04. 10. – Dogodilo se na današnji dan – Umrla je američka pjevačica Janis Joplin, najpoznatija bijela pjevačica bluesa. Janis je imala buntovan i neuobičajen stil tipičan za hipi pokret tog vremena. Umro je nizozemski slikar i bakropisac Rembrandt van Rijn, jedan od najvećih u istoriji slikarstva.

Rembrandt van Rijn
Rembrandt van Rijn

1669. – Umro je nizozemski slikar i bakropisac Rembrandt van Rijn, jedan od najvećih u istoriji slikarstva, čije su slike prepoznatljive po dramatičoj igri svjetlosti i sjenki, dubini kolorita, psihološkoj pronicljivosti i humanim osjećanjima. Radio je sve vrste slikarstva i u svim se pokazao jednako veliki, a omiljeni su mu bili biblijski motivi, portreti i autoportreti. Uradio je oko 650 uljanih slika, oko 300 gravira i skoro 2.000 crteža, uključujući remek-djela kao što su “Noćna straža”, “Izgubljeni sin”, “Čas anatomije doktora Tulpa”, “Hristos kao baštovan”, “Dobri Samarićanin”, “Hodočasnici u Emausu”, “Suknari”, “Vitsavej”, “Jakov blagisilja unuke”, “Venera i Kupidon”, “Vjerenici”, “Flora”, “Danaja”, “Starica”, “Jevrejska nevjesta”, “Porodiči portret”, “Predio s vjetrenjačom”, više od 60 autoportreta, portrete svoje žene Saskije van Ojlenburh, sina Tita, prijatelja Jana Siksa.

Engelbert Dollfuss
Engelbert Dollfuss

1079. – Papa Grgur VII zaprijetio u pismu istarsko-kranjskom markgrofu Vecelinu izopćenjem iz Crkve, ako napadne Hrvatsku kojom je tada vladao kralj Dmitar Zvonimir.

1582 – Papa Grgur XIII, prema savjetima astrologa izvršio reformu julijanskog kalendara. Gregorijanski kalendar stupio je na snagu narednog dana sa datumom 15. oktobar. Novi kalendar prihvatile su ubrzo zapadne katoličke zemlje.

1830. – Belgija postala nezavisna država, odvojivši se od Holandije čiji je dio bila od 1815. godine.

1853. – Otomanski imperij objavljuje Rusiji rat koji će kasnije postati poznat kao Krimski rat.

1892. –  Rođen austrijski državnik Engelbert Dollfuss, kancelar od 1932. do 1934, koji se protivio pripajanju Austrije nacističkoj Njemačkoj. Zbog upornog odupiranja Hitlerovoj namjeri, austrijski nacisti su ga ubili u Beču u julu 1934.

1921. – Riccardo Zanella je postao predsjednik Slobodne Države Rijeke.

1923. – U Evanstonu u Illinoisu, rođen Charlton Heston, američki filmski, pozorišni i televizijski glumac, nagrađen Oscarom za glavnu ulogu u filmu “Ben-Hur”.

An American in Paris
An American in Paris

1942. – Rođena je Jóhanna Sigurðardóttir, islandska političarka, prva žena u historiji te države koja je postala premijerkom, te prva homoseksualna osoba koja je došla na čelo neke države u modernoj povijesti.

1944. – Britanske trupe iskrcale su se na Peloponezu i oslobodile lučki grad Patras.

1944. – Uoči oslobođenja Beograda u Drugom svjetskom ratu raspušten je koncentracioni logor na Banjici, nacističko mučilište i sabirni centar za strijeljanje i slanje na prisilni rad u Njemačku, koji su njemačke okupacione vlasti osnovale u junu 1941.

1954. – U SAD je premijerno prikazan mjuzikl “Amerikanac u Parizu” redatelja Vincentea Minnellija, a prema muzici Georgea Gershwina. Film je dobio šest Oscara.

1957. – SSSR lansirao Sputnjik 1, prvi umjetni satelit u Zemljinoj orbiti, težak 83 kilograma, koji je letio po eliptičnoj putanji do visine 900 kilometara. Zapad, posebno SAD, bio je zapanjen, jer je satelit mogla da izbaci samo izuzetno snažna raketa, mnogo jača od svake kojom se eksperimentisalo u SAD. Ubrzo je uslijedilo oštro sovjetsko-američko nadmetanje u svemiru.

