12. 12. – Dogodilo se na današnji dan – Rođen je Frank Sinatra američki pjevač i glumac italijanskog porijekla. Autor je stotinjak albuma, a nastupio je u 58 filmova. Rođen je norveški slikar Edvard Munch, svjetski prepoznatljiv po slici “Krik”

Gustave Flaubert
Gustave Flaubert

627. – Bitka kod Ninive u kojoj bizantski car Heraklije odnosi pobjedu nad Perzijancima, kojom je odlučen ishod najvećeg i posljednjeg od svih bizantsko-perzijskih ratova.

1574. – Umro je Selim II, sultan Osmanlijskog carstva od 1566. do 1574. Naslijedio ga je Murat III.

1586. – Umro Istvan Batori, knez Transilvanije od 1571. i poljski kralj od 1575, koji je tokom vladavine konsolidovao zemlju i osigurao poljsku prevlast na Baltiku. Osnovao je univerzitet u Villnusu 1579.

1800. –Washington je postao glavni grad SAD-a.

1804. – Španija je objavila rat Britaniji.

1821. – Rođen je francuski pisac Gustave Flaubert, jedan od osnivača francuskog realizma, sjajan stilista. Bio je pesimista, skeptik i nepristrasan posmatrač činjenica, protivnik građanskog licemerja. Romanom “Gospođa Bovari” uznemirio je javnost i optužen je za povredu javnog morala. Ostala djela: romani “Buvar i Pekiše”, “Sentimentalno vaspitanje”, “Salambo”, “Iskušenje svetog Antonija”, dva pozorišna komada, više novela i obimna “Prepiska”.

1861. – Rođen je učitelj i književnik Janko Leskovar.

Edvard Munch, Scream
Edvard Munch, Scream

1863. – Rođen je norveški slikar Edvard Munch, svjetski prepoznatljiv po slici “Krik”. Njegove slike su karakteristične po ekspresivnim oblicima s oblom uprošćenom konturom, koji spajaju arhaičan lik nordijske usamljenosti s modernim alegoričnim izrazom psihičke patnje.

1873. – U Srbiji uveden dinar kao novčana jedinica, čime je otklonjen monetarni haos i upotreba više od 40 vrsta tuđeg metalnog novca – dukata, forinti, talira. Dinar je uzet za novčanu jedinicu, jer je taj naziv postojao na Balkanu od starog Rima.

1894. – Japanske trupe otpočele su invaziju Koreje.

1901. – Začetnik radiotehnologije Guglielmo Marconi uspijeva poslati prvi radiosignal preko Atlantika.

1911. – Delhi je postao glavni grad Indije.

1913. – Slika “Mona Lisa” Leonarda da Vincija pronađena je u Firenci, dvije godine pošto je bila ukradena iz muzeja Louvre u Parizu. U 60-tim i 70-tim godinama Mona Lisa je bila izložena i u New Yorku, Tokiju i Moskvi. Danas se nalazi iza neprobojnog stakla u muzeju Louvre u Parizu.

Frank Sinatra
Frank Sinatra

1915. – Rođen je Frank Sinatra američki pjevač i glumac italijanskog porijekla. Autor je stotinjak albuma, a nastupio je u 58 filmova. Za najbolju sporednu ulogu u filmu ¨Odavde do vječnosti¨ 1953. dobija Oscara. Svojim stilom života, brakovima, avanturama, sklonošću ka alkoholu i navodnim vezama s mafijom Sinatra je punio stranice žutog tiska.

1915. – Poletio “Junkers J1” prvi avion načinjen u potpunosti od metala, kojeg je napravio Nijemac Hugo Junkers.

1918. – Rođen je ruski akademik Oleg Gazenko rodonačelnik kosmičke biologije i medicine. Gazenko, inače sovjetski general, 1950. je bio jedan od idejnih tvoraca i realizatora naučnih programa na zemljinim bio-satelitima, čije je istraživanje imalo veliki doprinos u pripremi čovjekovih letova u kosmos.

1920. – Konstituisana je Ustavotvorna skupština Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Rad skupštine, kojom je predsjedavao hrvatski političar Ivan Ribar, trajao je više od šest mjeseci i okončan je donošenjem Vidovdanskog ustava 28. juna 1921.

1927. – Lav Trocki isključen iz Komunističke partije, a Staljin postao neprikosnoveni lider SSSR-a.

John James Osborne
John James Osborne

1929. – Rođen je engleski pisac John James Osborne, u čijim dramama dominira kritika društvenih prilika u Engleskoj. Proslavio se dramom “Osvrni se u gnijevu”, u kojoj je opisao revolt “mladih gnjevnih ljudi” zbog razorene mladosti i haotične budućnosti svijeta. Ostala djela: “Zabavljač”, “Epitaf za Džona Dilona”, “Svijet Pola Slikija”, “Luter”, “Rodoljub za mene”, “Vrijeme sadašnje”, “Hotel Amsterdam”, “Zapadno od Sueca”, “Dar prijateljstva”, “Nedopustiv dokaz”.

