25.04. – Dogodilo se na današnji dan – Tokom opsade Sarajeva izgorjela sarajevska Vijećnica. Rođena je američka pjevačica Ella Fitzgerald, nekrunisana “kraljica jazza”

Sueski kanal
Sueski kanal

404. p. n. e. – Kapitulacijom Atene snagama spartanskog vojskovođe Lisandra završio peloponeski rat.

1599. – Rođen je engleski političar Oliver Cromwell.

1744. – Umro je Anders Celsius, švedski astronom.

1859. – Položeni su temelji za izgradnju Sueskog kanala.

1874. – Rođen je italijanski elektroinženjer i pronalazač Guglielmo Marconi, jedan od pionira bežične telegrafije, koji je 1909. podijelio Nobelovu nagradu za fiziku s njemačkim fizičarem Karlom Ferdinandom Braunom. Uspio je 1901. da prvi preda bežični signal preko Atlantskog okeana i usavršavao i primjenjivao sopstvene i tuđe pronalaske. Podizao je radio-stanice i eksperimentisao u bežičnoj telegrafiji, ali poslije eksperimenata srpskog naučnika Nikole Tesle i ruskog fizičara Aleksandra Popova. Jedno vrijeme je smatran pronalazačem radija, ali mu je presudom Vrhovnog suda SAD oduzet patent, jer je Tesla već patentirao pronalazak u Federalnom birou SAD za patente.

1915. – Počela bitka na Galipolju, jedna od najvećih u Prvom svjetskom ratu, u kojoj je Turska pobijedila savezničke trupe pod britanskom komandom. To je bila i jedina pobjeda turske vojske u tom ratu. U osmomjesečnoj bici poginulo je 42.957 vojnika Antante, a na strani Centralnih sila 55.801 turski vojnik.

Ella Fitzgerald
Ella Fitzgerald

1918. – Rođena je američka pjevačica Ella Fitzgerald, nekrunisana “kraljica jazza”, savršene tehnike, izvanredne improvizatorske imaginacije i širokog glasovnog raspona. Čuvena je po “skat” dijalozima s velikim jazz muzičarima – poput Louisa Armstronga, Dukea Ellingtona i Counta Basiea.

1920. – Poljske trupe upale u Ukrajinu, potom napredovale i 6. maja zauzele Kijev. Mirom u Rigi 12. marta 1921. Poljska je dobila od sovjetske Rusije teritoriju s više miliona Ukrajinaca i Bjelorusa.

1940. – Rođen je američki glumac i producent Al Pacino.

1945. – Počinje prva konferencija Organizacije Ujedinjenih Naroda (OUN) u San Franciscu, no tek nekoliko mjeseci kasnije pedeset država potpisuje njenu Povelju. Od 1950. OUN mijenja ime i naziva sa samo – UN.

1945. – U Drugom svjetskom ratu na rijeci Elbi, u Njemačkoj, susreću se američke i sovjetske snage.

1953. – Naučnici Francis Crick i James Watson objavljuju strukturu i opis prvog lanca DNK (deoksiribonukleinske kiseline).

1954. – U Michiganu rođen američki pisac, reditelj i producent Michael Moore, tvorac dokumentaraca “Fahrenheit 9/11”, “Sicko” i “Bowling for Columbine”, za koji je dobio Oscar.

1971. – U Washingtonu oko 200 000 ljudi demonstriralo protiv Vijetnamskog rata.

Washington protest against war Vietnam
Washington protest against war Vietnam

1974. – U Portuglu u udaru, poznatom kao “revolucija karanfila“, Pokret oružanih snaga bez prolivanja krvi oborio autokratski režim Marcela Caetana, okončavši tako period od 48 godina diktature. Vlast je preuzela Hunta nacionalnog spasa generala António de Spínole, koja je portugalskim kolonijama priznala pravo na samoopredjeljenje.

1975. – U Portugalu na prvim slobodnim izborima poslije pola vijeka pobijedila Socijalistička patija Márija Soaresa.

1980. – Misija američkih komandosa, koja je trebalo da spase u Teheranu 53 člana ambasade SAD, pretvorene u taoce, propala je u iranskoj pustinji, poslije pogibije osam Amerikanaca u sudaru helokoptera s avionom.

1983. – Samantha Reed Smith (1972.- 1985.) američka učenica iz Manchestera postaje popularna širom svijeta, nakon što šalje pismo sovjetskom vođi Andropovu u kome naglašava svoj strah zbog odnosa Amerike i Sovjetskog Saveza za vrijeme Hladnog rata. Andropov šalje Samanthi odgovor i poziv za posjetu Moskvi, koji ona prihvaća. Uz veliku medijsku pozornost Samantha dobija naziv ¨najmlađe američke ambasadorice¨ i ¨ambasador dobre volje¨. U obraćanju novinarima u Moskvi desetogodišnja Samantha je rekla da su Rusi bili ¨isti kao i mi¨.

Vijećnica
Vijećnica

1992. – Tokom opsade Sarajeva izgorjela sarajevska Vijećnica zajedno s mnoštvom nenadoknadivih djela iz oblasti historije i kulture.

1993. – U prisustvu mirovnog posrednika lorda Owena, predsjednici SRJ, Srbije i Crne Gore Dobrica Ćosić, Slobodan Milošević i Momir Bulatović pokušali su da ubijede lidera bosanskih Srba Radovana Karadžića da potpiše korigovani Vance-Owenov mirovni plan. Narednog dana Skupština RS-a je odbila ovaj plan, rat u BiH je nastavljen, a SRJ su pooštrene sankcije međunarodne zajednice.

1994. Na sastanku u Londonu predstavnici SAD, Rusije, Velike Britanije i Francuske donijeli odluku o formiranju Kontakt grupe radi usklađivanja akcija SAD, Rusije, UN i Evropske unije u BiH i pripreme cjelovitog mirovnog plana. Dogovoreno je da Kontakt grupu čini pet zemalja – SAD, Rusija, Velika Britanija, Francuska i Njemačka.

Ginger Rogers
Ginger Rogers

1995. – Umrla američka pozorišna i filmska glumica Ginger Rogers, koja je svjetsku slavu stekla u mjuziklima kao partnerka Freda Astairea. Oscar je dobila za film “Kitty Foiled”.

1999. – Avijacija NATO-a srušila je drumsko-željeznički Žeželjev most, već oštećen u tri napada prethodnih dana. Time je Novi Sad ostao bez posljednjeg od tri mosta na Dunavu.

2003. – Bivša predsjednica RS Biljana Plavšić upućena je na izdržavanje kazne u Švedsku.

2005. – Umro Eduardo Paolozzi, jedan od najistaknutijih britanskih umjetnika i osnivača pop-art pokreta u Velikoj Britaniji.

2015. – Zemljotres jačine 7,8 stepeni Richterove skale pogodio Nepal. Poginule su 8.832 osobe, a povrijeđeno 22.309, od čega 2.277 djece. Uništena je 563.461 kuća, a milioni stanovnika ostali su bez krova nad glavom.

Posted by on 2019-04-23. Filed under Magazin, Na današnji dan. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. Both comments and pings are currently closed.

You must be logged in to post a comment Login