1958. – U Francuskoj proglašena Peta republika.

Janis Joplin
Janis Joplin

1970. – Umrla je američka pjevačica Janis Joplin, najpoznatija bijela pjevačica bluesa. Janis je imala buntovan i neuobičajen stil tipičan za hipi pokret tog vremena. Njen uzor bila je crna kraljica Bessie Smith, najveća jazz i blues pjevačica svih vremena. Janis Joplin je u početku bila pjevačica grupe Big Brother & Holding Company, a kasnije je radila samostalno. Njezina verzija pjesme “Me and my Boby Mcgee” posthumno je dospjela na prvo mjesto američke top-liste singlova. U kratkoj profesionalnoj karijeri koja je trajala svega četiri godine, proslavila se brojnim hitovima, a neki od najvećih su „Down On Me“, „Bye, Bye Baby“, „Piece of My Heart“, „Try (Just A Little Bit Harder“), „Maybe“, „To Love Somebody“, „Mercedes Benz“, „One Night Stand“, „Raise Your Hand“ i „Me and Bobby McGee“. Tokom karijere objavila je četiri studijska albuma, od kojih je poslednji izdat posthumno i pet singlova. Najbolji umiru mladi – tako otprilike glasi popularna rock’ n’ roll poslovica. Janis Joplin se ubraja u Klub 27, muzičare koji su preminuli napunivši 27 godina života.

1992. – Vlada Mozambika i pobunjenici potpisali mirovni sporazum, čime je okončan 16-godišnji građanski rat u toj afričkoj zemlji.

Svjetski dan zaštite životinja
Svjetski dan zaštite životinja

1993. – Potpredsjednik Rusije Aleksandar Ruckoj i lideri parlamenta, raspuštenog odlukom ruskog predsjednika Borisa Jeljcina 21. septembra 1993, predali su se vojnicima lojalnim Jeljcinu poslije desetosatnog tenkovskog napada na zgradu parlamenta i pogibije najmanje 300 ljudi.

1999. – Komandant ustaškog logora u Jasenovcu u Drugom svjetskom ratu Dinko Šakić osuđen u Zagrebu na 20 godina zatvora. U tom, najvećem koncentracionom logoru u Jugoslaviji, ubijeno je između 70.000 i 105.000 ljudi, uglavnom Srba, Jevreja i Roma, kao i hrvatskih antifašista.

2000. – Ustavni sud SR Jugoslavije poništio je predsjedničke izbore održane 24. septembra na kojima je kandidat opozicije Vojislav Koštunica pobijedio dotadašnjeg predsjednika Slobodana Miloševića. Na poziv Demokratske opozicije Srbije da se 5. oktobra okupe u protestu ispred Savezne skupštine, građani iz cijele Srbije krenuli su prema Beogradu probijajući policijske blokade na putevima.

2004. – Danas je Svjetski dan zaštite životinja. Opštom deklaracijom UN o zaštiti životinja proklamovanom 1977. zatraženo je poštovanje “za životinje kao što je poštovanje čovjeka za čovjeka” i zabrana svih zabava u kojima su životinje izložene maltretiranju i ubijanju.

Vedran Puljić. Neredi, Široki Brijeg
Vedran Puljić. Neredi, Široki Brijeg

2004. – U Posebnom odjeljenju Okružnog suda za organizovani kriminal u Beogradu počelo suđenje pripadnicima “Zemunskog klana”, koji su optuženi za 13 ubistava, dva teroristička napada i četiri otmice.

2004. – Umrla američka glumica Janet Leigh, poznata po ulozi u Hitchcockovom filmu “Psiho”.

2005. – Turska počela pregovore sa Evropskom unijom, 42 godine nakon što je podnijela zahtjev za članstvo u toj organizaciji.

2009. – Navijač Fudbalskog kluba Sarajevo Vedran Puljić (22) ubijen je u Širokom Brijegu iz vatrenog oružja, prije utakmice između Širokog Brijega i Sarajeva.

2013. – Umro poznati vijetnamski političar i general Vo Nguyen Giap, glavni strateg borbe koja je okončana pobjedom u Vijetnamskom ratu protiv SAD-a. Završnim operacijama 1975. ujedinio je Vijetnam.

Posted by on 2019-10-04. Filed under Magazin, Na današnji dan. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. Both comments and pings are currently closed.

You must be logged in to post a comment Login