20. 11. – Dogodilo se na današnji dan – Vojskovođa Dioklecijan, porijeklom Ilir, rodom iz mjesta Diokle kod Salone, izabran za rimskog imperatora. U Nürnbergu je pred Međunarodnim vojnim sudom počelo suđenje nacističkim ratnim zločincima u Drugom svjetskom ratu, na kojem je prvi put u istoriji jedan međunarodni forum osudio agresiju kao zločin protiv čovječanstva i kaznio izvršioce. Umro je ruski književnik Lav Tolstoj

Dioklecijan, Diocletian
Dioklecijan, Diocletian

284. – Vojskovođa Dioklecijan, porijeklom Ilir, rodom iz mjesta Diokle kod Salone, izabran za rimskog imperatora. Kako bi imao potpunu kontrolu nad Rimskim carstvom, Dioklecijan je 1. marta 293. godine imenovao Galerija i Konstancija za Cezare. Tokom perioda tetrarhije, svaki car je vladao trećinom carstva. Nakon toga je osigurao granice carstva i uništio svaku prijetnju svojoj moći.  U početku tolerantan prema kršćanima, Dioklecijan je poslije objavio četiri edikta  na temelju kojih je izvršen posljednji, najveći i najkrvaviji progon kršćana u Rimskom Carstvu, u kojem su stradali brojni kršćani. Dioklecijan je razdvojio i proširio civilnu i vojnu službu i reorganizirao provincijsku podjelu carstva uspostavljajući najveću birokratsku vladu u historiji Rimskog carstva.  Dioklecijanove reforme su fundamentalno promijenile strukturu carske vlasti i ekonomski i vojno stabilizirale carstvo, omogućavajući mu da ostane netaknuto još sto godina. Oboljevši u svojoj prijestolnici Nikomediji, 305. se dobrovoljno (s Maksimijanom) odrekao vlasti kao prvi i jedini rimski car, i povukao u svoju palaču nedaleko od Salone, gdje je i umro.

1531. – Zemaljskim mirom iz Kappela propisano je konfesionalno cijepanje Švicarske. Odluka o vjeri prepuštena je svakom kantonu.

1780. – Velika Britanija objavila rat Holandiji zato što je američkim pobunjenicima brodovima doturala francusko i špansko oružje.

1818. – Južnoamerički revolucionar i državnik Simon Bolivar objavio nezavisnost Venecuele od Španije.

Budimpešta
Budimpešta

1873. – Ujedinjeni rivalski gradovi Budim i Pešta i tako je nastala mađarska prijestonica Budimpešta.

1889. – Rođen je američki astronom Edwin Hubble.

1894. – Umro je ruski kompozitor i pijanista Anton Grigorjevič Rubinštajn, osnivač Konzervatorijuma u Petrogradu, jedan od najvećih pijanista 19. vijeka. Komponovao je opere, klavirske kompozicije, solo pjesme.

Lav Nikolajevič Tolstoj
Lav Nikolajevič Tolstoj

1910. – Umro je ruski književnik Lav Tolstoj, velikan svjetske književnosti koji je posjedovao ogromnu i originalnu stvaralačku snagu, odbivši prethodno da se izmiri s Ruskom pravoslavnom crkvom koja ga je ekskomunicirala. Romanom “Rat i mir” stvorio je tip romana “vremena i prostora” (roman-epopeja). Umjetnik analitičar zaokupljen je moralno-etičkim i socijalnim problemima, a kao književni estetičar zalaže se za didaktičku umjetnost za narod (“Ana Karenjina”, “Sevastopoljske priče”, “Narodne priče”, “Šta je umjetnost”).  Tolstoj je također bio uvjereni pacifist i vegetarijanac. Proglašen je za najboljeg pisca u posljednjih 200 godina i to od strane 125 američkih i britanskih književnika koji su učestvovali u anketi koja je trajala više godina.

1914. – Na Vrapčem brdu kod Lazarevca u Prvom svjetskom ratu u Kolubarskoj bici poginuo je, kao oficir, Dimitrije Tucović, vođa socijalističkog pokreta u Srbiji.

1917. – Ukrajina proglašena republikom.

1919. – U Berlinu ilegalno počeo Prvi međunarodni kongres omladinskih organizacija 13 zemalja na kojem je osnovana Komunistička omladinska internacionala.

1924. – U Turskoj je ugušena pobuna Kurda, čija je teritorija ugovorom u Lozani poslije Prvog svjetskog rata, podijeljena između nekoliko država.

1925. – Rođena ruska balerina Maja Pliseckaja, zvijezda Boljšoj teatra gotovo pola vijeka. Sa 11 godina počela je da nastupa u baletskom horu, 1943. postala je solista, a potom primabalerina ostvarivši niz glavnih uloga u klasičnom i modernom baletu.

1943. – Osnovano Zemaljsko antifašističko vijeće narodnog oslobođenja Sandžaka u Pljevljima.

1945. – Saveznička Kontrolna komisija dozvolila preseljenje šest miliona Nijemaca iz Austrije, Poljske i Mađarske u Zapadnu Njemačku.

Nürnberg, suđenje
Nürnberg, suđenje

1945. – U  Nürnbergu je pred Međunarodnim vojnim sudom počelo suđenje nacističkim ratnim zločincima u Drugom svjetskom ratu, na kojem je prvi put u istoriji jedan međunarodni forum osudio agresiju kao zločin protiv čovječanstva i kaznio izvršioce. Poslije deset mjeseci, 12 optuženih osuđeno je na smrt, trojica na doživotnu robiju, četvorica na zatvor od 10 do 20 godina, a petorica su oslobođena.

1959. – Generalna skupština Ujedinjenih nacija usvojila Deklaraciju o pravima djeteta, kojom su proklamovana jednaka prava za svu djecu, bez obzira na rasu, vjeru, porijeklo i spol.

1962. – Predsjednik SAD John Kennedy ukinuo američku blokadu ´Kube, čime je formalno okončana Kubanska raketna kriza.

Anton Rubinstein
Anton Rubinstein

1975. – Umro je španski fašistički diktator i ratni zločinac Francisco Franco.

1980. – U Kini je počelo suđenje “četvoročlanoj bandi”, koju je predvodila Đang Ching, udovica predsjednika Mao Cedunga. Oni su optuženi za izdaju i zločine tokom Kulturne revolucije 1966 – 76.

1985. – Američka softverska kompanija Microsoft pustila je u prodaju novi operativni sistem za personalne računare Windows 1.0.

1998. – Sa kosmodroma u Bajkonouru Rusija je lansirala prvi modul Međunarodne svemirske stanice, koji je koštao 60 milijardi dolara.

2002. – Vijeće za radiodifuziju Turske predložio je državnom radiju i televiziji da počnu emitovanje programa na ranije zabranjenom kurdskom jeziku, što je korak naprijed ka članstvu u EU.

2004. – Predsjednica Šri Lanke Chandrika Kumaratunga ukinula je 28-godišnji moratorij na smrtnu kaznu, nakon što je ubijen sudija Vrhovnog suda.

Robert Altman
Robert Altman

2006. – Umro američki reditelj Robert Altman, dobitnik Oscara za životno djelo.

2009. – Umrla švedska sopranistica i svjetski poznata operska zvijezda Elisabeth Söderström.

Posted by on 2019-11-20. Filed under Magazin, Na današnji dan. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. Both comments and pings are currently closed.

You must be logged in to post a comment Login