25.06. – Dogodilo se na današnji dan – Dogodila se bitka kod Little Big Horna. Rođen je engleski pisac George Orwell. Hrvatska i Slovenija proglasile su nezavisnost od SFRJ. Pronađeni ostaci legendarnog vođe gerile Ernesta Che Guevare. Umro pjevač Michael Jackson

Little Big Horn
Little Big Horn

1629. – Mirom u Aleu okončana je pobuna hugenota (protestanata) u Francuskoj, ali time nisu okončani njihovi progoni, koji su imali vrhunac u “Vartolomejskoj noći” 1572., kada je po naređenju Katarine Mediči ubijeno preko 20.000 njihovih pristalica. Punu ravnopravnost sa katolicima oni su stekli tek nakon Francuske revolucije.

1788. – Virginia postala 10. savezna država koja je ratificirala Ustav Sjedinjenih Američkih Država.

1847. – Liberija proglašena nezavisnom republikom, ali s ograničenim suverenitetom (ostala je pod finansijskom kontrolom SAD). Tu afričku državu su – sa statusom kolonije – osnovali 1822. oslobođeni crni robovi, preseljeni iz SAD na prostor uz Atlantski okean između Sijera Leone, Gvineje i Obale Slonovače. Nezavisnost Liberije SAD priznale su 25. juna 1862.

1852. – Rođen je španski arhitekt Antonio Gaudi.

1867. – Rođen je italijanski pisac Luigi Pirandello, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1934., jedan od najzačajnijih dramskih pisaca 20. vijeka (“Šest lica traže pisca”, “Đakomino”, “Henrik IV”).

1872. – Rimokatolički jezuitski red izbačen iz Njemačke.

George Orwell
George Orwell

1876. – U bici kod Little Big Horna indijansko pleme Sioux pod komandom poglavice “Ludog Konja” uništilo dio Sedme konjičke divizije generala Georgea Armstronga Custera.

1903. – Rođen je engleski pisac Eric Arthur Blair, poznat kao George Orwell, čija su antiutopijska djela vizija moguće totalitarne budućnosti svijeta i alegorična satira moderne diktature. Djela: romani “1984”, “Životinjska farma”, “Burmanski dani”, eseji “U kitu”, “Kritički eseji”, “Lov na slona”, “Engleska, vaša Engleska”, knjiga o Španiji “Počast Kataloniji”.

1904. – Rođen je bosanskohercegovački književnik Besim Korkut.

1913. – Rođen je španski borac i partizanski komandant Peko Dapčević.

Antonio Gaudi
Antonio Gaudi

1919. – Potpisan je Versajski mirovni ugovor između Njemačke i saveznika, kojim je i formalno završen Prvi svjetski rat.

1920. – U Vukovaru poslije pet dana rada završen Drugi kongres Socijalističke radničke partije Jugoslavije, koji je usvojio novi program i statut i izmijenio naziv partije u Komunistička partija Jugoslavije. Za predsjednike Centralnog partijskog vijeća izabrani su Pavle Pavlović i Jakov Lastrić, a za sekretare Sima Marković i Filip Filipović.

1925. – Iz Višegrada u Užice uz veliko slavlje stigao prvi voz, popularno nazvan ćiro. Izgradnju pruge između Vardišta i Užica počela je Austro-Ugarska odmah po okupaciji Srbije 1915. Projektovali su je austrougarski inženjeri, a u surovim uslovima gradili ratni zarobljenici Italijani i Rusi. Ćiro je prestao da saobraća 1974, kada su u Jugoslaviji ukinute i mnoge druge pruge uskog kolosijeka. Dionica od Mokre Gore do Višegrada u prometu je od jula 2012. kao turistička pruga.

Ćiro, voz, Višegrad
Ćiro, voz, Višegrad

1940. – U Drugom svjetskom ratu stupio na snagu sporazum o primirju Francuske s Njemačkom i Italijom. Njemačke trupe su, na osnovu sporazuma, okupirale zapadnu i sjevernu Francusku, pokrajine Alzas i Lorena su pripojene Njemačkoj, a Italiji dijelovi Francuske u Alpima. Na ostatku teritorije Francuske stvorena marionetska pronacistička vlada maršala Henrija Philippee Pétaina sa sjedištem u Vichyju.

1945. – U San Franciscu je održana konferencija UN-a na kojoj je potpisana Povelja Ujedinjenih Naroda. Ona zapravo predstavlja Ustav UN, a potpisalo ju je 50 zemalja članica.

1950. – Pušten je u saobraćaj put Beograd-Zagreb, dug 400 kilometara, nazvan “Auto put bratstvo-jedinstvo”, u čijoj su izgradnji učestvovale dobrovoljne omladinske radne brigade iz svih krajeva Jugoslavije.

