22. 12. – Dogodilo se na današnji dan – Svijet napustili: britanski muzičar i pjevač benda The Clash – Joe Strummer; britanski pop i blues pjevač Joe Cocker; pisac i likovni kritičar Oto Bihalji – Merin; irski pisac Samuel Beckett, dobitnik Nobelove nagrade za književnost…

Giacomo Puccini
Giacomo Puccini

69. – U Rimu su cara Aula Vitelija ubile pristalice Tita Flavija Vespazijana, koji se u Egiptu proglasio carem.

640. – Saraceni su zauzeli Aleksandriju, dvije godine pošto su otpočeli invaziju na Egipat.

1741. – Švedski fizičar Anders Celsius objavio je pronalazak skale od sto stepeni za mjerenje temperature.

1858. – Rođen je italijanski kompozitor Giacomo Puccini, čije se opere odlikuju tipično italijanskim karakteristikama: jakim emocijama, patetičnošću i sentimentalnošću. Djela: opere “Boemi”, “Toska”, “Madam Baterflaj”, “Manon Lesko”, “Djevojka sa Zapada”, “Đani Skiki”, “Turandot” (nedovršena).

1880. – Umrla je engleska spisateljica George Eliot, koja je realistički opisivala englesku provinciju. Pri tome je otkrivala duboku osjećajnost, pomiješanu s humorom, i uvjerenje da na ljude blagotvorno djeluju iskušenja i patnje. Djela: romani “Vodenica na Flosi”, “Adam Bid”, “Sajlas Marner”, “Romola”.

Alfred Dreyfus
Alfred Dreyfus

1894. – Francuski artiljerijski kapetan Alfred Dreyfus je, na osnovu montirane optužbe da je Njemačkoj prodavao vojne tajne, osuđen na doživotnu robiju. Poslat u jedan od najzloglasnijih zatvora na svijetu – na Đavolskim ostrvima u Francuskoj Gijani. U njegovu odbranu ustao je najslavniji pisac tog vremena – Emil Zola – koji je pod naslovom “Optužujem” u otvorenom pismu predsjedniku Republike hrabro i odlučno obrazložio sve činjenice i vatrenim riječima izrazio uvjerenje u Dreyfusovu nevinost. Rehabilitovan je tek 1906., vraćen u vojsku i unaprijeđen u čin majora.

1905. – U Moskvi je izbila pobuna radnika, koja je brzo ugušena u krvi.

1917. – U Brest-Litovsku u Prvom svjetskom ratu počeli mirovni pregovori Njemačke i nove ruske vlade, uspostavljene Oktobarskom revolucijom.

1935. – Rođena je bosanskohercegovačka glumica Semka Sokolović-Bertok.

Nicolae i Elena Ceaușescu
Nicolae i Elena Ceaușescu

1940. – U saobraćajnoj nesreći je poginuo američki pisac Nathanael West, slikar užasa ljudske sudbine. Njegovo šokantno, groteskno, gorko i satirično-komično djelo nastalo je u bolnoj konfrontaciji s najbesmislenijim i najapsurdnijim vidovima američkog društva. Djela: romani “Gospođica usamljena srca”, “Dobar milion”, “Dan skakavca”.

1941. – Prva proleterska brigada Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije imala je svoj prvi okršaj s italijanskim snagama. Od 1948. se taj datum slavio kao Dan Jugoslovenske narodne armije.

1950. – U Sarajevu je rođen Zijah Sokolović, bosanskohercegovački glumac i reditelj.

1956. – Posljednji britanski i francuski vojnici, koji su kao agresori učestvovali u Sueskom ratu, napustili su egipatski lučki grad Port Said.

Darryl Francis Zanuck
Darryl Francis Zanuck

1968. – Sjeverna Koreja oslobodila je 82 člana posade američkog špijunskog broda “Pueblo”, 11 mjeseci pošto je sjevernokorejska mornarica zarobila brod, uhvativši ga u nedozvoljenoj misiji.

1978. – Rođen je bosanskohercegovački reper Edo Maajka.

