29. 11. – Dogodilo se na današnji dan – U Jajcu, u Drugom svjetskom ratu, održano drugo zasjedanje Antifašističkog vijeća narodnog oslobođenja Jugoslavije (AVNOJ). Žalbeno vijeće Haškog tribunala objavilo je konačnu presudu u predmetu Prlić i drugi, a kojom su optuženima izrečene iste kazne kao i u prvostepenom postupku od 111 godina zatvora. Slobodan Praljak nakon izricanja presude popio otrov i preminuo u bolnici

Marija Terezija
Marija Terezija

1314. – Umro francuski kralj Filip Četvrti Lijepi, koji je 1306. protjerao iz Francuske sve Jevreje i konfiskovao im imovinu. U sukobu za prevlast nadjačao je papu Bonifacija Osmog i prenio je papsku stolicu u Avignon. Radi učvršćenja pozicije u borbi protiv vatikanske kurije, 1302. je prvi put u istoriji Francuske sazvao Skupštinu triju staleža, čime je građanski stalež počeo da učestvuje u političkom životu zemlje.

1394. – Hanyang (današnji Seoul) je proglašen za glavni grad Koreje te su započeti radovi na izgradnji palače Gyeongbokgung.

1780. – Umrla austrijska carica, češka i mađarska kraljica Marija Terezija, koja je tokom vladavine od 1740. do smrti provodila reforme u duhu prosvijećenog apsolutizma, ali i germanizaciju i nasilno pokatoličavanje.

1797. – Rođen je italijanski kompozitor Gaetano Donizetti.

Sand Creek massacre
Sand Creek massacre

1864. – U Sand Creeku u američkoj državi Colorado jedinica pukovnika Johna Chivingtona – u skladu s prećutnom politikom genocida vlade SAD nad Indijancima – masakrirala najmanje 400 Cheyenna i Arapahosa, koji su se predali i bila im je obećana zaštita na mjestu gdje su se ulogorili.

1877. – Thomas Edison demonstrirao je prvi ručno pokretani fonograf – uređaj za snimanje i reprodukciju zvučnih zapisa. Zvuk je bio zabilježen na brazdi rotirajućeg valjka. Titranje igle, koja je klizila duž brazde, prenosilo se na membranu i pretvaralo u akustičke valove. Petnaestak godina kasnije zamijenio ga je gramofon.

1890. – Otvoreno je zasjedanje prvog japanskog parlamenta.

1899. – Grupa švicarskih, engleskih i katalonskih nogometaša na čelu sa Joan Gamperom osnivaju FC Barcelona.

Thomas Alva Edison
Thomas Alva Edison

1902. – Rođen je italijanski pisac Carlo Levi, autor romana “Krist se zaustavio u Eboliju”, u kojem je opisao težak život italijanskih seljaka pod fašistima. U vrijeme fašističke vladavine bio je interniran u južnu Italiju.

1918. – Kralj Crne Gore Nikola Prvi Petrović svrgnut s prijestola i njegova kraljevina se ujedinila sa Srbijom.

1924. – Umro je Giacomo Puccini (1858.- 1924.), poznati talijanski operni skladatelj.

1929. – Američki admiral Richard Byrd postao je prvi čovjek koji je preletio Južni pol.

1941. – Na brdu Kadinjača kod Užica u Drugom svjetskom ratu izginuo Radnički bataljon štiteći glavninu partizanskih snaga. Njemačke jedinice su, uz podršku avijacije, prešle Kadinjaču tek poslije pogibije 180 partizana s komandantom Dušanom Jerkovićem. Bio je to kraj Užičke Republike, osnovane krajem septembra 1941, prve slobodne teritorije u okupiranoj Evropi.

AVNOJ
AVNOJ

1943. – U Jajcu, u Drugom svjetskom ratu, Drugo zasjedanje Antifašističkog vijeća narodnog oslobođenja Jugoslavije konstituisalo AVNOJ kao vrhovno zakonodavno i izvršno predstavničko tijelo naroda Jugoslavije i ustanovilo Nacionalni komitet oslobođenja Jugoslavije. Odlučeno je i da se Jugoslavija izgradi na demokratskom, federativnom principu kao zajednica ravnopravnih naroda, a kraljevskoj vladi u izbjeglištvu je zabranjen povratak u zemlju.

1944. – Albanija je oslobođena od nacističke kontrole pa se 29. studenoga slavio kao Nacionalni dan ili Dan oslobođenja.

