04. 12. – Dogodilo se na današnji dan – Grupa Led Zeppelin prestala je da postoji. Ostali su jedna od komercijalno najuspješnijih, najutjecajnijih i najinovativnijih grupa u historiji rocka i muzike.

Thomas Hobbes
Thomas Hobbes

1642. – Umro je francuski državnik kardinal Armand-Jean du Plessis, svemoćni ministar vanjskih poslova i rata kralja Luja Trinaestog, koji je svim silama nastojao da Francusku učini prvom silom u Evropi. Gradeći apsolutističku monarhiju, ograničio je utjecaj rimokatoličke crkve, pape i plemstva. Ugušio je ustanak hugenota i lišio ih političkih prava, ali im je ostavio vjersku slobodu. Zemlju je uveo u Tridesetogodišnji rat da bi oslabio moć Njemačkog carstva. Nastavio je kolonijalno širenje Francuske i počeo kolonizaciju u Sjevernoj Americi i sjevernoj Africi.

1679. – Umro je engleski filozof  Thomas Hobbes, nastavljač i sistematizator klasičnog engleskog empirizma, koji je razradio teoriju društvenog ugovora. Njegovo učenje je spojilo principe mehanističko-materijalističke metafizike sa senzualističkom teorijom saznanja i apsolutističkom političkom filozofijom. Djela: “Elementa filozofika” (ili “O tijelu”, “O čovjeku”, “O građaninu”), “Levijatan”, “O političkom tijelu”.

 Indija, spaljivanje udovica
Indija, spaljivanje udovica

1791. – Izašao je prvi broj britanskog “Observera”, najstarijeg nedjeljnog lista u svijetu.

1795.- Rođen je škotski istoričar i filozof Thomas Carlyle, čija se djela, uz bogatstvo činjeničnog materijala, odlikuju živošću mašte i dramatičnošću izlaganja. Djela: “Francuska revolucija”, “O herojima”, “Život Fridriha Velikog”, “Sartor Resartus”, “Čartizam”, “Prošlost i sadašnjost”, “Pisma i govori Olivera Kromvela”, “Kritički eseji” (sedam knjiga).

1798. – Umro je italijanski ljekar i naučnik Luigi Galvani, koji je 1789. pronašao galvanski elektricitet i nazvao ga “životinjskim magnetizmom”. Njegovo ime nose mnogi instrumenti i oznake u elektromagnetizmu i elektrotehnici.

Mary Celeste
Mary Celeste

1829. – Zabranjeno je spaljivanje udovica u Indiji. U Indiji je vijekovima postojao običaj spaljivanja udovica na pogrebnoj lomači priređenoj za njihovog supruga. Isprva udovice nisu bile obvezne to učiniti, ali se u društvu taj čin visoko cijenio, jer se vjerovalo da muževljevi grijesi bivaju izbrisani samožrtvovanjem njegove supruge. Udovice koje su počinile takvo samoubojstvo štovalo se nakon smrti, gotovo kao lokalna božanstva. S vremenom su udovice počeli prisiljavati na takvu smrt jer se smatralo da bi bile nedostojne kad ne bi to učinile. Prilikom sprovoda bogatih maharadža, dolazilo je do spaljivanja velikog broja njihovih žena i konkubina. Pri tome su one znale biti vezane za lomaču ili drogirane kako ne bi pobjegle iz vatre. Međutim, unatoč protuzakonitosti, još uvijek je dolazilo do spaljivanja udovica s vremena na vrijeme. Čak ni današnji indijski zakoni, koji zabranjuju kako primjenu tako i veličanje tog običaja, ne uspijevaju potpuno ukinuti praksu. Na primjer, 2008. godine jedna se žena u Indiji spalila na suprugovoj pogrebnoj lomači.

1872. – Pronađen je brod Mary Celeste. Brod Mary Celeste predstavlja najveću pomorsku misteriju u istoriji. Brod je pronađen u Atlantskom okeanu u netaknutom stanju, no bez ijednog člana posade. Brod je bio dobro opskrbljen hranom i vodom, vremenski uslovi su bili dobri, osobne stvari putnika i članova posade pronađene su na brodu, čak i dragocjenosti. Neka brodska jedra su još bila razapeta i brod je bio na putu prema Gibraltaru. Međutim, niko od članova posade više nikada nije viđen. Sir Arthur Conan Doyle, autor Sherlocka Holmesa, napisao je priču o tom brodu, koja sadrži mnogo detalja iz stvarnosti.

Francisco Franco
Francisco Franco

1892. – Rođen je španski diktator Francisco Franco, koji je, uz obilatu pomoć italijanskih fašista i njemačkih nacista, poslije trogodišnjeg građanskog rata koji je izazvao, 1939. slomio otpor legalnog demokratskog republikanskog poretka. Vlast je držao do smrti 1975.

1893. – Rođen je književnik August Cesarec. Bio je istaknuti intelektualac, komunista i španski borac. Ubijen je zajedno sa drugim zatočenim komunistima prilikom bijega iz ustaškog logora Kerestinec 1941. godine. Objavljivao je putopise, prevodio Maksima Gorkog, Victora Hugoa i Emila Zolu te je pisao mnogim listovima i časopisima. Najznačajniji dio opusa čine mu romani Careva kraljevina, Zlatni mladić i Bjegunci u kojima se bavi moralnom dekadencijom hrvatskoga građanskog društva prije i neposredno nakon Prvog svjetskog rata.

1942. – Američka avijacija u Drugom svjetskom ratu prvi put bombardovala teritoriju Italije.

