozof, matematičar i fizičar René Descartes. Smatra se začetnikom moderne filozofije racionalizma. Među najpoznatijim njegovim djelima je “Rasprava o metodi”

1793. – Revolucionarna Francuska, nepune dvije sedmice poslije pogubljenja kralja Luja Šesnaestog, objavila je rat Velikoj Britaniji i Holandiji.

1840. – U američkom gradu Baltimor otvoren je prvi stomatološki fakultet u svijetu.

1851. –  Umrla je engleska književnica Mary Wollstonecraft Shelley. Mary Wollstonecraft je bila kćerka britanskog autora i filozofa William Godwin i u to vrijeme poznate feministkinje Mary Wollstonecraft.

Zemaljski muzej BiH
Zemaljski muzej BiH

1860. – Rođen je filolog Milan Rešetar, univerzitetski profesor slovenske filologije u Beču i Zagrebu. Proučavao je jezik starih spomenika, dijalekata i akcenata, posebno književnu i kulturnu istoriju rodnog Dubrovnika i bio je najbolji poznavalac dubrovačkog novca. Djela: izdanje “Gorskog vijenca”, “Dubrovačka numizmatika 1 i 2”, “Nove dubrovačke povelje Stojanovićeva zbornika”, “Nikša Zvijezdić, dubrovački kancelar 15. vijeka”, “Najstariji dubrovački govor”, “Najstarija dubrovačka proza”, “Dubrovački zbornik od godine 1520.”, “Jezik Marina Držića”, na njemačkom jeziku – “Čakavština i njene nekadašnje i sadašnje granice”, “Štokavski dijalekt”, “Dubrovački spomenici 13-15. vijeka”.

1861. – Teksas se otcijepio od Unije i priključio Konfederaciji južnih američkih država.

1884. – Izdan je prvi svezak Oxford English Dictionary.

1888. – U Sarajevu odlukom Zemaljske vlade osnovan Zemaljski muzej BiH. Nova zgrada muzeja po projektu Karla Paržika gradi se od 1909. do 1913, kada je Muzej i preselio. Tokom postojanja sakupljen je znatan dio kulturnog naslijeđa zemlje.

1893. – Thomas Edison u West Orangeu u New Jerseyju otvorio je prvi filmski studio u svijetu.

Renata Tebaldi
Renata Tebaldi

1896. – U Torinu je premijerno izvedena Puccinijeva opera “La Boheme”.

1908. – Odgovarajući na teror režima, republikanski zavjerenici su u Lisabonu ubili portugalskog kralja Karlosa Prvog i njegovog sina, koji je trebalo na naslijedi prijesto.

1918. – U austrougarskoj floti u Boki Kotorskoj izbila je jedna od najvećih pobuna mornara u Prvom svjetskom ratu. Topovski hitac s krstarice “Sankt Georg” označio je početak pobune više od 8.000 mornara sa oko 400 brodova u Jadranu. Pobunjenici su tražili neodložno zaključenje mira, demobilizaciju, pravo svih naroda u Austro-Ugarskoj na samoopredjeljenje, poboljšanje uslova rada na brodovima i amnestiju učesnika pobune. Pobuna je ugušena u krvi.

1922. – Rođena je italijanska operska pjevačica Renata Tebaldi, nesumnjivo jedan od najvećih lirskih soprana 20. vijeka, koja je briljantno interpretirala velike role, posebno u operama Giuseppe Verdija i Jakoma Pucinija.

1924. – Prva laburistička vlada Velike Britanije priznala je SSSR, što je doprinijelo slamanju diplomatske izolacije te zemlje.

Vidkun Quisling
Vidkun Quisling

1935. – Počeo je štrajk solidarnosti studenata Beogradskog univerziteta s drugovima u koncentracionom logoru u Višegradu, a u sukobu s policijom je poginuo student prava Mirko Srzentić. Studenti su tražili puštanje kolega iz logora, odlazak policije iz zgrade Univerziteta i omogućavanje Srzentićeve sahrane. Uhapšeno je više od 300 studenata, a tridesetak poslato u Višegrad.

1942. – Vođa norveških nacista Vidkun Quisling u Drugom svjetskom ratu u okupiranoj Norveškoj postao je predsjednik marionetske vlade.

1946. –  Norveški diplomata Trigve Li izabran je za prvog generalnog sekretara UN.

1946. – Mađarska je proglašena republikom, s predsjednikom Zoltanom Tildijem i premijerom Ferencom Nađom.

1958. – Proglašeno je ujedinjenje Egipta i Sirije i zajednička država je nazvana Ujedinjena Arapska Republika.

1979. – Iranski vjerski vođa ajatotah Ruholah Homeini vratio se u zemlju iz Pariza poslije 15 godina izgnanstva, mahom u Iraku. Time je nastupila nova faza islamske revolucije, kojom je u Iranu uspostavljena islamska teokratija.

Ruholah Homeini
Ruholah Homeini

1982. – Proglašena je konfederacija Senegambija, nastala udruživanjem afričkih država Senegal i Gambija.

1990. –  Da bi suzbila masovne demonstracije kosovskih Albanaca, JNA izvela tenkove na ulice kosovskih gradova, a borbeni avioni nadlijetali Prištinu. U sukobima demonstranata i policije poginuli su 27 demonstranata i jedan policajac, a ranjeno oko sto ljudi na obje strane.

1992. –  Predsjednici SAD-a i Rusije George Bush i Boris Jeljcin potpisali u Camp Davidu deklaraciju o prestanku neprijateljstava dvije zemlje, čime je formalno završen hladni rat.

1996. – Predsjednik Jacques Chirac objavio da je Francuska okončala nuklearne probe “jednom zauvijek”.

2003. – Space Shuttle Columbia eksplodirao je nad Teksasom prilikom povratka u Zemljinu atmosferu. Poginuli su svi članovi posade, a bila je to posljednja planirana misija Columbije.

2007. – Umro Gian Carlo Menotti, slavni kompozitor i osnivač festivala Dva svijeta u gradu Spoleto u italijanskoj provinciji Umbrija 1957. Kasnije je osnovao festival Spoleto u SAD-u, te u Melbourneu u Australiji.

Gian Carlo Menotti
Gian Carlo Menotti

2009. – Jóhanna Sigurðardóttir postala je prva žena koja je izabrana na mjesto premijera Islanda, ujedno i prva koja javno priznaje da je homoseksualne orjentacije.

2012. – Preminula je poljska pesnikinja Vislava Šimborska (Wisława Szymborska), dobitnica Nobelove nagrade 1996. Objavila je petnaestak zbirki poezije, prevodjenih na više svetskih jezika (“Dozivanje Jetija”, “Stotinu radosti”, „Ljudi na mostu”, “Kraj i početak”).

Posted by on 2020-02-01. Filed under Magazin, Na današnji dan. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. Both comments and pings are currently closed.

You must be logged in to post a comment Login