1979. – Umro je američki filmski producent Darryl Francis Zanuck, koji je 1933. osnovao filmsku kompaniju “Twentieth Century Fox”. Bio je producent niza značajnih filmova: “Plodovi gnjeva”, “Sve o Evi”, “Viva Zapata!”, “Najduži dan”, “Korijeni neba”, “Mladi gospodin Lincoln”.

1980. – Počeo je rat između Iraka i Irana.

1988. – Južna Afrika je potpisala sporazum sa UN, kojim je dala nezavisnost Namibiji, posljednjoj koloniji u Africi, bivšoj njemačkoj koloniji, od Prvog svjetskog rata pod upravom Južne Afrike.

1989. – Svrgnut je rumunski komunistički diktator Nicolae Ceaușescu, nakon 24 godine koje je proveo na vlasti.

1989. – Otvorena su Brandenburška vrata nakon rušenja Berlinskog zida.

Samuel Beckett
Samuel Beckett

1989. – Umro je irski pisac Samuel Beckett, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1969, koji je 1953. dramom “Čekajući Godoa”, najznačajnijim dramskim tekstom epohe, otvorio eru “drame apsurda”. U njegovim djelima dominira raspad građanskog društva, dehumanizujuća slika čovjeka i beznadežna situacija neobičnih bića na kraju svijeta i vremena, što simboliše apsurdnost ljudske egzistencije. Živio je u Francuskoj i pisao na francuskom jeziku, smatrajući da se tek na stranom jeziku može pisati bez stila, što je bio njegov ideal. Ostala djela: roman “Marfi”, trilogija “Moloa”, “Malone umire”, “Neimenljivi”, drame “Kraj igre”, “Posljednja traka”, “Igre bez riječi”, “Srećni dani”, “Igra”, “Ne ja”.

1990. – Lech Walesa položio je zakletvu kao prvi predsjednik demokratske Poljske.

1990. – Sabor Hrvatske usvojio novi, tzv. Božićni Ustav, kojim je Republika Hrvatska proglašena za nacionalnu državu hrvatskog naroda.

Oto Bihalji – Merin
Oto Bihalji – Merin

1993. – Umro je pisac i likovni kritičar Oto Bihalji – Merin, koji je s bratom Pavlom 1928. osnovao izdavačku kućuNolit” i uređivao književno-politički časopis “Nova literatura”. Zbog procesa Otokaru Keršovaniju bio je prinuđen da emigrira i u Njemačkoj je uređivao časopis proleterskih pisaca “Linkskurve”. Kao aktivni antifašista 1933. je u Parizu osnovao Institut za borbu protiv fašizma, a 1936. je otišao u Španiju, gdje se na strani republikanaca borio protiv fašističkih snaga Fransiska Franka. Likovnim i književnim studijama znatno je doprinio tumačenju i shvatanju savremenog stvaralaštva. Djela: roman “Doviđenja u oktobru”, eseji i umjetnička kritika “Osvajanje neba”, “Misli i boje”, “Susreti sa mojim vremenom”, “Jugoslovenska skulptura XX vijeka”, “Graditelji moderne misli”, “Naivna slika svijeta”, “Prodori moderne umjetnosti”, “Kraj umjetnosti u doba nauke?”, “Maske svijeta”, “Revizija umjetnosti”, “Modern German art”, “Goja i mi”, “Kapričosi”, “Užasi rata”, “Anri Ruso, život i djelo”, monografije “Krsto Hegedušić”, “Gabrijel Stupica”, “Bogosav Živković”, “Vangel Naumovski”, djelo o Španskom građanskom ratu “Španija između smrti i rađanja”.

Berlin, Brandenburger Tor, 1989
Berlin, Brandenburger Tor, 1989

1993. – Južnoafrički parlament bijelaca okončao eru aparthejda, izglasavši većinom od 237 prema 45 prelazni ustav zemlje, što je omogućilo održavanje prvih sverasnih izbora u istoriji Južne Afrike.7

1996. – Gerilci peruanskog ljevičarskog pokreta Tupac Amaru božićnom gestom oslobodili 225 talaca u japanskoj ambasadi u Limi.

