16.05. – Dogodilo se na današnji dan – Parlament Islanda okončao ugovor s Kraljevinom Danskom i proglasio nezavisnost. Umro je Alija Sirotanović, udarnik i rudar-rekorder iz Breze

Desanka Maksimović
Desanka Maksimović

1532. – Španski osvajač Francisco Pizarro s malom grupom vojnika iskrcao se na sjevernu obalu Perua. Godinu dana kasnije osvojio je tu zemlju i surovo ugušio pobunu Inka.

1703. – Umro je francuski pisac Charles Perrault, autor čuvene zbirke bajki “Vilinske priče”, u kojoj su djeci širom svijeta poznate bajke “Mačak u čizmama”, “Crvenkapa” i “Uspavana ljepotica”. Ostala djela: “Vijek Luja Velikog”, “Poređenja starih i modernih”.

1836. – Američki književnik Edgar Allan Poe vjenčao se s trinaestogodišnjom rođakinjom Virginijom Clemm.

1881. – U okolini Berlina pušten u saobraćaj prvi električni tramvaj.

1898. – Rođena je pjesnikinja Desanka Maksimović, čija se topla, senzibilna, neposredna i muzikalna poezija odlikuje rodoljubljem i humanošću. Završila je Filozofski fakultet u Beogradu i bila profesorica u Obrenovcu, Dubrovniku i Beogradu. Djela: zbirke pjesama “Pesme”, “Zeleni vitez”, “Pesnik i zavičaj”, “Otadžbino, tu sam”, “Miris zemlje”, “Tražim pomilovanje”, “Nemam više vremena”, “Pesme iz Norveške”, “Letopis Perunovih potomaka”, “Ničija zemlja”, “Slovo o ljubavi”, priče “Ludilo srca”, romani “Otvoren prozor”, “Ne zaboraviti”, roman za djecu “Pradevojčica”, zbirka bajki i proze u stihu “Oraščići palčići”, putopis “Snimci iz Švajcarske”.

1905. – U Grand Islandu rođen jedan od najpoznatijih američkih glumaca Henry Fonda. Američki filmski institut ga je 1999. proglasio šestom najvećom muškom filmskom zvijezdom svih vremena.

Island
Island

1916. – Potpisan Sporazum Sykes-Picot, tajni dogovor između vlada Velike Britanije i Francuske o podjeli kolonijalnih interesa na Bliskom istoku.

1929. – Održana je prva dodjela Oscara u Hollywoodu.

1941. – Parlament Islanda okončao ugovor s Kraljevinom Danskom i proglasio nezavisnost, koja je potvrđena plebiscitom 24. maja 1944, na osnovu kojeg je Island proglašen republikom.

1953. – U gradu Drogheda u Irskoj rođen glumac Pierce Brosnan. Poznat po ulozi britanskog tajnog agenta Jamesa Bonda.

1960. – Nikita Hruščov zahtijevao je ispriku američkog predsjednika Dwighta Eisenhowera zbog prelijetanja špijunskog aviona nad SSSR-om.

Bob Dylan
Bob Dylan

1961. – General Park Chung-hee izvršio vojni udar u Južnoj Koreji i potom je vladao tom azijskom zemljom do 1979. godine, kada ga je ubio šef njegove bezbjednosti. Vojna hunta je odmah po preuzimanju vlasti zabranila rad sindikata i političkih partija.

1966. – Objavljen album “Blonde on Blonde” Boba Dylana, prvi dvostruki album u historiji.

1969. – Sovjetski svemirski brod “Venera 5” spustio na Veneru i počeo da šalje podatke o toj planeti.

1972. – Poslije osam godina izgradnje u rad pušten hidroenergetski i plovidbeni sistem “Đerdap”, zajednički graditeljski poduhvat Jugoslavije i Rumunije. Sistem je koštao oko 400 miliona dolara, a elektroprivrede dviju zemalja su dobile 5,6 milijardi kilovat-sati struje godišnje.

Đerdap
Đerdap

1974. – Josip Broz Tito reizabran je za predsjednika Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije.

1984. – Umro američki pisac Irwin Shaw, čija se proza odlikuje snažnom dramatičnošću, društvenom sviješću i živim dijalogom. Borio se u Drugom svjetskom ratu kao američki vojnik u Evropi i Africi. Djela: romani “Mladi lavovi”, “Lusi Kraun”, “Dvije sedmice u drugom gradu”, “Glasovi ljetnjeg dana”, “Prosjak i lopov”, “Bogataš i siromah”, “Hljeb na vodama”, “Veče u Vizantiji”, “Vrh brda”, zbirke pripovijedaka “Mornar sa Bremena”, “Dobrodošli u grad”, “Mješovito društvo”, “Ljubav u mračnoj ulici”, “Pet decenija”, “Bog je bio ovdje, ali je otišao ranije”, “Šaputanja u Bedlamu”, drame “Sahraniti mrtve”, “Opsada”, “Ljubazni ljudi”, “Povlačenje u zadovoljstvo”, “Sinovi i vojnici”, “Ubica”, putopis “U društvu delfina”.

1984. – Umro američki pisac Irwin Shaw. Proslavio se romanom “Mladi lavovi” (1949).

1989. – Sovjetski predsjednik Mihail Gorbačov i kineski lider Deng Hsijaoping sreli se u Pekingu na Prvom kinesko-sovjetskom samitu, čime je i formalno, nakon 30 godina, prekinut tihi hladni rat između ove dvije najveće tadašnje komunističke države.

Irwin Shaw
Irwin Shaw

1990. – Umro je Alija Sirotanović, udarnik i rudar-rekorder iz Breze. Istakao se kada je sa svojih osam komorata u roku od osam sati iskopao 152 tone uglja. Time je 24. jula 1949. oboren dotadašnji svjetski rekord Rusa Alekseja Stahanova od 50 tona.

1992. – Aktiviranjem minsko-eksplozivnih sredstava prilikom povlačenja JNA uništila bihaćki aerodrom Željava, koji je bio najveći vojni podzemni aerodrom za avione u Evropi i nekadašnja baza JNA.  Miniranjem objekata aerodroma i uzletno-sletnih staza aerodrom je u potpunosti stavljen van upotrebe. Najveći dio devastacije je uslijedio u posljednjih nekoliko godina, jer je objekat na meti sakupljačima sekundarnih sirovina.

1997. – Zairski predsjednik Mobutu Sese Seko napustio Kinšasu, na kojoj su nezadrživo nadirali pobunjenici, okončavši tako 32-godišnju autokratsku vladavinu.

Alija Sirotanović
Alija Sirotanović

2005. – Usvajanjem zakona u kuvajtskom parlamentu, poslije više od 40 godina, žene su dobile pravo glasa i pravo učešća na izborima.

2007. – Nicolas Sarkozy je zvanično postao predsjednik Francuske, poslije Jacquesa Chiraca.

Posted by on 2019-05-16. Filed under Magazin, Na današnji dan. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. Both comments and pings are currently closed.

You must be logged in to post a comment Login