Globalna ekonomska sloboda doživljava blagi pad

ekonomija, BiHBiH dijeli 80. poziciju zajedno sa Indonezijom među 151 države i Hong Konga koje su obuhvaćene u izvještaju Ekonomske slobode širom svijeta: 2014 – Godišnji izvještaj, koji je objavljen danas od strane Centra za poslovnu afirmaciju (CPA).

Prošle godine, BiH je zauzimala 91. poziciju, tako da je naša država uspjela da nastavi sa kontinuitetom poboljšavanja ekonomskih sloboda počevši od 2005. godine, kada je bila rangirana na 101. poziciji.

Hong Kong je ponovo na vrhu tabele, a prate ga Singapur, Novi Zeland i Švicarska. Globalno, prosječan rezultat ekonomske slobode je doživio blagi pad na 6.84 (od 10) sa 6.87 koliko je iznosio prošle godine.

Sjedinjene Američke Države , koje su nekada predstavljale bastion ekonomske slobode, sada zauzimaju 12. poziciju u svijetu, zajedno sa Velikom Britanijom. Zbog slabljenja vladavine prava, povećanja regulacija, i borbom protiv terorizma, Sjedinjene Američke Države su doživjele opadajući rezultat svoje ekonomske slobode, u poređenju sa 2000. godinom kada su bile druge u svijetu.

Ponovo, Venecuela ima najniži nivo ekonomske slobode u svijetu, zajedno sa Republikom Kongo, Zimbabveom, Argentinom i Alžirom, i čine pet država koje su na dnu. Neke despotske države poput Sjeverne Koreje i Kube ne mogu da budu uvrštene u rejting zbog nedostatka podataka.

Prema činjenično baziranim istraživanjima, ljudi koji žive u državama sa visokim nivoom ekonomske slobode uživaju veće blagostanje, više političkih i civilnih sloboda, i duži životni vijek. Temelji ekonomske slobode obuhvataju lični izbor, slobodu razmjene, i sigurnost privatne imovine.

“Veza između ekonomske slobode i blagostanja ne može se poreći. Ekonomski najslobodnije zemlje nude najviši kvalitet života i ličnih sloboda, dok su najniže rangirane zemlje obično opterećene veoma strogim režimima koji ograničavaju slobodu i prilike za svoje državljane,” kaže Fred McMahon iz Fraser Instituta.

“Prva pozicija koju zauzima Hong Kong je bazirana na podacima iz 2012. i protesti koji se dešavaju danas oslikavaju šanse Hong Konga da izgubi tu poziciju ukoliko bude ugrožena vladavina zakona ” dodao je McMahon. “Ovo se može desiti zbog rastućeg uticaja matične Kine na pravni sistem Hong Konga, da bi se nametnula kontrola vlade nad sudovima i njihovim odlukama – težeći da vladavinu zakona pretvori u politički instrument. Ovo je napad na budući prosperitet Hong Konga i njegov međunarodni položaj.

Države koje se nalaze u prvoj kvartili stepena ekonomskih sloboda imale su u 2012. godini prosječni BDP po stanovniku od iznosu od US$ 39.899, u poređenju sa US$6.253 koje su imale zemlje u posljednoj kvartili.

Štaviše, prosječan prihod najsiromašnijih 10 procenata u ekonomsko najslobodnijim zemljama u 2012. godini, sa US$11.610, je bio skoro dvostruko veći of ukupnog prosječnog prihoda iste kategorije ljudi u najneslobodnijim državama. A očekivani životni vijek je iznosio 79,9 godina u prvoj kvartili, u poređenju sa 63,2 godine, koliko iznosi u posljednoj kvartili.

BiH u ključnim komponentama ekonomske slobode ostvaruje (od 1 do 10 gdje viša vrijednost pokazuje viši nivo ekonomske slobode):

– Veličina vlade: povećanje na 5,53 sa 5,29 u izvještaju od prošle godine
– Pravni sistem i vlasnička prava: povećanje na 5,77 sa 5,24
– Čvrstoća valute: povećanje na 8,28 sa 8,09
– Sloboda na međunarodnu trgovinu: smanjenje na 7,32 sa 7,54
– Regulacije: bez promjene na 7,55

„Ovo je zaista pohvale vrijedan razvoj, koji se treba nastaviti i ubrzati, s tim da trebamo pružiti više pažnje faktorima u oblasti veličine vlade, pravnog sistema i vlasničkih prava. Spomenute oblasti nas sprječavaju da uživamo u rezultatima relativno otvorenog tržišta uz jaku stabilnost valute,“ kaže Edo Omerčević, direktor Centra za poslovnu afirmaciju.

Međunarodni rejtinzi

Hong Kong ima najviši nivo ekonomske slobode u svijetu, sa rezultatom od 8.98 od 10., a prate ga Singapur (8.54), Novi Zeland (8,25), Švicarska (8.19). Mauricijus (8.09), Ujedinjeni Arapski Emirati (8.05), Kanada (8.00), Australija (7.87), Jordan (7.86) i (zajedno na 10. mjestu) Čile i Finska (7.84).

Ostale zemlje vrijedne pomena su Sjedinjene Američke Države i Velika Britanija (sa 7.81 od 10), Japan (7.60), Njemačka (7.55), Rusija (6.65), Indija (6.49) i Kina (6.39).

O indeksu ekonomskih sloboda

Ekonomske slobode širom svijeta mjere stepen do kojeg politika i državne institucije podupiru ekonomsku slobodu. Izvještaj za 2014. je pripremljen od strane James Gwartney,sa Florida State Univerziteta ; Robert A. Lawson, sa Southern Methodist Univerziteta; i Joshua Hall, sa West Virginia Univerziteta.

Ovogodišnja publikacija ocjenjuje 151 državu i Hong Kong. Izvještaj također ažurira podatke iz ranijih izvještaja tamo gdje je došlo do njihove promjene.

Posted by on 2014-10-09. Filed under Ekonomija. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. Both comments and pings are currently closed.

You must be logged in to post a comment Login