1933. – Nacionalsocijalistička radnička partija Adolfa Hitlera dobila izbore i preuzela vlast u Njemačkoj.

1940. – Kraljevina Jugoslavija je potpisala s Mađarskom ugovor o “vječnom prijateljstvu”, koji je Budimpešta pogazila poslije manje od pola godine, okupiravši Bačku ubrzo po agresiji nacističke Njemačke na Jugoslaviju u aprilu 1941. Mađarski predsjednik vlade i potpisnik Ugovora o prijateljstvu s Kraljevinom Jugoslavijom, grof Pal Teleki, je 3. aprila 1941. kada je postalo jasno da će Mađarska učestvovati u napadu na Jugoslaviju, izvršio samoubistvo, smatrajući da je osramoćen pošto je njegova riječ pogažena.

Mona Lisa
Mona Lisa

1947. – Narodna skupština Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine donijela je odluku da se formira i osnuje Arhiv BiH kao prva institucija Bosne i Hercegovine koja će imati zadatak da se bavi prikupljanjem, čuvanjem, zaštitom, obradom i davanjem na korištenje arhivske građe.

1958. – Umro je jugoslovenski matematičar, astronom i geofizičar Milutin Milanković, osnivač katedre nebeske mehanike na Beogradskom univerzitetu, potpredsjednik Srpske akademije nauka i umjetnosti, naučnik svjetskog ugleda. Građevinsku tehniku je studirao u Beču, gdje je i doktorirao. Bio je profesor teorijske fizike, a bavio se i kosmičkom fizikom i geofizikom. U prvom djelu, objavljenom na francuskom jeziku – “Matematička teorija termičkih pojava izazvanih Sunčevom radijacijom” – izložio je novu teoriju rasporeda Sunčevih radijacija na površini planeta i toka klimatskih promjena u geološkoj prošlosti Zemlje. Njegova reforma Julijanskog kalendara prihvaćena je na Svepravoslavnom kongresu crkava u Carigradu 1923. Tvorac je i teorije o pomjeranju Zemljinih polova. Napisao je više od 700 monografija, studija, udžbenika i popularnih djela. Ostala djela: “Kanon der Erdbestrahlung”, “Nebeska mehanika”, “Osnovi nebeske mehanike”, “Sekularna pomjeranja Zemljinih polova”, “Istorija astronomske nauke”.

1963. – Kenija proglašava nezavisnost od Ujedinjenog Kraljevstva.

1969. – Grčka se povukla iz Vijeća Evrope i time izbjegla da zbog vojnog režima i kršenja ljudskih prava bude izbačena iz te evropske institucije.

Delhi
Delhi

1979. – Grupa generala izvršila vojni udar u Južnoj Koreji i preuzela vlast.

1993. – Rusi na referendumu, prvom slobodnom izjašnjavanju od 1917. izglasali novi ustav kojim je predsjednik Boris Jeljcin dobio široka ovlaštenja. Spor oko ustava doveo je početkom oktobra do konflikta sa komunistima i ekstremnim nacionalistima u kojem je poginulo više od 150 ljudi.

2000. – Etiopija i Eritreja potpisale su mirovni sporazum kojim je zvanično okončan dvogodišnji rat između dvije zemlje, u kojem je život izgubilo na desetine hiljada ljudi.

2001. – Poslije dvodnevnog suđenja, francuski major Pierre-Henri Bunel osuđen je na pet godina zatvora, od kojih tri uslovno, zbog odavanja vojnih tajni o pripremama NATO za bombardovanje SRJ 1998.

2003. – Umro bivši predsjednik Azerbejdžana Hajdar Alijev, koji se na političkoj sceni te zemlje nalazio više od 30 godina. Naslijedio ga je sin Ilham Alijev.

2006. – U bolnici u New Yorku umro Peter Boyle, američki glumac, otac iz serije “Svi vole Raymonda”. Proslavio se glumeći Frankensteinovo čudovište u parodiji Mela Brooksa “Mladi Frankenstein”, a glumio je i u filmovima “Taksist” te “Malcom X”.

Kenija
Kenija

2012. – Haški tribunal osudio je generala Vojske Republike Srpske Zdravka Tolimira na doživotni zatvor, proglasivši ga krivim za genocid nad Bošnjacima iz Srebrenice u ljeto 1995. godine.

2015. – Predstavnici 195 zemalja usvojili su u Parizu globalni sporazum o borbi protiv klimatskih promjena. Cilj sporazuma je održavanje globalnog zagrijavanja na ispod dva stepena, odnosno do 1,5 stepeni Celzijusa, kako su zatražile zemlje najviše pogođene klimatskim promjenama.

Posted by on 2020-12-12. Filed under Magazin, Na današnji dan. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. Both comments and pings are currently closed.

You must be logged in to post a comment Login