1945. – Na zasjedanju Narodne skupštine proglašena je Federativna narodna republika Jugoslavija (FNRJ). Ustavotvorna skupština je usvojila deklaraciju o proglašenju republike, prema kojoj je Jugoslavija “savezna država republikanskog oblika, zajednica ravnopravnih naroda koji su slobodno izrazili svoju volju da ostanu u Jugoslaviji”. Ukinuta je monarhija i sva prava kralja Petra Drugog Karađorđevića.

1947. – Posebna komisija Ujedinjenih naroda usvaja rezoluciju 181. kojom se predlaže plan podjele Palestine. Palestina je do današnjeg dana ostala jedno od najkompleksnijih političkih problema s kojim se svijet suočava.

George Harrison
George Harrison

1950. – Sjevernokorejske i kineske snage prisiljavaju snage UN-a na povlačenje tokom Korejskog rata.

1990. – Vijeće sigurnosti UN usvojio rezoluciju o upotrebi svih mjera radi izbacivanja Iraka iz Kuvajta ukoliko se iračke trupe ne povuku do 15. januara 1991.

1991. – Komisija za arbitražu Mirovne konferencije o Jugoslaviji (Badenterova komisija) objavila je rezultate međunarodne arbitraže prema kojima se SFR Jugoslavija “nalazi u procesu nestajanja” i da su sve republike bivše federacije njeni sukcesori.

1993. – Na inicijativu Evropske unije (EU) u Ženevi ponovo otpočeli mirovni pregovori o prethodnoj Jugoslaviji. Četvorodnevnoj konferenciji su, uz 12 šefova diplomatije zemalja EU, prisustvovali predsjednici Srbije, Crne Gore i Hrvatske i predstavnici zaraćenih strana u Bosni i Hercegovini.

Jorn Utzon
Jorn Utzon

1996. – Međunarodni sud za ratne zločine u Hagu osudio je na 10 godina zatvora Dražena Erdemovića, koji je priznao da je, kao pripadnik Vojske Republike Srpske, učestvovao u masovnoj likvidaciji Bošnjaka u Srebrenici u julu 1995. To je bila prva presuda za ratni zločin jednog međunarodnog suda poslije Nirnberškog i Tokijskog procesa.

1998. – U Beogradu je u 66. godini umro Živojin Pavlović, jedan od najznačajnijih srpskih filmskih reditelja i književnika “nove srpske proze”. Njegov film “Dezerter” (1992), prvo je filmsko djelo koje govori o tragediji rata na prostoru bivše SFR Jugoslavije.

1999. – Rivalske partije u Severnoj Irskoj formirale su protestantsko-katoličku vladu, primoravši tako ogorčene neprijatelje da prvi put u istoriji podijele vlast.

2001. – Predstavnici BiH, SRJ, Slovenije i Hrvatske potpisali u Sarajevu pismo namjere o davanju međunarodnog statusa rijeci Savi.

2001. – U 58. godini umro je britanski rok pjevač i kompozitor George Harrison, bivši član “Beatlesa”, rok grupe koja je obeilježila šezdesete godine 20. vijeka.

OSBiH
OSBiH

2002. – Haški tribunal je osudio Mitra Vasiljevića na 20 godina zatvora zbog ubistva pet Bošnjaka na Drini, u blizini Višegrada 1992.

2003. – Narodna skupština RS proglasila osam amandmana na Ustav RS, koji se tiču odbrane i vojske, a kojima se, između ostalog, nadležnost komandovanja Vojskom RS sa predsjednika RS prenosi na Predsjedništvo BiH.

2008. – Umro je danski arhitekta Jorn Utzon, poznat kao tvorac Sidnejske opere, koja je 2007. uvrštena u svjetsku baštinu UNESCO-a. Projektovao je i zgradu Narodne skupštine u Kuvajtu i više poznatih građevina u Danskoj. Prestižnu Pricker nagradu za arhitekturu dobio je 2003. godine.

Haag, Slobodan Praljak navodno popio otrov
Haag, Slobodan Praljak navodno popio otrov

2017. – Žalbeno vijeće Haškog tribunala objavilo je konačnu presudu u predmetu Prlić i drugi, a kojom su optuženima izrečene iste kazne kao i u prvostepenom postupku od 111 godina zatvora. Jadranko Prlić je osuđen na 25 godina, Bruno Stojić i Milivoj Petković na 20, kao i Slobodan Praljak, koji je nakon izricanja presude popio otrov, te je potom preminuo u bolnici, Valentin Ćorić je dobio 16, a Berislav Pušić 10 godina zatvora.

Posted by on 2021-11-29. Filed under Magazin, Na današnji dan. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. Both comments and pings are currently closed.

You must be logged in to post a comment Login