01.05. – Dogodilo se na današnji dan – U Chicagu je 40.000 radnika stupilo u štrajk, zahtijevajući bolje uslove rada, izražene u paroli “tri osmice” – po osam sati rada, odmora i kulturnog uzdizanja.

David Livingstone
David Livingstone

1218. – Rođen njemački car Rudolf Prvi Habsburg, osnivač dinastije Habsburgovaca, jedne od najstarijih i najmoćnijih u Evropi. Vladao je od 1273. do smrti 1291.

1672. – Rođen engleski pisac i političar Joseph Addison, koga su proslavili duhoviti, jasni i jezički elegantni eseji.

1707. – Stupio je na snagu Zakon o Uniji kojom su se kraljevine Škotska i Engleska ujedinile u Veliku Britaniju.

1753 – Švedski botaničar Carl von Linné objavio Species Plantarum, što se računa kao početak biljne taksonomije.

1819. – U Francuskoj uvedena sloboda štampe.

1873. – Škotski ljekar, misionar i istraživač Afrike David Livingstone, koji je otkrio Viktorijine vodopade, pronađen je mrtav u mjestu Chitambo u sadašnjoj Zambiji.

Chicago 1886
Chicago 1886

1886. – U Chicagu je 40.000 radnika stupilo u štrajk, zahtijevajući bolje uslove rada, izražene u paroli “tri osmice” – po osam sati rada, odmora i kulturnog uzdizanja. U krvavom sukobu sa policijom ubijeno je šest i ranjeno oko 50 radnika, a veliki broj je uhapšen. Pet radničkih vođa je osuđeno na smrt, a trojica na robiju. Na Prvom kongresu Druge internacionale 1889. je odlučeno da se svake godine 1. maja masovno demonstrira kao znak sjećanja na radnike iz Chicaga. Širom Bosne i Hercegovine 1. maj tradicionalno se obilježava praznično, okupljanjima na lokalnim izletištima.

1904. – Umro je češki kompozitor Antonín Dvořák. Iz njegovog bogatog opusa izdvaja se devet simfonija među kojima je najpoznatija “Simfonija iz novog svijeta”.

1925. – Kipar proglašen britanskom kolonijom. Velika Britanija je okupirala to mediteransko ostrvo odlukom Berlinskog kongresa 1878.

1939. – Rođena je američka autorica i folk pjevačica Judy Collins, poznata po nevjerojatnoj čistoći soprana, eklektičnom ukusu svog muzičkog izraza i socijalnom aktivizmu, dobitnica Grammyja za najbolju folk izvedbu, a bila je i nominirana za Oscara.

1945. – Jedinice Četvrte armije Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije su u Drugom svjetskom ratu izbile na rijeku Soču i zauzele Trst, Goricu i Tržič.

Joseph Goebbels
Joseph Goebbels

1945. – Njemački nacistički lider Joseph Goebbels, ministar prosvjete i propagande po dolasku nacista na vlast 1933, izvršio je samoubistvo u bunkeru u Berlinu. Iz straha pred odgovornošću za nacističke zločine Goebbels se ubio zajedno sa cijelom porodicom u posljednjim časovima pred pad Berlina u Drugom svjetskom ratu.

1947. – Rođen je bosanskohercegovački književnik i glumac Enes Kišević.

1960. – Na teritoriji Sovjetskog Saveza oboren je američki špijunski avion “U-2”. Pilot Francis Powers, koji se spasao iskakanjem, zarobljen je i u februaru 1962. razmijenjen za jednog sovjetskog špijuna.

1978. – Japanski istraživač Naomi Uemura postao je prvi čovjek koji je sam stigao na Sjeverni pol, prešavši 950 kilometara na sankama s psećom zapregom.

1982. – U Poljskoj, 50.000 pristalica “Solidarnosti” demonstriralo je protiv vojne vlasti. Ratno stanje u zemlji uvedeno je 13. decembra 1981, kada je general Vojćeh Jaruzelski suspendovao civilne vlasti.

1993. – U atentatu u Kolombu tokom prvomajske proslave ubijen je predsjednik Šri Lanke Ranasingea Premadasu.

Ayrton Senna
Ayrton Senna

1994. – U trci za “Gran Pri San Marina” poginuo je brazilski automobilski as Ayrton Senna jedan od najboljih vozača “Formule 1”. Titulu prvaka svijeta u “Formuli 1” osvajao je 1988, 1990. i 1991.

1995. – Hrvatska pokrenula vojno operaciju “Bljesak” kojom je za 36 sati oslobođena zapadna Slavonija.

2003. – Američki predsjednik objavio kraj rata u Iraku, ali oružje za masovno uništenje, koje je navedeno kao formalni razlog za napad američko-britanske koalicije, nikada nije pronađeno.

2004. – U Bruxelles su podignute zastave deset novih država članica Evropske unije, čime se broj zemalja koje čine tu integraciju popeo na 25 sa 450 miliona stanovnika. Punopravne članice EU zvanično su postale: Mađarska, Poljska, Češka, Slovačka, Slovenija, Kipar, Malta, Estonija, Letonija i Litvanija. To je najveće proširenje EU od osnivanja 1957. godine.

Naomi Uemura
Naomi Uemura

2011 – U NATO bombardovanju kuće libijskog vođe Muamera Gadafija koji tom prilikom nije povrijeđen, poginuli su njegov najmlađi sin Saif al-Arab i njegovo troje djece.

2011. – Poglavar Rimokatoličke crkve Benedikt XVI je na trgu Svetog Petra u Rimu pred više od milion ljudi proglasio za blaženog svog prethodnika Jovana Pavla Drugog.

2017. – Palestinski islamski pokret Hamas promijenio je svoj program, prihvativši da država Palestina bude ograničena na granice iz 1967. godine i insistirajući na političkom, nereligioznom karakteru svog sukoba s Izraelom.

Posted by on 2019-05-01. Filed under Magazin, Na današnji dan. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. Both comments and pings are currently closed.

You must be logged in to post a comment Login