02.05. – Dogodilo se na današnji dan – Umro je Leonardo da Vinci. Sovjetske trupe osvojile Berlin. Počela opsada Sarajeva.

Leonardo da Vinci
Leonardo da Vinci

1519. – Umro je Leonardo da Vinci, italijanski umjetnik, arhitekt, slikar, pronalazač i ekolog. Njegova djela “Posljednja večera” (1495-97) kao i “Mona Lisa” (1503-06) spadaju među najpopularnije i najuticajnije slike renesanse, dok njegovi spisi odražavaju duh znanstvenog istraživanja i mehaničke inventivnosti koja je bila stoljećima ispred svoga vremena.

1567. – Umro je Marin Držić, dubrovački renesansni pjesnik i dramski pisac. Najčuvenijim djelom “Dundo Maroje”, čija je tema otac tvrdica i sin rasipnik, zasmijavao je vlastelu u rodnom Dubrovniku, ali je i izvrgavao poruzi. Komedije “Pomet”, “Pijerin” i “Đuho Krpeta” su izgubljene ili sačuvane u fragmentima. Ostala djela: komedije “Skup”, “Mande”, “Arkulin”, alegorična pastoralno-muzička komedija “Plakir”, rustikalna komedija “Novela od Stanca”, pastorale “Tirena”, “Venera i Adon”.

1729. – U Szczecinu rođena ruska carica njemačkog porijekla Katarina II Aleksejevna Velika. Caricom je 1762. proglasila dvorska garda pošto je u zavjeri ubijen njen muž Petar III. Provela je značajne reforme ruskog društva u duhu prosvijećenog apsolutizma

1895. – U Sarajevu je počeo saobraćati prvi električni tramvaj, zamijenivši dotadašnji tramvaj na konjsku vuču, a saobraćao je od Željezničke stanice do Latinske ćuprije. Sarajevo je tako postalo prvi grad u Evropi koji je imao cjelodnevnu tramvajsku liniju. Linija je otvorena za Novu 1885. godinu kao probna, a tramvaje su tada pokretali konji. Prvi električni tramvaj imao je dvoja vrata, a mogao je primiti 24 putnika.

Marin Držić
Marin Držić

1903. – Rođen je američki pedijatar Benjamin McLane Spock, čija je knjiga “Savjeti zdravog razuma o odgajanju beba i djece”, objavljena 1946, postala bestseler, umnogome izmijenivši predstavu o pravilnom odgajanju djece. Tokom Vijetnamskog rata žestoko je osporavao vojnu avanturu SAD u jugoistočnoj Aziji.

1913. – Rođen je Filip Kljajić, partizanski borac i narodni heroj Jugoslavije.

1925. – Umro je Antun Branko Šimić, hrvatski pjesnik i esejist.

1933. – Kancelar Njemačke Adolf Hitler ukinuo sindikate.

1937.  – Blizak saradnik nacističkog njemačkog diktatora Hitlera rajhsmaršal Hermann Göring tajno se sastao na Bledu s knezom Pavlom Karađorđevićem i jugoslovenskim premijerom Milanom Stojadinovićem. Uvjeravao ih je da Jugoslavija neće biti napadnuta ako održi bliskost sa Silama osovine.

1943. – Rođen je bosanskohercegovački glumac Mustafa Nadarević.

1945. – Sovjetske trupe osvojile Berlin. Jedinice Prvog bjeloruskog fronta maršala Georgija Žukova i Prvog ukrajinskog fronta maršala Ivana Konjeva počele su berlinsku operaciju 16. aprila.

Berlin, SSSR
Berlin, SSSR

1945. – Rođen je bosanskohercegovački književnik Alija Dubočanin.

1967. – U Stokholmu počeo rad Međunarodni sud za ratne zločine, koji je kasnije presudio da su SAD krive za agresiju na Vijetnam.

1970. –  Američka Nacionalna garda na univerzitetu Kent pucala u studente antiratne aktiviste i ubila njih četvoro.

1982. – Britanska podmornica u Foklandskom ratu potopila argentinsku krstaricu “General Belgrano”, usmrtivši više od 350 ljudi.

Sarajevo 2. maj
Sarajevo 2. maj

1992. – Počela opsada Sarajeva. Tog dana specijalne jedinice tadašnje jugoslavenske vojske pokušale su zauzeti zgradu Predsjedništva BiH, a borba se vodila 150 metara dalje, na Skenderiji. 2. maja počela je opsada grada koja je trajala 1.460 dana.  Istog dana  zarobljen i tadašnji predsjednik Predsjedništva BiH Alija Izetbegović kao i zamjenik predsjednika Vlade Zlatko Lagumdžija, koji su se vraćali sa pregovora iz Lisabona.  Od tog dana Sarajevo je bilo pod opsadom, bez hrane, struje i vode. Presječene su komunikacije, a grad je bio svakodnevno granatiran.

1993. – Bivši šef norveške diplomatije i ambasador u Beogradu Thorvald Stoltenberg postavljen za kopredsjednika Međunarodne konferencije o Jugoslaviji, zamijenivši američkog diplomatu Cyrusa Vancea koji je podnio ostavku.

1993. – Radovan Karadžić u Atini potpisao Vance-Owenov plan za BiH, pod uslovom da ga prihvati Skupština Republike Srpske. Skupština je plan odbacila.

Nelson Mandela
Nelson Mandela

1994. – Nelson Mandela i njegov Afrički nacionalni kongres pobijedili na izborima u Južnoj Africi.

2001. – Haški tribunal odbio je zahtjev bivše predsjednice Republike Srpske Biljane Plavšić da se njoj i Momčilu Krajišniku sudi odvojeno.

2001. – Ronilac Živadin Đorđević izjavio je za list Timočka revija da je u proljeće 1999. iz Dunava izvučena hladnjača s 50 tijela koja su kasnije tajno zakopana u masovnu grobnicu. U narednim mjesecima srbijanska policija otkrila nekoliko masovnih grobnica u kojima su zakopani albanski civili.

2002. – Umro je bosanskohercegovački književnik Izet Sarajlić.  Jedan je od pokretača međunarodne književne manifestacije Sarajevski dani poezije 1962. u organizaciji Društva pisaca BiH.

2003. – Predsjednik SAD George Bush saopštio da je glavni dio borbenih operacija u Iraku završen, čime je zvanično okončan rat u Iraku.

2004. – Milorad Ulemek Legija, bivši komandant Jedinice za specijalne operacije i prvooptuženi za ubistvo premijera Srbije Zorana Đinđića, predao se beogradskoj policiji poslije 14 mjeseci skrivanja.  Za organizovanje ubistva premijera Legija je osuđen na 40 godina zatvora, a na istu kaznu osuđen je i neposredni izvršilac ubistva, bivši Legijin zamjenik Zvezdan Jovanović.

2011. – Ubijen je Osama bin Laden, lider Al-Qaede.

2015. – U Münchenu umrla poznata ruska balerina Maja Pliseckaja.

Posted by on 2019-05-02. Filed under Magazin, Na današnji dan. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. Both comments and pings are currently closed.

You must be logged in to post a comment Login