1943. – Predsjednik SAD Franklin Roosevelt, britanski premijer Winston Churchill i turski predsjednik Mustafa Ismet Ineni u Kairu razmatrali zajedničke akcije u okviru antihitlerovske koalicije, ali je Turska odbila da objavi rat Njemačkoj.

Thomas Hunt Morgan
Thomas Hunt Morgan

1945. – Umro je američki biolog i genetičar Thomas Hunt Morgan, osnivač genetike, dobitnik Nobelove nagrade za medicinu 1933. za otkriće funkcije hromozoma u prenošenju nasljednih svojstava. Izradio je prve mape položaja gena u hromozomima i smatra se glavnim predstavnikom hromozomne teorije nasljeđa.

1972. – Čileanski predsjednik Salvador Allende izjavio u UN da američka telefonska i telegrafska kompanija ITT čini sve da izazove građanski rat u Čileu. General Augusto Pinoche je uz američku pomoć organizovao vojni udar u kojem je Aljende ubijen 11. septembra 1973, poslije čega je zaveo diktaturu.

1975. – Umrla je Hannah Arendt, filozofkinja i jedna od vodećih ličnosti u oblasti političke teorije u 20. vijeku. Laureatkinja je mnogih međunarodnih nagrada, među kojima Lesingove nagrade 1959. i nagrade “Sigmund Frojd” 1967. U Drezdenu je 1993. osnovan “Hana Arent institut” za istraživanje totalitarizma.

1977. – Diktator Jean-Bédel Bokassa – na ceremoniji koja je koštala četvrtinu nacionalnog proizvoda zemlje – sam sebe krunisao za cara Centralnoafričkog carstva.

Led Zeppelin
Led Zeppelin

1980. – Grupa Led Zeppelin prestala je da postoji. Led Zeppelin je bio engleski rock sastav nastao 1968. godine i s 300 miliona prodanih albuma, od toga samo 100 miliona u SAD-u, nije bio samo jedan od komercijalno najuspješnijih rock sastava, već i pionir hard rocka i heavy metala. Članovi sastava su bili Jimmy Page (gitare), Robert Plant (usna harmonika i vokal), bubnjar John Bonham i bas gitarist/multiinstrumentalist John Paul Jones. Započeli su kao blues rock grupa, da bi kasnije razvili svoj stil u pravcu koji će se nazvati hard rock i heavy metal, a Led Zeppelin i Black Sabbath smatraju se prvim heavy metal grupama. Kroz 1980. zdravstveno stanje bubnjara Johna Bonhama se zbog alkoholizma sve više pogoršavalo. 24. rujna 1980. nakon što je u prethodna 24 sata ispio četrdesetak (?) duplih votki tokom cjelodnevnog uvježbavanja benda za turneju, nakon ponoći je odnešen u Pageovu kuću na spavanje i sljedećeg popodneva je pronađen mrtav. Autopsija je pokazala odsustvo bilo kojih lijekova ili droge u tijelu osim alkohola. Iako se raspravljalo o mogućim Bonhamovim nasljednicima ostali članovi benda su objavili da više ne mogu nastaviti i odlučili prekinuti karijeru. Ostali su jedna od komercijalno najuspješnijih, najutjecajnijih i najinovativnijih grupa u historiji rocka i muzike uopšte.

Čehoslovačka, Varšavski pakt
Čehoslovačka, Varšavski pakt

1989. – Članice Varšavskog pakta Bugarska, Mađarska, Demokratska Republika Njemačka, Poljska i SSSR – koje su okupirale Čehoslovačku 1968. – na sastanku u Moskvi su osudile vojnu intervenciju i saopštile da je to bilo “miješanje u unutrašnje poslove suverene Čehoslovačke”.

1993. – Vlada Angole i pobunjenički pokret UNITA postigli saglasnost o uslovima primirja radi okončanja 18-godišnjeg građanskog rata u toj afričkoj zemlji.

1995. – Prethodnica NATO trupa, čiji dolazak je planiran kao dio primjene Dejtonskog mirovnog sporazuma, sletjela na sarajevski aerodrom.

1995. – Ministri vanjskih poslova Evropske unije na sastanku u Briselu suspendovali sankcije SR Jugoslaviji.

1997. – U kanadskom gradu Ottawi predstavnici 121 države potpisali istorijski sporazum o zabrani upotrebe protivpješadijskih mina, ali je više zemalja, uključujući SAD, odbilo to da učini.

Luigi Galvani
Luigi Galvani

1998. – Posljednji borci Crvenih Kmera predali se armiji Kambodže, čime je poslije dvije decenije okončana borba tog maoističkog pokreta protiv vladinih snaga.

2001. – Predsjedništvo BiH podnijelo Opštinskom tužilaštvu u Sarajevu krivičnu prijavu zbog osnovane sumnje da je od 1990. do 1993. godine namjerno uništen dio zapisnika i stenograma sa sjednica Predsjedništva Republike BiH.

2001. – Izraelske snage ulaze u nekoliko palestinskih gradova na Zapadnoj obali, te zauzimaju međunarodni aerodrom u Gazi.

2009. – Prvi solarni avion na svijetu solar-impulse, djelo švicarskog inženjera Bertranda Piccara, uspješno je obavio probni let. Avion koristi baterije čije se ćelije pune energijom Sunca, a let je bio samo 350 metara dužine.

2012. – Tajfun Bopa koji je pogodio južno filipinsko ostrvo Mindanao usmrtio je više od 1.000 osoba, dok je veliki broj ljudi nestao.

Posted by on 2019-12-04. Filed under Magazin, Na današnji dan. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can skip to the end and leave a response. Pinging is currently not allowed.

You must be logged in to post a comment Login