Home » Archives by category » Magazin

01.10. – Dogodilo se na današnji dan – Međunarodni vojni sud u Nürnbergu proglasio krivima 22 lidera nacističke Njemačke za ratne zločine počinjene u Drugom svjetskom ratu. Španski fašisti proglasili svog vođu Francisca Franca za šefa države.

331. p. n. e. – Aleksandar Veliki pobijedio Darija III u bici kod Gaugamele. 1684. – Umro je francuski pisac Pierre Corneille, pjesnik moralne veličine i epskog zanosa, jedan od najznačajnijih predstavnika francuske klasične tragedije (“Sid”, “Horacije”, “Sina”, “Poliekt”). 1795. – Belgija je pripojena Francuskoj. 1800. – Španija tajnim sporazumom Francuskoj vratila Luizijanu. 1870. – […]

30.09. – Dogodilo se na današnji dan – Počela je prva njemačka ofanziva na Moskvu u jednoj od najvećih bitaka Drugog svjetskog rata, koja je okončana porazom Nijemaca januara 1942. Odštampana je prva knjiga. Jedan od najvećih njemačkih književnika 20. vijeka Günter Grass dobio je Nobelovu nagradu za književnost

1207. – Rodio se jedan od največih mističnih pjesnika islama Jalal ad-Din Rumi, osnivač derviškog reda Mevlevika iz Kony. 1452. – Odštampana je prva knjiga. 1630. – Prvi put je izvršena smrtna kazna u SAD-u. 1791. – U Beču je premijerno izvedena Mocartova opera “Čarobna frula”. 1846. – Američki zubar William Morton prvi je upotrebio […]

Read More

29.09. – Dogodilo se na današnji dan – Rođen je književnik Miguel de Cervantes, najveći je španjolski pripovjedač i jedan od najvećih pisaca svjetske književnosti, autor Don Quijota, koja je uz Bibliju do danas najprevedenija knjiga u svijetu. Rođen rimski vojskovođa i državnik Gnej Pompej Veliki. Umro je francuski pisac Emile Zola, poznat po otvorenom pismu predsjedniku Francuske pod naslovom “Optužujem”

480. pr.n.e. – U bici kod Salamine grčka flota pod komandom Temistokla porazila perzijsku flotu cara Kserksa. 106. p. n. e. – Rođen rimski vojskovođa i državnik Gnej Pompej Veliki (Gnaeus Pompeius Magnus), osvajač Jerusalema 61. godine prije nove ere. Učestvovao je u gušenju ustanka rimskih robova koji je od 71. do 69. p. n. e. […]

Read More

Katastrofalne posljedice klimatske krize

Najbogatijih jedan posto svjetske populacije emitira dvostruko više ugljikovih plinova nego siromašna polovina, pokazuje istraživanje britanske neprofitne organizacije Oxfam. Izvještaj se fokusiralo na podatke u razdoblju od 1990. do 2015. godine, kada se emisija štetnih plinova u svijetu udvostručila, napominje Oxfam. Rezultati pokazuju da je u tom razdoblju najbogatijih 10 posto svjetske populacije, nekih 630 […]

Read More

NASA objavila plan za spuštanje prve žene na Mjesec

Agencija NASA objavila je plan ‘Artemis’ za slanje prve žene na Mjesec 2024. godine, javio je BBC. U pitanju je program Artemis, koji će na Mjesec poslati dvoje astronauta – prvi put nakon 1972. godine. Povratak na Mjesec nakon 48 godina Ka Mjesecu će krenuti u Orion kapsuli koja podsjeća na Apollo, a u svemir […]

Read More

27.09. – Dogodilo se na današnji dan – Prvom u svijetu javnom željezničkom prugom, na relaciji Darlington-Stockton u Engleskoj, krenuo je voz s prvom parnom lokomotivom. U Poljskoj je osnovan Informbiro. Basist benda Metallica Cliff Burton poginuo je u saobraćajnoj nesreći

1601. – Rođen francuski kralj Luj XIII, jedan od najmoćnijih evropskih monarha. Tokom vladavine (1610 – 1643) zaveo je apsolutizam uz pomoć kardinala Richeliea, ugušio ustanak hugenota (protestanata) i nastavio kolonijalno širenje Francuske. U vrijeme njegove vladavine 1635. osnovana je Francuska akademija. 1783. – Rođen španski general i meksički car Agustín de Iturbide, koji je […]

Read More

26.09. – Dogodilo se na današnji dan – U Prvom svjetskom ratu saveznici su započeli opštu ofanzivu koja je početkom oktobra dovela do sloma Centralnih sila i završetka rata. Engleski moreplovac Francis Drake uplovio u luku Plymouth na završetku svog putovanja oko svijeta

1186. – Dubrovnik je sklopio mir sa srpskim županom Stefanom Nemanjom, koji je u dva navrata pokušao da zauzme taj grad (1184. i 1185.). Sporazum o miru bio je osnov za kasnije ugovore Srbije i Dubrovnika. 1371. – U bici na rijeci Marici, kod Črnomena, Osmanlije su porazile srpsku vojsku braće Mrnjavčević, kralja Vukašina i despota […]

Read More

25.09. – Dogodilo se na današnji dan – Cristoforo Colombo isplovio je iz luke Kadiz na drugo putovanje u Novi svijet koji je otkrio 1492. Mao Ce Tung postaje prvi predsjednik Narodne Republike Kine

1493. – Kristofor Kolumbo (Cristoforo Colombo) isplovio je iz luke Kadiz na drugo putovanje u Novi svijet, koji je otkrio 1492. 1513. – Španski istraživač Vasko Nunjes de Balboa (Vasco, Nunez) prešao je Panamsku prevlaku i postao prvi Evropljanin koji je vidio Tihi okean. 1555. – Sklopljen Augsburški vjerski mir između njemačkog kralja Ferdinanda I […]

Read More

24.09. – Dogodilo se na današnji dan – Partizani su u Drugom svjetskom ratu oslobodili Užice, potom sjedište Užičke republike i Vrhovnog štaba Narodnooslobodilačkog pokreta Jugoslavije. Pobjedom udružene opozicije na izborima u Srbiji i Jugoslaviji završena je vladavina Slobodana Miloševića. Rođen je Zulfikar Zuko Džumhur, bosanskohercegovački putopisac, slikar i karikaturista. Rođen je režiser Pedro Almodóvar

1884. – Rođen turski državnik i vojskovođa Mustafa İsmet İnönü, predsjednik Turske od 1938. do 1950. Učestvovao je u balkanskim ratovima i u Prvom svjetskom ratu, a posebno se istakao u tursko-grčkom ratu 1921, kad je poslije uspjeha u bici kod Inenija dobio titulu paše i uzeo prezime İnönü. Iste godine je kao komandant Zapadnog […]

Read More

23.09. – Dogodilo se na današnji dan – Irska rock-grupa U2 održala koncert u Sarajevu. Rođen je bosanskohercegovački pjevač rock i pop muzike, član legendarnih “Indexa” Davorin Popović.

63. pr.n.e. – Rođen Cezar Oktavijan Avgust, usvojeni sin Julija Cezara, prvi rimski car. Nakon što je pobijedio vojsku Marka Antonija i Kleopatre kod Akcija 31. godine pr.n.e, preuzeo je svu vlast i zaveo novi oblik vladavine – principat i ustanovio Pax Romana – mir u cijelom Rimskom carstvu. Njegova vladavina smatra se najsjajnijim periodom […]

Read More