30.09. – Dogodilo se na današnji dan – Počela je prva njemačka ofanziva na Moskvu u jednoj od najvećih bitaka Drugog svjetskog rata, koja je okončana porazom Nijemaca januara 1942. Odštampana je prva knjiga. Jedan od najvećih njemačkih književnika 20. vijeka Günter Grass dobio je Nobelovu nagradu za književnost

Prvi balkanski rat
Prvi balkanski rat

1207. – Rodio se jedan od največih mističnih pjesnika islama Jalal ad-Din Rumi, osnivač derviškog reda Mevlevika iz Kony.

1452. – Odštampana je prva knjiga.

1630. – Prvi put je izvršena smrtna kazna u SAD-u.

1791. – U Beču je premijerno izvedena Mocartova opera “Čarobna frula”.

1846. – Američki zubar William Morton prvi je upotrebio anesteziju prilikom vađenja zuba.

1876. – Rođen je pisac, pozorišni kritičar i diplomata Milan Rakić.

1882. – Rođen je njemački fizičar Hans Wilhelm Geiger, koji je 1928. izumio napravu za mjerenje radioaktivnosti, “Gajgerov brojač”.

Elie Wiesel
Elie Wiesel

1891. – U egzilu u Briselu samoubistvo je izvršio francuski general Georges Ernest Boulanger, lider reakcionarnog antiparlamentarnog pokreta “bulanžista” koji je zaprijetio rušenjem Treće Republike.

1906. – Rođen je bosanskohercegovački pjesnik Salih Alić.

1912. – Srbija i Bugarska objavile su mobilizaciju za rat protiv Turske. Prvi balkanski rat, od oktobra 1912. do maja 1913., u kom su se protiv Turske borile i Grčka i Crna Gora, završen je oslobađanjem balkanskih naroda od turske vlasti.

1924. – Rođen je Truman Capote, američki književnik (“Doručak kod Tiffanyj”).

1929. – Sa aerodroma Frankfurt-Rebstock Fritz von Opel polijeće kao prvi čovjek sa avionom na raketni pogon i pada.

1928. – Rođen je Elie Wiesel, američki književnik i dobitnik Nobelove nagrade za mir.

Bitka za Moskvu
Bitka za Moskvu

1938. – Britanski premijer Neville Chamberlain izjavio da je spašen mir, dan po potpisivanju sporazuma u Minhenu, kojim su zapadni saveznici dozvolili Adolfu Hitleru komadanje Čehoslovačke. Ovaj Hitlerov potez otvorio je put ka izbijanju Drugog svjetskog rata.

1941. – Počela je prva njemačka ofanziva na Moskvu u jednoj od najvećih bitaka Drugog svjetskog rata, koja je okončana u januaru 1942. porazom Nijemaca.

1941. – Završen je tzv. krvavi marš, u kojem su Nijemci u Drugom svjetskom ratu više od 5.000 Šapčana dotjerali na Savski most, gdje su neke ubili i bacali u rijeku.

1947. – U Beogradu je osnovana jugoslovenska organizacija partizanskih ratnih veterana u Drugom svjetskom ratu – Savez udruženja boraca Narodnooslobodilačkog rata.

James Dean
James Dean

1949. – Okončan je berlinski “vazdušni most” uspostavljen poslije sovjetske blokade Zapadnog Berlina krajem juna 1948., tokom koga su američki i britanski avioni obavili 277.264 letova i dopremili 2.323.738 tona namirnica.

1955. – U automobilskoj nesreći u 24. godini poginuo je američki glumac James Dean. Iako je snimio samo tri filma, “Istočno od raja”, “Buntovnik bez razloga” i “Div”, postao je kultna ličnost mladih tog vremena.

1962. –  Bijeli rasisti izazvali nerede u Oxfordu u američkoj državi Mississippi kada je, na osnovu odluke federalnog suda, crnac James Meredith upisan na Univerzitet Mississippija, koji su do tada pohađali samo bijelci.

1965. – Pripadnici indonežanskog pokreta “30. septembar” oteli su šest generala i pokušali da izvrše državni udar. Generali su nađeni mrtvi 3. oktobra, a protivudarom na vlast je došao general Suharto. Smatra se da je u represalijama protiv komunista i njihovih simpatizera, koje su uslijedile, pobijeno oko pola miliona ljudi.

Bocvana, Afrika
Bocvana, Afrika

1966. – Bivši britanski protektorat u Africi, Becuanalend stekao je nezavisnost pod nazivom Republika Bocvana. Prvi predsjednik postao je Serece Kama.

1966. – Njemački ratni zločinci Albert Speer i Baldur von Schirach izašli su iz zatvora Špandau u kojem su odslužili kaznu od 20 godina robije. U zatvoru koji je bio napravljen za 600 zatvorenika, ostao je samo Rudolf Hess.

1970. – Richard Nixon doputovao je u Beograd, u prvu posjetu jednog američkog predsjednika Jugoslaviji.

1985. – Umro američki seizmolog Charles Richter, po kojem je nazvana skala za mjerenje jačine zemljotresa.

1988. – U SSSR-u je penzionisano pet funkcionera, među kojima i predsjednik Prezidijuma Vrhovnog sovjeta, Andrej Gromiko.

Günter Grass
Günter Grass

1990. – SSSR je normalizovao diplomatske odnose sa Izraelom, prekinute tokom šestodnevnog izraelsko-arapskog rata 1967. i uspostavio pune diplomatske odnose s Južnom Korejom.

1991. – Jedinice bivše JNA okupirale i razrušile selo Ravno u istočnoj Hercegovini.

1992. – Pod pokroviteljstvom i u prisustvu kopredsjednika Međunarodne konferencije o Jugoslaviji, predsjednici Jugoslavije i Hrvatske Dobrica Ćosić i Franjo Tuđman potpisali su Deklaraciju kojom su se obavezali na prestanak neprijateljstava i rješavanje spornih pitanja pregovorima.

1999. – Jedan od najvećih njemačkih književnika 20. vijeka Günter Grass dobio je Nobelovu nagradu za književnost.  Knjige su mu prevedene u mnoge svjetske jezike, a najznačajnije djelo je roman Limeni bubanj u kojoj opisuje život njemačke porodice u Gdanjsku u prvoj polovici 20. vijeka. Roman obiluje fantastičnim elementima. U augustu 2006. Grass je objelodanio da je kao 17-godišnjak bio pripadnik zloglasne nacističke SS jedinice, što je šokiralo javnost. Umro je 13. aprila 2015.

2002. – Petnaest ministara vanjskih poslova Evropske unije glasalo je da se državama članicama dozvoli da potpišu individualne ugovore sa SAD, kojima su američki vojnici i oficiri izuzeti od krivičnog gonjenja od strane Međunarodnog krivičnog suda u Hagu.

Sirija, rat
Sirija, rat

2003. – Bivši predsjednik Kriznog štaba opštine Bratunac Miroslav Deronjić priznao pred Haškim tribunalom krivicu za progon na političkoj, rasnoj i vjerskoj osnovi kao zločin protiv čovječnosti.

2014. – Umro je Gavrilo Bobar, bosanskohercegovački privrednik i političar.

2015. – Započela ruska vojna intervencija u Siriji.

2015. – Grad Pariz, na čije se ulice godišnje baci 350 tona opušaka, uveo je kaznu od 68 eura za pušače koji gase cigarete na ulicama.

Posted by on 2019-09-30. Filed under Magazin, Na današnji dan. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. Both comments and pings are currently closed.

You must be logged in to post a comment Login