Home » Posts tagged with » na današnji dan

21.02. – Dogodilo se na današnji dan – Umro je bosanski kralj Tvrtko I Kotromanić, najmoćniji bosanski vladar. Rođen je japanski filmski režiser Akira Kurosawa. Umro je hrvatski i jugoslovenski glumac Boris Dvornik koji je nastupao u preko 40 filmova i 20 serija. Film “Titanic” Jamesa Camerona osvojio rekordan broj nagrada Oscar u historiji kinematografije, čak 11.

1391. – Umro je bosanski kralj Tvrtko I Kotromanić, najmoćniji bosanski vladar, koji je u manastiru Mileševa, na grobu Svetog Save, 1377. krunisan za kralja Srbije i Bosne, čemu je 1382. dodao titulu kralja Dalmacije, Hrvatske i Primorja. U bici kod Bileće 1388. je potukao Turke, a njegova vojska pod vojvodom Vlatkom Vukovićem učestvovala je […]

20.02. – Dogodilo se na današnji dan – Rođeni: muzičar i tekstopisac Kurt Donald Cobain i BH režiser Danis Tanović

1860. – U Novom Sadu je izašao prvi broj “Danice“, najznačajnijeg književnog časopisa srpskog romantizma, koji je pokrenuo i uređivao pisac Đorđe Popović. “Danica” je okupila stotinjak pisaca, uključujući Jakova Ignjatovića, Đuru Jakšića, Jovana Jovanovića – Zmaja, Lazu Kostića, Ljubomira Nenadovića. Značaj časopisa je opao kad su ga 1866. napustili najbolji saradnici zbog neslaganja s […]

Read More

19.02. – Dogodilo se na današnji dan – Rođen poljski astronom Nikola Kopernik, tvorac heliocentričnog sistema, jedne od najvećih prekretnica u istoriji nauke. Umro italijanski romanopisac, esejist, filozof i lingvist, Umberto Eco

1473. – Rođen je poljski astronom Nikola Kopernik, tvorac heliocentričnog sistema, jedne od najvećih prekretnica u istoriji nauke. Umjesto ptolomejskog geocentričnog sistema, prema kojem je Zemlja centar svemira, on je poslije istraživanja koja je obavio po povratku sa višegodišnjih studija u Italiji – polazeći od teorije grčkih astronoma koji su smatrali da je Sunce centar svijeta […]

Read More

18.02. – Dogodilo se na današnji dan – Umro njemački vjerski reformator Martin Luther, osnivač protestantizma u Njemačkoj, najznačajniji među vođama evropske crkvene reformacije

1405. – Tokom invazije, koju je predvodio protiv Kine, umro je tatarski emir Timur Lenk, nazvan Tamerlan, osvajač Persije, Indije, Mesopotamije i većeg dijela Male Azije, čije se carstvo prostiralo od Moskve do Kineskog zida, s prijestonicom u Samarkandu. Turskog sultana Bajazita Prvog je potukao 1402. u bici kod Angore, što je oslabilo Otomansko carstvo. […]

Read More

17.02. – Dogodilo se na današnji dan – Umro je indijanski poglavica Gojatla, poznatiji kao Geronimo, posljednji poglavica plemena Apači koji se predao američkoj vojsci

1600. – Italijanski filozof, astronom i matematičar Giordano Bruno spaljen je u Rimu kao heretik, na osnovu presude rimokatoličke inkvizicije. Bio je materijalista, čije su teorije anticipirale modernu nauku, strastan propovjednik novih ideja o prirodi i propagator heliocentričnog učenja Nikole Kopernika. Razvijao je ideju o beskrajnosti univerzuma i mnoštvu svjetova, čime je intuitivno otišao dalje […]

Read More

13.02. – Dogodilo se na današnji dan – Braća Lumière patentirali filmski projektor. Osnovan HNK Hajduk. Umrli: njemački kompozitor Richard Wagner i matematičar, fizičar, astronom, filozof i univerzitetski profesor Josip Ruđer Bošković

1633. – Rimokatolička inkvizicija uhapsila je u Rimu italijanskog astronoma Galilea Galileja zato što je dokazivao prednost Kopernikovog heliocentričnog sistema nad ptolomejskim geocentričnim sistemom. Sud inkvizicije ga je, pod prijetnjom smrću, potom prisilio da to učenje proglasi zabludom. 1668. – Španija je priznala nezavisnost Portugala. 1754. – Rođen je francuski sveštenik i diplomata Charles-Maurice de […]

Read More

08.02. – Dogodilo se na današnji dan – Rođeni: ruski hemičar Dmitrij Ivanovič Mendeljejev i francuski pisac Jules Verne, u Sarajevu otvorene XIV zimske Olimpijske igre

1075. – Mletački dužd Domenico Selvo protjerao je Normane iz dalmatinskih gradova koji su mu se svečano obvezali da nikada više neće dovoditi niti Normane niti druge strance u Dalmaciju čime su potvrdili vlast Venecije nad svojim teritorijima. 1587. – Pogubljena je škotska kraljica Mary Stuart, koja je prethodno 19 godina provela u zatvoru pod […]

Read More

07.02. – Dogodilo se na današnji dan – Održani najmasovniji protesti u novijoj historiji BiH

1478. – Rođen je engleski humanista i državnik Thomas More, rodonačelnik utopijskog socijalizma, pisac socijalnih, istorijskih i teoloških spisa. Od 1529. do 1532. bio je lord-kancelar kralja Henrija Osmog, ali je 1535. zbog odbacivanja crkvene reformacije i odbijanja da prizna kralja crkvenim poglavarom, osuđen na smrt i pogubljen. U političko-filozofskom romanu “Utopija”, objavljenom na latinskom […]

Read More

06.02. – Dogodilo se na današnji dan – Rođen je jamajkanski muzičar Bob Marley, Finska je dobila prvu ženu predsjednicu države Tarju Halonen, Egipatski predsjednik Hosni Mubarak podnio ostavku, u Tuzli počeli masovni protesti…

1515. – Umro je venecijanski izdavač i štampar Aldo Manuzio, poznat po tome što je prvi upotrijebio kurzivna slova (italic) i uveo mali praktičan format. Njegova izdanja (aldine) danas su bibliofilske rijetkosti. 1701. – Počeo je rat za špansko naslijeđe nakon kojeg je Španija izgubila Gibraltar, posjede u Holandiji, Milano, Napulj i Sardiniju. Rat je […]

Read More

05.02. – Na današnji dan – Rođen Andre Citroen, Meksiko je postao federativna republika, uhapšen ratni zločinac Claus Barbie, masakr na sarajevskoj pijaci Markale.

1578. – Umro je italijanski slikar Giambattista Moroni. 1596. – Japanski vojskovođa Toyotomi Hideyoshi zabranio kršćanstvo u Japanu i naredio pogubljenje 26 osoba koje su prešle na katoličku vjeru. 1679. – Umro je holandski pisac Joost van den Vondel, najplodniji i najznačajniji književnik holandskog baroka. Njegova djela “Noah”, “Lucifer” i “Adam u izgnanstvu” ubrajaju se […]

Read More