2000. – Šef ruske medijske grupe Media most Vladimir Gusinski pušten iz zatvora u Španiji uz kauciju od milijardu pezeta ili šest miliona eura. Iz Rusije pobjegao zbog sukoba sa Kremljom i Vladimirom Putinom.

2000. – Svjetska zdravstvena organizacija upozorila na mogućnost širenja bolesti ludih krava izvan Evrope. Bolest koja se smatra vjerovatnim uzrokom nove varijante smrtonosne Krajcfeld-Jakobove bolesti mozga kod ljudi, otkrivena 1986. u Velikoj Britaniji.

2001. – Vijeće ministara BiH potvrdio odluku federalnog Ministarsva unutrašnjih poslova o oduzimanju državljanstva za 94 lica, uglavnom iz islamskih zemalja, koja su državljanstvo BiH stekla na nezakonit način.

Joe Strummer
Joe Strummer

2002. – Umro je britanski muzičar, pjevač benda The Clash, Joe Strummer. Grupa je u deset godina djelovanja izdala šest albuma. Njihove pjesme su “White Riot”, “Rock The Casbah”, “London Calling”, i naravno “Should I Stay or Should I Go?” Rođen je u Ankari, 21. avgusta 1952. godine. Živio je od tada sto života, najmanje. Svirao je u jednom od najboljih bendova u historiji muzike, napisao dovoljno dobrih pjesama za bar pola memorije prosječnog mp3 playera, glumio u filmovima Alexa Coxa, Aki Kaurismakija i Jima Jarmusha, zamijenio je Shanea McGowana u Poguesima, dijelio miksetu s Lee Scratch Perryjem, angažirao se u Anti Naci Ligi i pokretu Rock protiv rasizma, a nije ni nas zaboravio kad nam je najteže bilo – 16. aprila 1994, s bendom Dirty Pictures svirao je u Pragu, na humanitarnom koncertu posvećenom bosanskim žrtvama.

2004. – Usvajanjem zakona o diskriminaciji u Francuskoj je zvanično zabranjen seksistički i antihomoseksualni govor.

2009. – Srbija je formalno podnijela zahtjev za članstvo u EU.

2009. – Evropski sud za ljudska prava u Strazburu osudio BiH zbog diskriminacije Jevreja i Roma, jer im uskraćeno pravo da učestvuju u izborima, uključujući i mogućnosti da budu birani na najviše funkcije.

Joe Cocker
Joe Cocker

2014. – Umro je britanski pop i blues pjevač Joe Cocker. Pjevao je rock i bluz pjesme, a popularnost je stekao u 60. godinama prošlog vijeka. Prvi veliki hit Cocker je imao s pjesmom With a Little Help from My Friends, obradom The Beatlesa na kojoj je gitaru svirao Jimmy Page. Iste godine održao je nastup na legendernom festivalu u Woodstocku. Bio je poznat po grubom glasu, grčevitom plesu i obradama popularnih pjesama, pogotovo Beatlesa. On je 2007. godine postao dio Sheffieldove Kuće slavnih. Iste godine je osvojio nagradu OBE zbog svog doprinosa muzici.

2016. – Odlaskom posljednjeg konvoja autobusa sa pobunjenicima i civilima iz Alepa, sirijska vojska je uspostavila punu kontrolu nad tim gradom, nekada najvećim i ekonomski najvažnijim u Siriji.

2018. – U Norton-sub-Hamdonu u Engleskoj umro Paddy Ashdown, britanski političar. Bio je visoki predstavnik u BiH od 2002. do 2006. godine, pokrenuo je mnoge reforme u BiH. Smijenio je brojne bh. zvaničnike koji su kršili Dejtonski sporazum.

Posted by on 2019-12-22. Filed under Magazin, Na današnji dan. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. Both comments and pings are currently closed.

You must be logged in to post a comment Login