22.03. – Dogodilo se na današnji dan – Pioniri filma braća Auguste and Louis Lumière u Parizu prvi put su demonstrirali pokretne slike, upotrebivši celuloidnu traku. Umro njemački pisac Johann Wolfgang von Goethe

Anthonis van Dyck

Anthonis van Dyck

238. – Gordijan I i njegov sin Gordijan II proglašeni u Kartagini za careve protiv legitimnog cara Maksimina I Tračanina.

1312. – Papa Klement V ukinuo francuski monaški viteški red Templara, osnovan u Palestini 1118. radi zaštite poklonika Kristovog groba.

1599. – Rođen je flamanski slikar Anthonis van Dyck, istaknuti predstavnik Flamanske slikarske škole, na koga je snažno utjecao Paul Rubens, u čijem je ateljeu u mladosti radio. Potom je otišao u Italiju, pa u Francusku, a u London je došao 1632. i postao dvorski slikar kralja Čarlsa Prvog i portretista engleskog visokog društva. Njegove religiozne kompozicije osrednje su vrijednosti, ali se proslavio portretima, koje odlikuje plemenitost izraza, suptilnost palete i ozbiljna psihološka analiza.

1794. – Kongres SAD-a usvojio je zakon kojim je američkim brodovima zabranjen prevoz robova iz Afrike u Ameriku.

1797. – Rođen je pruski kralj i njemački car Wilhelm Prvi Friedrich Ludwig, koji je pomagao kancelaru Ottu von Bismarcku da “krvlju i gvožđem” ujedini Njemačku. Na pruskom prijestolu bio je od 1861., a 1871. je postao prvi car novostvorenog Njemačkog carstva. Tokom njegove vladavine Nijemci su Danskoj oteli pokrajine Šlezvig i Holštajn u ratu 1864., porazili Austriju 1866., a u francusko-pruskom ratu 1871. otrgli Alzas i Lorenu od Francuske. Izdao je 1879. “Izuzetni zakon”, kojim je socijalistički pokret u Njemačkoj stavljen van zakona.

Johann Wolfgang von Goethe

Johann Wolfgang von Goethe

1832. – Umro je njemački pisac Johann Wolfgang von Goethe, velikan svjetske književnosti. Nekoliko godina poslije završenih studija prava u Stazburu preselio se u Vajmar, gdje je 28 godina bio upravnik pozorišta. Bio je obnovitelj lirike, drame, epa i romana, intenzivno se bavio filozofijom, prirodnim naukama, slikarstvom i državničkim poslovima u Vajmaru. Djela: romani “Faust”, “Vilhelm Majster”, “Jadi mladog Vertera”, “Izbor po srodnosti”, drame “Gec od Birlinhema”, “Egmont”, “Ifigenija na Tauridi”, “Torkvato Taso”, tragedije “Klaviho”, “Vanbračna kći”, ep “Herman i Doroteja”, putopis “Putovanje po Italiji”, autobiografsko djelo “Iz mog života”, poezija “Marijenbadska elegija”, “Rimske elegije”, “Zapadno-istočni divan”, epigrami “Ksenije”, optičko djelo “Teorija boja”.

1848. – Pobunjena Venecija proglasila je nezavisnost od Austrije.

Josip Vancaš

Josip Vancaš

1859. – Rođen je bosanskohercegovački arhitekta Josip Vancaš.

1876. – Rođen je pisac Borisav Stanković, slikar prolaznosti života i ljudske tragike i dubok analitičar političkih i psiholoških procesa u srpskom društvu, uzdrmanom socijalnim suprotnostima. Pisao je o Vranju i jugu Srbije, raslojavanju i degeneraciji starih trgovačkih porodica, talasu promjena u gradskom životu, moralu žitelja rodnog grada i patrijarhalnoj atmosferi, potčinjenosti pojedinca svemoćnom sudu čaršije. Sjajan poznavalac ponora ljudske duše, naročito je rado slikao likove kojima potpuno gospodare strast i dert, dovodeći ih u žestok sukob s moralnim nazorima male sredine. Djela: knjige pripovijedaka “Iz starog jevanđelja”, “Stari dani”, drame “Koštana”, “Tašana”, roman “Nečista krv”, memoari “Pod okupacijom”.

1895. – Pioniri filma braća Auguste and Louis Lumière u Parizu prvi put su demonstrirali pokretne slike, upotrebivši celuloidnu traku.

1917. – SAD, poslije pobjede Februarske revolucije u Rusiji, prve su priznale privremenu vladu Aleksandra Kerenskog.

1945. – Egipat, Irak, Jordan, Liban i Sirija u Kairu su osnovali Arapsku ligu.

Auguste and Louis Lumière

Auguste and Louis Lumière

1950. – Rođen je Goran Bregović, bosanskohercegovački kompozitor rock i etno-pop muzike i osnivač Bijelog dugmeta. Bijelo dugme je sigurno najpopularniji i jedan od najutjecajnijih rock sastava svih vremena na prostoru bivše Jugoslavije. U petnaest godina rada objavili su devet studijskih, tri koncertna albuma i mnogobrojna kompilacijska izdanja. Njegov prvi projekat filmske muzike je bio film Emira Kusturice Dom za vješanje (1989.) koji je postigao veliki uspjeh (i film i muzika iz filma). Bregović i Kusturica nastavljaju saradnju i na Kusturičinom slijedećem filmu – Arizona Dream snimljenom 1993. (zanimljivo da je Bregovićevu muziku izvodio američki roker Iggy Pop). Sljedeći njegov projekat, muzika za film Kraljica Margo opet postiže veliki uspeh, a film je dobio dvije nagrade na Kanskom festivalu 1994. Slijedeće godine Zlatnu palma osvaja Kusturičin “Underground” za koji je Bregović komponovao muziku.

