17. 10. – Dogodilo se na današnji dan – U Stocu rođen bosanskohercegovački pjesnik Mehmedalija Mak Dizdar, jedan od najvećih bh. pjesnika. Njegovo pjesništvo objedinjuje utjecaje iz bosanske kršćanske kulture, islamske mistike i kulturnih ostataka srednjovjekovne Bosne – stećaka. Thomas Edison patentirao Optički fonograf (prvi film)

Henri de Saint-Simon
Henri de Saint-Simon

1697. – Završena izgradnja maglajske sahat-kule.

1760. – Rođen je Henri de Saint-Simon, francuski rani socijalistički teoretičar. Saint-Simon se u vrijeme Francuske revolucije odrekao plemićke titule. Smatrao je da tradicionalnu državu treba zamijeniti industrijskim društvom i da aristokrati, vojnici i birokrati treba da iščeznu i ustupe mjesto industrijalcima, radnicima i seljacima. Djela: “Industrijski sistem”, “Industrija ili politički, moralni i filozofski razgovori u interesu svih ljudi odanih korisnom radu i nezavisnosti”, “Pisma ženevskog građanina savremenicima”, “Novo hrišćanstvo”, “Stari i novi politički sistem”.

1787. – U Philadelphiji (SAD) 38 saveznih država potpisuje ustav.

1797. – U italijanskom selu Kampoformio sklopile mir Austrija i Francuska, kojim je ukinuta Mletačka republika. Francuska je uzela mletačke posjede u Albaniji i ostrva u Jonskom moru, a Austrija Veneciju, Istru, Kvarner, Dalmaciju i Boku Kotorsku.

1854. – Tokom Krimskog rata britanske, francuske i turske trupe počele opsadu Sevastopolja i poslije 11 mjeseci zauzele najznačajniju luku ruske crnomorske flote. Mirovnim sporazumom u martu 1856. razoreni grad vraćen Rusiji.

Thomas Edison
Thomas Edison

1855. – Henry Bessemer patentira postupak za proizvodnju čelika.

1883. – Rođen je britanski pedagog i pisac Alexander S. Neill. osnivačje Summerhill škole i poznat kao zastupnik lične slobode djeteta.

1887. – Umro je njemački fizičar i kemičar Gustav Robert Kirchhoff.

1888. – Thomas Edison patentirao Optički fonograf (prvi film).

1912. – Bugarska, Grčka i Srbija objavile rat Osmanlijskom carstvu.

1915. – Rođen je američki književnik Arthur Miller. Sa dramama Svi moji sinovi (All My Sons), Smrt trgovačkog putnika (Death of a Salesman) i Vještice iz Salema (The Crucible), stekao je kultno mjesto u američkom teatru. Miller se često nalazio pod lupom javnosti, posebno tokom ’40-tih, ’50-tih i ’60-tih godina 20.vijeka kada je svjedočio pred Odborom za protiv američko djelovanje, dobio Pulitzerovu nagradu za dramu i bio u braku sa Marilyn Monroe.

1917. – Prvo britansko bombardiranje Njemačke u Prvom svjetskom ratu.

Mehmedalija Mak Dizdar.
Mehmedalija Mak Dizdar

1917. – U Stocu rođen bosanskohercegovački Mehmedalija Mak Dizdar, jedan od najvećih bh. pjesnika. Njegovo pjesništvo objedinjuje utjecaje iz bosanske kršćanske kulture, islamske mistike i kulturnih ostataka srednjovjekovne Bosne – stećaka. Njegova djela Kameni spavač i Modra rijeka su vjerovatno najznačajnija bosanskohercegovačka pjesnička ostvarenja 20. vijeka, te su ujedno i vrhunac Makova stvaralaštva i jedan od najznačajnijih događaja u cjelokupnoj bosanskohercegovačkoj umjetničkoj i duhovnoj historiji.

1919. – Rođen kineski političar Zhao Ziyang, koji je kao premijer 1980. počeo ekonomske reforme u Kini, 1987. naslijedio Hua Yaobanga na čelu Komunističke partije Kine. Smijenjen 1989. tokom političke krize izazvane prodemokratskim studentskim demonstracijama.

1920. – Umro američki novinar i revolucionar John Reed, čija su djelaDeset dana koji su potresli svijet” i “Crvena Rusija” najbolja hronika Oktobarske revolucije. Popularnost je stekao kao dopisnik iz Meksika u vrijeme ustanka Fransisca Pancha Ville. Kao socijalista i protivnik imperijalističkog rata u Evropi 1914. je posjetio zapadnoevropska bojišta, a 1915. Grčku, Rumuniju, Srbiju, Rusiju i Tursku, pripremajući knjigu “Rat u istočnoj Evropi”. Napisao je potresne reportaže iz Srbije, u kojoj je bio u aprilu i maju 1915. U Rusiju je došao 1917. i oduševio se komuinističkom revolucijom. Vrativši se u SAD postao je jedan od osnivača Komunističke partije i član Izvršnog odbora Kominterne. Poslije smrti od tifusa u Bakuu sahranjen je pod zidinama Kremlja u Moskvi.

1931. – Zloglasni gangster Al Capone uhapšen i osuđen zbog neplaćanja poreza.

1973. –  Arapski proizvođači nafte povećali cijene i smanjili proizvodnju nafte kao odgovor na podršku SAD-a Izraelu u arapsko-izraelskom sukobu. To je izazvalo jednu od najtežih ekonomskih kriza poslije Drugog svjetskog rata u razvijenim zapadnim zemljama.

Ernesto Che Guevara
Ernesto Che Guevara

1993. – UN 17. oktobra proglasili Svjetskim danom borbe protiv siromaštva.

1994. – Jordan i Izrael saopštili namjeru da postignu istorijski mirovni sporazum i tako poslije 46 godina okončaju međusobno ratno stanje.

1994. – Mirovni posrednici UN saopštili da su se vlada Angole i pobunjenički pokret UNITA načelno saglasili da okončaju skoro 20-godišnji građanski rat u toj afričkoj zemlji.

1997. – Na Kubi sahranjeni posmrtni ostaci Ernesta Che Guevare, tri decenije pošto je ubijen u Boliviji. Posmrtni ostaci legendarnog gerilskog vođe položeni su u mauzolej u gradu Santa Klara.

1998. – U Londonu, gdje se oporavljao od operacije, uhapšen bivši čileanski diktator Augusto Pinochet. Hapšenje izvršeno na zahtjev Španije za izručenje radi suđenja za ubistva na stotine španskih državljana tokom njegove diktatorske vladavine Čileom. Oslobođen u martu 2000, a po povratku u Čile Apelacioni sud u julu 2001. suspendovao sudski proces, proglasivši Pinocheta mentalno nesposobnim. Pinochet je umro 10. decembra 2006.

John Reed
John Reed

2001. – Grupa astronoma iz SAD, Velike Britanije, Australije i Belgije saopštila da je pronašla osam novih planeta koje se okreću oko drugih zvijezda u kosmičkom prostranstvu.

2003. – Haški tribunal ratnog predsjednika Opštine Bosanski Šamac Blagoja Simića osudio na 17 godina zatvora, a
njegove bliske saradnike Miroslava Tadića i Simu Zarića na osam, odnosno šest godina zatvora za zločine tokom rata u BiH.

2006. – Ministri vanjskih poslova zemalja EU usvojili preporuku da Rumunija i Bugarska budu primljene u članstvo Unije u januaru 2007. godine.

Posted by on 2020-10-17. Filed under Magazin, Na današnji dan. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can skip to the end and leave a response. Pinging is currently not allowed.

You must be logged in to post a comment Login