19.03. – Dogodilo se na današnji dan – Rođen francuski fizičar i hemičar Jean Frédéric Joliot, poznat kao Jean Frédéric Joliot Curie

David Livingstone

David Livingstone

1279. – Mongolskom pobjedom u bitki kod Jamena završena Song dinastija u carskoj Kini.

1563. – Mirom u Amboazu završen je prvi vjerski rat u Francuskoj i hugenoti su dobili ograničenu slobodu ispovijedanja religije.

1796. – Republika Francuska donijela je Dekret o slobodi štampe, koji je po dolasku Napoleona na vlast dvije godine kasnije prestao da važi, a štampa je podvrgnuta strogoj cenzuri.

1812. – Španski parlament u Kadisu usvojio je liberalni ustav, koji je postao ideal slobodoumnih težnji južnoromanskih naroda. Poslije povratka na prijesto 1813. kralj Ferdinand Sedmi je ukinuo ustav i obnovio feudalno-apsolutistički poredak, ali ga je poslije izbijanja ustanka, 1820. godine, pod pritiskom ustanika vratio na snagu.

1813. – Rođen je škotski ljekar, misionar i istraživač Afrike David Livingstone, koji je 1855. otkrio Viktorijine vodopade. Prvi je istraživao pustinju Kalahari, basen rijeke Zambezi, jezero Njasu i druga jezera i izvorište rijeke Kongo. Više od 30 godina je proveo u Africi. Kao najveći britanski istraživač Afrike, sahranjen je u Vestminsterskoj katedrali u Londonu.

1848. – Umrla je engleska književnica Emily Brontë, autorica romana “Orkanski visovi”.

1861. – Englezi su, nakon višegodišnjih borbi, ugušili pobunu domorodačkog stanovništva Maora na Novom Zelandu i oni su se povukli u unutrašnjost ostrva.

Jean Frédéric Joliot Curie

Jean Frédéric Joliot Curie

1900. – Rođen je francuski fizičar i hemičar Jean Frédéric Joliot, poznat kao Jean Frédéric Joliot Curie, koji je sa suprugom Irenom – kćerkom nobelovaca Pierrea i Marije Kiri – 1935. podijelio Nobelovu nagradu za hemiju. Prvi su stvorili vještačke radioaktivne supstance: nuklide fosfora, azota, silicijuma. Eksperimentalno su dokazali da se svjetlost može preobratiti u čestice. Od 1946. je rukovodio Komesarijatom za atomsku energiju i pod njegovim rukovodstvom je 1948. konstruisan prvi francuski atomski reaktor.

1906. – Rođen je njemački ratni zločinac Adolf Eichmann, glavni izvršilac zamisli Adolfa Hitlera o “konačnom rješenju” jevrejskog pitanja u vrijeme Drugog svjetskog rata. U sudskom procesu u Izraelu je utvrđeno da je tokom nacističke strahovlade u Evropi rukovodio zločinačkom mašinerijom koja je poslala u smrt šest miliona ljudi, većinom Jevreja, izrečena mu je smrtna presuda i 1962. je obješen.

1915. – Planeta Pluton po prvi put fotografirana, 15 godina prije nego što ju je konačno otkrio Clyde Tombaugh na Lowell opservatoriju.

Adolf Eichmann

Adolf Eichmann

1917. – Sile Antante su u Prvom svjetskom ratu sprovele pomorsku blokadu Grčke i tako pokrenule proces političkih borbi koje su tu zemlju dovele u njihov ratni savez, zbog čega je progermanski orijentisan kralj Konstantin Prvi 1917. abdicirao u korist sina Aleksandra.

1920. – SAD su odbile da potpišu Versajski ugovor poslije Prvog svjetskog rata i priključe se Društvu naroda zbog bojazni od uvlačenja u rat u slučaju napada na neku članicu Društva.

1945. – Vlada Velike Britanije priznala je vladu Demokratske Federativne Jugoslavije, na čijem čelu je bio Josip Broz Tito.

1955. – U Idar-Obersteinu u Njemačkoj rođen Walter Bruce Willis, američki glumac. Pod svjetlima reflektora se pojavio krajem osamdesetih kao holivudski glavni, ali i sporedni glumac, poznat po ulozi Johna McClanea u serijalu “Umri muški”.

1994. – Trupe vlade u Pnom Penu su zauzele grad Pailin na istoku Kambodže, glavno uporište maoističkog gerilskog pokreta Crvenih Kmera.

1996. – Policija Federacije BiH ušla na Grbavicu, čime je završen transfer vlasti u sarajevskim općinama koje su prema Daytonskom sporazumu pripale Federaciji BiH. Najveći dio srpskog stanovništva je dva dana ranije napustio Grbavicu, a prema podacima IFOR-a, tokom transfera vlasti iz Sarajeva je iselilo oko 60.000 Srba.

Willem de Kooning

Willem de Kooning

1997. – Umro je američki slikar holandskog porijekla Willem de Kooning, osnivač apstraktnog ekspresionizma, koji je četrdesetih godina 20. vijeka preobrazio slikarstvo u SAD. Njegove slike rastresite građe i nemirne linije, u kojima je istraživao nagonsku, plahovitu, pa i brutalnu ljudsku prirodu, snažan su protest protiv ledenog, bezličnog svijeta otuđene tehničke civilizacije.

2008. – Pakistanski parlament izabrao je prvu ženu predsjednicu skupštine u historiji te države, doktoricu Fehmidu Mirzu, pripadnicu Pakistanske narodne partije.

2011. – Počinje vanjska vojna intervencija u Libiji, koju pokreću francuske zračne snage pod nazivom ¨Harmattan¨, nakon što Gadafijevi vojnici ušli u posljednje uporište pobunjenika u Benghaziju. Vlast Muamera el-Gadafija završava njegovim ubistvom 20. oktobra 2011.

Posted by on 2019-03-19. Filed under Magazin, Na današnji dan. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. Both comments and pings are currently closed.

You must be logged in to post a comment Login