1980. – Najviša indijska nagrada Dragulj Indije uručena misionarki Majci Terezi. Osnovala je katoličku redovničku zajednicu Misionarke ljubavi u indijskoj Kalkuti 1950. Preko 45 godina služila je siromašnima i bolesnima.

1995. – Valeri Vladimirovič Poljakov (1942.), ruski astronaut, vraća se sa svemirske stanice Mir nakon što je proveo 437 dana u svemiru, što je ujedno tada bio rekordni svemirski let.

William Hanna

William Hanna

1996. – Međunarodni sud za ratne zločine u Haagu optužio trojicu Bošnjaka i jednog bosanskog Hrvata za ubistva, torture i zlostavljanje Srba 1992. u logoru Čelebići kod Konjica. To su bile prve optužnice za zločine nad Srbima počinjene tokom rata u BiH (1992-1995). Sud je 1998. oslobodio optužbe Zejnila Delalića, a Hazima Delića osudio na 20 godina, Esada Landžu na 15 i Zdravka Mucića na sedam godina zatvora.

2001. – Srbijanska policija u Beogradu uhapsila državljanina BiH Milomira Stakića i predala ga na osnovu optužnice Haškom tribunalu. Osuđen je na doživotni zatvor za počinjene zločine nad Bošnjacima Prijedora.

2001. – Vijeće sigurnosti UN-a jednoglasno je usvojio Rezoluciju 1345 kojom se oštro osuđuje nasilje albanskih ekstremista u Makedoniji.

2001. – Umro američki crtač William Hanna, koji je sa Josephom Barberom stvorio Toma i Jerryja, junake crtanih filmova koji su uz “Kamenka i Kremenka”, “Medvjeda Yogi” autorima donijeli sedam Oscara.

2004. – Parlamentarna skupština BiH usvojila je Zakon o obavještajno-sigurnosnoj agenciji koji predviđa spajanje postojećih obavještajnih službi entiteta.

2004. – U Mostaru je izvršena primopredaja međunarodnog aerodroma Mostar, koji je iz nadležnosti SFOR-a prešao u nadležnost grada Mostara i Federalne direkcije za civilno vazduhoplovstvo.

Slobodan "Bodo" Kovačević

Slobodan “Bodo” Kovačević

2004. – Umro je Slobodan “Bodo” Kovačević, bosanskohercegovački gitarista. Karijeru je započeo u sarajevskom bendu “Lutalice”. Sredinom šezdesetih godina pridružio se “Indexima”. Bodo Kovačević je bio najplodniji autor u Indexima, potpisujući mnoge od njihovih najznačajnijih pjesama, odnosno kompozitor, aranžer i producent koji je grupu vukao prema stalnim eksperimentima. Najslavije muzičke teme Indexa potpisao je upravo Bodo Kovačević samostalno (Plima, Negdje na kraju u zatišju, Modra rijeka) ili u saradnji s Fadilom Redžićem (Balada, Svijet u kome živim). Remek djelo Indexa, konceptualni album Modra rijeka iz 1978. godine zamisao je Slobodana Kovačevića, koji je i autor gotovo svih tema na albumu. Album je ko-producirao Nikola Borota, koji se od tekstopisca i kompozitora prometnuo u jednog od najznačajnih muzičkih producenata ovih prostora. Svirao je gitare i učestvovao u aranžiranju prvog i jednog od najboljih, po mnogima zapravo i najboljeg albuma Josipe Lisac, “Dnevnik jedne ljubavi” iz 1973. godine, komponirao muzičke teme za ceremoniju ZOI Sarajevo ’84, surađivao je sa Esadom Arnautalićem na njegovom projektu “Muzika raspoloženja”, napisao muziku za predstavu “Mandragola” Kamernog teatra 55 u Sarajevu i “Posljednja potraga za zlatom” Narodnog pozorišta Sarajevo, a u posljednje dvije godine života bio je muzički producent BH Eurosonga.

2006. – Baskijska sepratistička organizacija ETA proglasila je stalni prekid vatre.

2016. – 34 osobe su poginule, a 310 je ranjeno u terorističkom napadu u Bruxellesu. Od dejstva dviju eksplozija na aerodromu Zaventem poginulo je 14 ljudi, a 90 osoba je ranjeno. U eksploziji bombe u metrou na stanici Maelbeek poginulo je 20 ljudi, a 220 osoba različitih državljanstava je povrijeđeno. Napad su izveli braća Kahlid i Ibrahim el-Bakraoui, Najim Laachraoui, neidentificirani muškarac i Mohamed Abrin, koji nije uspio detonirati svoju napravu, te je pobjegao, a uhapšen je dan kasnije u predgrađu Anderlechta.

Posted by on 2019-03-22. Filed under Magazin, Na današnji dan. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. Both comments and pings are currently closed.

You must be logged in to post a comment Login