01.02. – Dogodilo se na današnji dan – U Sarajevu odlukom Zemaljske vlade osnovan Zemaljski muzej BiH, rođena je italijanska operska pjevačica Renata Tebaldi, Vidkun Quisling postao predsjednik norveške marionetske vlade, formalno završen hladni rat…

1650 –  U Stockholmu, gdje je boravio na poziv kraljice Kristine, umro francuski filozof, matematičar i fizičar René Descartes. Smatra se začetnikom moderne filozofije racionalizma. Među najpoznatijim njegovim djelima je “Rasprava o metodi”

1793. – Revolucionarna Francuska, nepune dvije sedmice poslije pogubljenja kralja Luja Šesnaestog, objavila je rat Velikoj Britaniji i Holandiji.

1840. – U američkom gradu Baltimor otvoren je prvi stomatološki fakultet u svijetu.

1851. –  Umrla je engleska književnica Mary Wollstonecraft Shelley. Mary Wollstonecraft je bila kćerka britanskog autora i filozofa William Godwin i u to vrijeme poznate feministkinje Mary Wollstonecraft.

1860. – Rođen je filolog Milan Rešetar, univerzitetski profesor slovenske filologije u Beču i Zagrebu. Proučavao je jezik starih spomenika, dijalekata i akcenata, posebno književnu i kulturnu istoriju rodnog Dubrovnika i bio je najbolji poznavalac dubrovačkog novca. Djela: izdanje “Gorskog vijenca”, “Dubrovačka numizmatika 1 i 2”, “Nove dubrovačke povelje Stojanovićeva zbornika”, “Nikša Zvijezdić, dubrovački kancelar 15. vijeka”, “Najstariji dubrovački govor”, “Najstarija dubrovačka proza”, “Dubrovački zbornik od godine 1520.”, “Jezik Marina Držića”, na njemačkom jeziku – “Čakavština i njene nekadašnje i sadašnje granice”, “Štokavski dijalekt”, “Dubrovački spomenici 13-15. vijeka”.

1861. – Teksas se otcijepio od Unije i priključio Konfederaciji južnih američkih država.

1884. – Izdan je prvi svezak Oxford English Dictionary.

1888. – U Sarajevu odlukom Zemaljske vlade osnovan Zemaljski muzej BiH. Nova zgrada muzeja po projektu Karla Paržika gradi se od 1909. do 1913, kada je Muzej i preselio. Tokom postojanja sakupljen je znatan dio kulturnog naslijeđa zemlje.

1893. – Thomas Edison u West Orangeu u New Jerseyju otvorio je prvi filmski studio u svijetu.

1896. – U Torinu je premijerno izvedena Puccinijeva opera “La Boheme”.

1908. – Odgovarajući na teror režima, republikanski zavjerenici su u Lisabonu ubili portugalskog kralja Karlosa Prvog i njegovog sina, koji je trebalo na naslijedi prijesto.

1918. – U austrougarskoj floti u Boki Kotorskoj izbila je jedna od najvećih pobuna mornara u Prvom svjetskom ratu. Topovski hitac s krstarice “Sankt Georg” označio je početak pobune više od 8.000 mornara sa oko 400 brodova u Jadranu. Pobunjenici su tražili neodložno zaključenje mira, demobilizaciju, pravo svih naroda u Austro-Ugarskoj na samoopredjeljenje, poboljšanje uslova rada na brodovima i amnestiju učesnika pobune. Pobuna je ugušena u krvi.

1922. – Rođena je italijanska operska pjevačica Renata Tebaldi, nesumnjivo jedan od najvećih lirskih soprana 20. vijeka, koja je briljantno interpretirala velike role, posebno u operama Giuseppe Verdija i Jakoma Pucinija.

1924. – Prva laburistička vlada Velike Britanije priznala je SSSR, što je doprinijelo slamanju diplomatske izolacije te zemlje.

1935. – Počeo je štrajk solidarnosti studenata Beogradskog univerziteta s drugovima u koncentracionom logoru u Višegradu, a u sukobu s policijom je poginuo student prava Mirko Srzentić. Studenti su tražili puštanje kolega iz logora, odlazak policije iz zgrade Univerziteta i omogućavanje Srzentićeve sahrane. Uhapšeno je više od 300 studenata, a tridesetak poslato u Višegrad.

1942. – Vođa norveških nacista Vidkun Quisling u Drugom svjetskom ratu u okupiranoj Norveškoj postao je predsjednik marionetske vlade.

1946. –  Norveški diplomata Trigve Li izabran je za prvog generalnog sekretara UN.

1946. – Mađarska je proglašena republikom, s predsjednikom Zoltanom Tildijem i premijerom Ferencom Nađom.

1958. – Proglašeno je ujedinjenje Egipta i Sirije i zajednička država je nazvana Ujedinjena Arapska Republika.

1979. – Iranski vjerski vođa ajatotah Ruholah Homeini vratio se u zemlju iz Pariza poslije 15 godina izgnanstva, mahom u Iraku. Time je nastupila nova faza islamske revolucije, kojom je u Iranu uspostavljena islamska teokratija.

1982. – Proglašena je konfederacija Senegambija, nastala udruživanjem afričkih država Senegal i Gambija.

1990. –  Da bi suzbila masovne demonstracije kosovskih Albanaca, JNA izvela tenkove na ulice kosovskih gradova, a borbeni avioni nadlijetali Prištinu. U sukobima demonstranata i policije poginuli su 27 demonstranata i jedan policajac, a ranjeno oko sto ljudi na obje strane.

1992. –  Predsjednici SAD-a i Rusije George Bush i Boris Jeljcin potpisali u Camp Davidu deklaraciju o prestanku neprijateljstava dvije zemlje, čime je formalno završen hladni rat.

1996. – Predsjednik Jacques Chirac objavio da je Francuska okončala nuklearne probe “jednom zauvijek”.

2003. – Space Shuttle Columbia eksplodirao je nad Teksasom prilikom povratka u Zemljinu atmosferu. Poginuli su svi članovi posade, a bila je to posljednja planirana misija Columbije.

2007. – Umro Gian Carlo Menotti, slavni kompozitor i osnivač festivala Dva svijeta u gradu Spoleto u italijanskoj provinciji Umbrija 1957. Kasnije je osnovao festival Spoleto u SAD-u, te u Melbourneu u Australiji.

2009. – Jóhanna Sigurðardóttir postala je prva žena koja je izabrana na mjesto premijera Islanda, ujedno i prva koja javno priznaje da je homoseksualne orjentacije.

2012. – Preminula je poljska pesnikinja Vislava Šimborska (Wisława Szymborska), dobitnica Nobelove nagrade 1996. Objavila je petnaestak zbirki poezije, prevodjenih na više svetskih jezika (“Dozivanje Jetija”, “Stotinu radosti”, „Ljudi na mostu”, “Kraj i početak”).

Posted by on 2024-02-01. Filed under Magazin, Na današnji dan. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can skip to the end and leave a response. Pinging is currently not allowed.

You must be logged in to post a comment Login