25.01. – Dogodilo se na današnji dan – Osnovana Liga naroda, prva opća međunarodna organizacija država s ciljem očuvanja mira miroljubivim rješavanjem međunarodnih sporova i organiziranjem međunarodne saradnje u interesu blagostanja čovječanstva

Holandija
Holandija

750. – Rođen Lav IV. Hazar, vizantijski car od 775. do svoje smrti 780. godine. Bio je poslednji ikonoborački car iz Isavrijanske (Sirijske) dinastije i nakon njegove smrti carica udovica Irina je 787. obnovila kult ikona. Time je, kako se vremenom pokazalo, završen prvi period ikonoborstva.

1554. – Osnovan je Sao Paulo, najbogatiji brazilski grad, najnaseljenije područje južne hemisfere te sedma po veličini metropola svijeta u kojoj na površini od 1.523 kvadratna kilometra živi nešto više od 11 miliona ljudi. Uz to što je centar kulture i privrede, grad koji je ime dobio prema svetom Pavlu smatra se i Alpha World Cityjem što znači da je jedan od centara današnje globalne ekonomije.

1579 – Sjeverne nizozemske pokrajine Holandija, Zelandija,Utreht, Gelderlend, Frizija, Groningen i Overajsel proglasile su Utrehtsku uniju radi suprotstavljanja španskoj vlasti. Unija se 1581. otcijepila od Španije, a Vestfalskim mirom 1648. dobila nezavisnost i potom prihvatila naziv Holandija prema najvećoj i najbogatijoj provinciji.

Sao Paulo
Sao Paulo

1627. – Rođen je irski hemičar i fizičar Robert Boyle, koji je otkrio zakon o odnosu pritiska i zapremine kod gasova i prvi utvrdio razliku između smjese i hemijskog jedinjenja.

1736. – Rođen je francuski matematičar, mehaničar i astronom Louis Lagrange, koji je s 19 godina postao profesor matematike na Artiljerijskoj školi u Torinu, a potom je radio u Akademiji nauka u Berlinu i na Politehničkoj školi u Parizu. Objavio je niz radova iz teorije brojeva, varijacionog računa, teorije parcijalnih jednačina, nebeske mehanike, sferne astronomije. Mnoga Lagranžova otkrića nose njegovo ime. Djela: “Analitička mehanika”, “Teorija analitičkih funkcija I-II”, “O libraciji Mjeseca”, “O teoriji Jupiterovih satelita”.

1831 – Poljski parlament proglasio je nezavisnost Poljske i svrgnuo ruskog cara Nikolaja I s poljskog prijestolja. Veliki dio Varšavskog vojvodstva, pod nazivom Poljsko kraljevstvo priključen je 1815. Rusiji, a ruski car postao je i kralj Poljske. Rusi su u septembru ugušili poljski ustanak, ukinut je ustav i raspušten Sejm.

Virginia Woolf
Virginia Woolf

1874. – Rođen je engleski pisac William Somerset Maugham, oštar kritičar britanskog građanskog društva. Dosta je pisao i o egzotičnim zemljama. Djela: romani “Ljudski okovi”, “Mjesec i stoparac”, “Kolači i pivo”, “Pozorište”, “Šareni veo”, zbirke pripovijedaka “Treptaj lista”, “Na kineskom platnu”, “Istok i Zapad”, drame “Lejdi Frederika”, “Hljebovi i ribe”, “Sveti plamen”.

1882. – Rođena je engleska spisateljica Adeline Virginia Stephen, poznata kao Virginia Woolf, koja je primjenjivala tehniku unutrašnjeg monologa i toka svijesti i pisala istančanim intelektualnim stilom. Ostvarila je majstorske portrete, posebno žena iz viših slojeva engleskog društva. Osjetljiva, zgrožena ratom, 1941. je izvršila samoubistvo. Djela: romani “Izlet na svetionik”, “Gospođa Delovej”, “Godine”, “Talasi”, “Orlando”, eseji “Sopstvena soba”, “Između činova”, “Smrt moljca”, “Običan čitalac”.

1904 – U Beogradu je počeo izlaziti dnevni list “Politika”, čiji je osnivač i prvi urednik bio Vladislav Ribnikar.

1918. – Radi gušenja kontrarevolucionarnih pobuna stvorena Crvena armija, koja se uspješno obračunala i sa stranom vojnom intervencijom protiv sovjetske Rusije i porazila nacističku Njemačku u Drugom svjetskom ratu. U njenom organizovanju ključnu ulogu imao je Lav Trocki.

Društvo naroda
Liga naroda

1919. – Osnovana Liga naroda, prva opća međunarodna organizacija država s ciljem očuvanja mira miroljubivim rješavanjem međunarodnih sporova i organiziranjem međunarodne saradnje u interesu blagostanja čovječanstva. Nestala je tokom Drugog svjetskog rata, a naslijedili su je Ujedinjeni narodi.

1924. – U francuskom gradu Chamonix počele prve zimske Olimpijske igre.

1942. – Tajland u Drugom svjetskom ratu objavio rat Velikoj Britaniji i SAD.

1947 – Umro je najpoznatiji američki gangster Al Capone. Organizator podzemlja u Chikagu i šef jednog od najvećih gangsterskih gangova, bio je u zatvoru (1931-39) zbog utaje poreza.

1955. – SSSR formalno okončao ratno stanje s Njemačkom.

1971 – General Idi Amin je vojnim udarom oborio s vlasti predsjednika Ugande Miltona Obotea i potom se proglasio za predsjednika.

Skender Kulenović
Skender Kulenović

1978. – Umro je južnoslavenski pisac Skender Kulenović, autor potresne poeme “Stojanka majka Knežepoljka”. Poslije Drugog svjetskog rata bio je direktor drame u sarajevskom pozorištu i urednik u beogradskoj izdavačkoj kući “Prosveta”. Djela: roman “Ponornica”, poeme “Ševa”, “Zbor derviša”, drama “Svjetlo na drugom spratu”, komedije “Djelidba”, “Večera”, soneti “Ocvale primule”.

1996. – Obavljeno posljednje pogubljenje vješanjem u Sjedinjenim Američkim Državama. Na vješalima je smaknut osuđenik Billy Bailey iz američke savezne države Delaware.

2000. – Pripadnici SFOR-a u Višegradu su uhapsili Mitra Vasiljevića optuženog za ratne zločine počinjene tokom rata u Bosni i Hercegovini (1992-95).

2006. – Na palestinskim izborima pobijedio je islamski pokret Hamas.

2011. – Počela tzv. “Egipatska revolucija”, prvo samo maršom destaka hiljada ljudi u Kairu da bi se ubrzo proširila i na druge gradove širom Egipta.

 John Vincent Hurt
John Vincent Hurt

2017. – Umro John Vincent Hurt, engleski glumac, poznat po izuzetno plodnoj i raznorodnoj karijeri koja uključuje nastupe u filmovima “Watership Down”, “Midnight Express”, “Alien”, “The Elephant Man” i druge.

Posted by on 2021-01-25. Filed under Bosna i Hercegovina. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. Both comments and pings are currently closed.

You must be logged in to post a comment Login