Korejski rat
Korejski rat

1950. – Napadom sjevernokorejskih snaga počeo Korejski rat, a svijet se našao na ivici izbijanja Trećeg svjetskog rata. Poslije kapitulacije Japana SSSR je zaposjeo sjeverni, a SAD južni dio Koreje, s granicom na 38. paraleli. SAD su u Koreji intervenisale pod zastavom UN, što je bio prvi slučaj oružane intervencije svjetske organizacije. Poslije maratonskih pregovora rat, koji je vođen s promjenljivom srećom, okončan je 27. jula 1953, a Korejsko poluostvo je podijeljeno duž 38. paralele na Sjevernu i Južnu Koreju.

1956. – U poljskom gradu Poznanj ugušena je pobuna radnika uz veliki broj žrtava.

1959. – SSSR predložio uspostavljanje denuklearizovane zone na Balkanskom poluotoku i u Jadranskom moru.

1966. – Jugoslavija i Vatikan obnovili diplomatske odnose.

1975. – Afrička država Mozambik poslije 477 godina kolonijalne zavisnosti od Portugalije stekla nezavisnost.

1991. – Posljednje sovjetske jedinice napustile Čehoslovačku, 23 godine posle vojne intervencije Varšavskog pakta kojom je prekinuta reformistička politika Aleksandra Dubčeka.

1991. – Hrvatska i Slovenija proglasile su nezavisnost od SFR Jugoslavije.

1995. – Šeik Hamad bin Kalifa Al Tani državnim udarom sa vlasti zbacio oca, šeika Kalifu, emira Katara.

Ernesto Che Guevara
Ernesto Che Guevara

1997. – Kubanski i argentinski forenzičari pronašli su šest kostura u blizini bolivijskog grada Valgranda. Kasnije je utvrđeno da su među njima i ostaci legendarnog vođe gerile Ernesta Che Guevare.

1997. – Umro francuski okeanograf Jacques-Yves Cousteau, član Francuske akademije, veliki borac za zaštitu čovjekove okoline. Prvi dokumentarni film “Deset hiljada metara pod morem” snimio je 1943. i otad je uradio mnoštvo dokumentarnih filmova i televizijskih serija o životu u morima i okeanima, krstareći svijetom svojim brodom-laboratorijom “Kalipso”. Za film “Svijet tišine”, koji je snimio s francuskim režiserom Louisom Malleom, 1956. je na festivalu u Kanu dobio “Zlatnu palmu”. Dobitnik je tri puta nagrade “Oskar”. Napisao je više knjiga, uključujući “Putovanje ‘Kalipsa” i “Kroz 18 metara vode”. Ostali filmovi: “Svijet bez sunca”, “Zlatna riba”.

2000. – Grupa svjetskih naučnika objavljuje da je uspješno dekodirala 85 posto ljudskog genoma, čime su otvorena vrata novoj, suvremenijoj medicini.

2000. – SFOR u Prijedoru uhapsio Duška Sikiricu, koji se nalazio na javnoj listi Međunarodnog suda za ratne zločine počinjene u bivšoj Jugoslaviji. Optužnica tereti Sikiricu za “teško kršenje Ženvenske konvencije, kršenje zakona i običaja rata, te genocid i zločin protiv humanosti”.

2001. – Bivši predsjednik SR Jugoslavije, Slobodan Milošvić, izručen je Međunarodnom sudu za ratne zločine u Hagu. Milošević je 27. maja 1999. optužen za zločine protiv čovječnosti, kršenje zakona i pravila rata i genocid tokom ratova u Hrvatskoj 1991-92. i BiH 1992-95. i na Kosovu 1999.

Michael Jackson
Michael Jackson

2003. – Meksiko je izručio Španiji bivšeg argentinskog pomorskog oficira Ricarda Miguela Cavalla, optuženog za genocid i terorizam tokom “prljavog rata” koji je vođen u vrijeme vladavine vojne hunte u periodu 1976-1983. godine protiv oponenata, a u kome je oko 30.000 ljudi ubijeno ili nestalo.

2007. – Preminuo je Meho Puzić, jedan je od najpoznatijih intepretatora sevdalinke. Audiciju na Radio Sarajevu položio je 1962. godine, kada i počinje njegova dugogodišnja uspješna muzička karijera. Prvu singl-ploču snimio je 1964. godine, koja je u rekordom roku zabilježila prodaju od 100 000 primjeraka. Bio je i učesnik mnogobrojnih festivala širom bivše Jugoslavije.

2009. – Umro je američki pjevač Michael Jackson. Samostalnu karijeru počeo je 1971. Pet njegovih albuma spada među najprodavanije u historiji muzike. Jackson, nazvan kraljem popa, bio je poznat i po ekstravagantnom životu.

2009. – Umrla američka glumica Farrah Fawcett, pop-ikona 1970-ih i zvijezda serije “Charlijevi anđeli”.

Posted by on 2019-06-25. Filed under Magazin, Na današnji dan. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. Both comments and pings are currently closed.

You must be logged in to post a comment Login