15.06. – Dogodilo se na današnji dan – Indijanci dobili status građana SAD-a. Završen Foklandski rat. Umrla američka pjevačica Ella Fitzgerald, nekrunisana “kraljica jazza”. Engleski kralj John svojim je pečatom potvrdio Veliku povelju slobode (lat. Magna Charta Libertatum)

1215. – Engleski kralj John svojim je pečatom potvrdio Veliku povelju slobode (lat. Magna Charta Libertatum)  – temelj engleskog državnog uređenja, simbol borbe protiv apsolutizma i jedan od najznačajnijih dokumenata britanske i evropske ustavne historije.

1409. – Dvostrukim raskolom Katolička Crkva dobila je u Pisi trećeg papu, osim onih u Rimu i Avignonu.

1520. – Papa Lav Deseti ekskomunicirao iz Rimokatoličke crkve njemačkog crkvenog reformatora Martina Luthera, osudivši njegove teze kao heretiku, što je u to vrijeme značilo kaznu goru od smrtne, ali je Luther pred mnoštvom zadivljenih posmatrača spalio papsku bulu o isključenju. Ideje o reformi Crkve sistematizovane u 95 teza Luther je 1517. prikovao na vrata Dvorske crkve u Wittenbergu, označivši početak raskola katoličke Evrope. Poslije toga njegove reforme su prihvaćene u većem dijelu Njemačke, a luteranska verzija protestantizma se raširila i u mnoge zemlje zapadne Evrope, posebno u Skandinaviji i stekla dosta pristalica u sjevernoj Americi.

1752. – Benjamin Franklin dokazao da je munja zapravo elektricitet.

1775. – Kongres američkih kolonija pobunjenih protiv britanske vlasti, tzv. Kontinentalni kongres, izabrao Georgea Washingtona za generala i glavnokomandujućeg vojske Ujedinjenih kolonija.

1873. – Njemački arheolog Heinrich Schliemann otkrio u Maloj Aziji u blizini morske obale jugozapadno od Dardanela pod planinom Idom zidine Troje, drevnog grada koji je pao pred naletima antičkih grčkih junaka. Troja je legendarni grad i poprište Trojanskog rata, koji je dijelom opisan u Homerovoj Ilijadi, epskoj pjesmi na starogrčkom sastavljenoj u 9. ili 8. vijeku prije n.e.

1882. – Rođen rumunski general i državnik Jon Antonesku, diktator pronjemačke vlade u Drugom svjetskom ratu. Uveo je zemlju u Trojni pakt i priključio se napadu na SSSR 1941. Osuđen je 1946. na smrt kao ratni zločinac i strijeljan.

1910. – Student prava Bogdan Žerajić ubio se poslije neuspjelog atentata u Sarajevu na poglavara okupirane Bosne i Hercegovine, austrougarskog generala Marijana Varešanina. Njegova žrtva bila je primjer za revolucionarnu omladinu iz pokreta “Mlada Bosna”, koja je 28. juna 1914. organizovala atentat na austrougarskog prestolonasljednika Franza Ferdinanda.

1914. – Rođen je ruski državnik Jurij Vladimirovič Andropov, sovjetski lider od 1982. do smrti u februaru 1984. Od 1967. do 1982. bio je predsjednik Komiteta državne bezbjednosti, generalni sekretar vladajuće Komunističke partije je postao u novembru 1982, poslije smrti Leonida Iljiča Brežnjeva, a predsjednik Prezidijuma Vrhovnog sovjeta SSSR u junu 1983.

1920. – Italijanski inženjer, jedan od osnivača bežične telegrafije, Guglielmo Marconi, u Engleskoj emitovao prvi muzički radio prijenos, pjesmu australijske operske pjevačice Nellie Melba.

1924. – Indijanci dobili status građana SAD-a.

1927. – Rođen je Hugo Pratt, italijanski crtač stripova.

1940. – U Drugom svjetskom ratu njemačke trupe probile Maginot liniju kod Sedana.

1954. – Osnovana je UEFA (Union of European Football Associations) u Bazelu, u Švicarskoj. To je organizacija koja predstavlja administrativni i kontrolni organ europskog nogometa.

1975. –  Košarkaši Jugoslavije postali su šampioni Evrope, pobjedom nad reprezentacijom SSSR-a u Beogradu.

1982. – Argentinske snage na Foklandskim ostrvima predale su se Britancima, čime je okončan Foklandski rat.

1988. – Pakistanski predsjednik Zia-ul-Haq objavio da će islamsko šerijatsko pravo postati vrhovni zakon u Pakistanu.

1993. – Na sarajevskom aerodromu potpisan Sporazum o prekidu neprijateljstava između komandanata Vojske Republike Srpske general-potpukovnika Ratka Mladića, komandanta Armije BiH pukovnika Rasima Delića i komandanta Hrvatskog vijeća obrane general – brigadira Milivoja Petkovića.

1995. – UN usvajaju rezoluciju o proširenju svojih snaga u Bosni i Hercegovini, koju čine 12.000 britanskih, francuskih i holandskih vojnika.

1996. – Umrla je američka pjevačica Ella Fitzgerald, nekrunisana “kraljica jazza”, savršene tehnike, izvanredne improvizatorske imaginacije i širokog glasovnog raspona. Čuveni su njeni zajednički nastupi s velikim jazz muzičarima Armstrongom, Ellingtonom i Bassieom.

1998. – Milorad Krnojelac, koga Haški tribunal tereti za ratne zločine na prostoru BiH, uhapšen je u Foči, u sektoru pod komandom francuske brigade SFOR-a.

1999. – Izrael i Vatikan uspostavili pune dipolmatske odnose.

2000. – U pokušaju atentata u Budvi lakše ranjen Vuk Drašković, lider Srpskog pokreta obnove, u to vrijeme jedne od najvećih opozicionih političkih stranaka u Srbiji.

2001. – Pored Petrovog Sela kod Kladova u Srbiji, otkrivena masovna grobnica u kojoj je zakopano oko 30 tijela za koja se pretpostavlja da su žrtve rata na Kosovu u prvoj polovini 1999.

2001. – Formirana je “Šangajska organizacija za suradnju (SCO)”, koju osnivaju lideri Kine, Kazahstana, Kirgistana, Rusije, Tadžikistana i Uzbekistana.

2006. – Srbija je priznala neovisnost Crne Gore, nakon što su Crnogorci skoro mjesec dana prije izglasali na referendumu odvajanje od Srbije.

2008. – Novi kosovski Ustav stupa na snagu, nakon što ga je predsjednik Fatmir Sejdiu i službeno inaugurirao na svečanosti u Prištini. Bio je usvojen na sjednici Skupštine Kosova 9. aprila.

2010. – Umro je Bekim Fehmiu, kosovski i jugoslavenski glumac. On je prvi kosovski Albanac koji je bio pozorišni i filmski glumac, koji je nastupao i snimao širom bivše države u 41 filmu od 1953. do 1998. Uživao je veliku popularnost.

2012. – Sud za ratne zločine u Sarajevu osudio je četvoricu bivših pripadnika Vojske RS-a Stanka Kojića, Franca Kosa, Zorana Goronju i Vlastimira Golijana na 142 godine zatvora zbog učešća u masovnom pogubljenju Bošnjaka 1995. godine iz Srebrenice.

Posted by on 2024-06-15. Filed under Magazin, Na današnji dan. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. Both comments and pings are currently closed.

You must be logged in to post a comment Login