Home » Archives by category » Magazin » Na današnji dan

29. 11. – Dogodilo se na današnji dan – U Jajcu, u Drugom svjetskom ratu, održano drugo zasjedanje Antifašističkog vijeća narodnog oslobođenja Jugoslavije (AVNOJ). Žalbeno vijeće Haškog tribunala objavilo je konačnu presudu u predmetu Prlić i drugi, a kojom su optuženima izrečene iste kazne kao i u prvostepenom postupku od 111 godina zatvora. Slobodan Praljak nakon izricanja presude popio otrov i preminuo u bolnici

1314. – Umro francuski kralj Filip Četvrti Lijepi, koji je 1306. protjerao iz Francuske sve Jevreje i konfiskovao im imovinu. U sukobu za prevlast nadjačao je papu Bonifacija Osmog i prenio je papsku stolicu u Avignon. Radi učvršćenja pozicije u borbi protiv vatikanske kurije, 1302. je prvi put u istoriji Francuske sazvao Skupštinu triju staleža, […]

28. 11. – Dogodilo se na današnji dan – U Teheranu su u Drugom svjetskom ratu, na prvom zajedničkom sastanku, sovjetski lider Josif Staljin, predsjednik SAD Franklin D. Roosevelt i britanski premijer Winston Churchill razmatrali otvaranje drugog fronta u Evropi, operacije na istočnom frontu, poslijeratno uređenje Evrope i pitanje Jugoslavije

1443. – Albanski nacionalni junak i legendarni borac Skenderbeg je sa svojim jedinicama oslobodio rodni grad Kruju, te idućih 35 godina uspješno odolijevao navalama Osmanlija. 1520. – Portugalski moreplovac Ferdinand Magellan uplovio u Pacifik, prošavši iz Atlantskog okeana kroz moreuz koji sada nosi njegovo ime. 1757. – Rođen je William Blake, engleski književnik, slikar i […]

Read More

27. 11. – Dogodilo se na današnji dan – Rođeni: glumac, režiser i instruktor borilačkih vještina Bruce Lee, gitarista, pjevač i kompozitor Jimi Hendrix i švedski fizičar i astronom Anders Celsius, tvorac skale za mjerenje temperature

8. p. n. e. – Umro je rimski literata Horacije, najveći rimski lirski pjesnik, koji se više od ijednog grčkog ili rimskog pjesnika odlikovao raznovrsnošću pjesničkog izraza. Tokom boravka u Atini podrobno je upoznao grčku kulturu, filozofiju i umjetnost. Njegov trezveni izraz, hladne ironične opservacije, strogi moralni zahtjevi, usklađeni sa estetskom savršenošću pjesme, izvršili su […]

Read More

26. 11. – Dogodilo se na današnji dan – U Bihaću u Drugom svjetskom ratu osnovano “Antifašističko vijeće narodnog oslobođenja Jugoslavije” i održano prvo zasjedanje AVNOJ-a na kojem su 54 delegata izabrala Izvršni odbor s dr Ivanom Ribarom na čelue na današnji dan

1504. – Umrla Isabella I, katolička kraljica Kastilje od 1474. Njenom udajom za Fernanda II Aragonskog ujedinjene su Kastilja i Aragon (1479) i stvoreni temelji jedinstvene španske države i budućeg kolonijalnog carstva. Tokom njihove vladavine uspostavljen je sud inkvizicije (1480), protjerani su Jevreji, a zauzimanjem Granade 1492. definitivno je slomljena vlast Mavara. Iste godine opremili […]

Read More

25. 11. – Dogodilo se na današnji dan – U Mrkonjić Gradu održano je prvo zasjedanje ZAVNOBiH-a, gdje su postavljeni temelji bh. državnosti. Umro je Fidel Castro, vođa Kubanske revolucije i dugogodišnji predsjednik Kube.

1520. – Portugalski moreplovac Fernando Magelan uplovio je u Pacifik, prošavši iz Atlatskog okeana kroz moreuz koji sada nosi njegovo ime. 1562. – Rođen je Lope de Vega, reformator španskog pozorišta i jedan od najznačajnijih dramskih pisaca u evropskoj književnosti. Veliki pjesnik i dobar prozaist, sa 1.800 komedija i drama, preko 3.000 soneta, epovima, romanima, […]

Read More

24. 11. – Dogodilo se na današnji dan – U Londonu umro Freddie Mercury britanski muzičar, pjevač legendarnog benda Queen. Rođen holandski filozof Baruch de Spinoza.

1572. – Umro škotski protestantski reformator John Knox, sljedbenik Calvina, osnivač Škotske prezbiterijanske crkve i autor “Istorije Reformacije u Škotskoj”. 1632. – Rođen je holandski filozof Baruch de Spinoza. Izdržavao se brušenjem optičkih sočiva i odbio je katedru u Hajdelbergu, jer je želio da očuva potpunu intelektualnu nezavisnost. U mladosti je isključen iz jevrejske zajednice […]

Read More

23. 11. – Dogodilo se na današnji dan – Bombardiranjem sjevernovijetnamskog grada Haiphonga počeo je Vijetnamski rat. Komunistički vođa Hồ Chí Minh proglasio je 1945. na sjeveru zemlje nezavisnu Demokratsku Republiku Vijetnam, dok je jug ostao pod francuskom kontrolom. Konflikt u koji su se 1964. uključile i SAD-e, završen je 1975. pobjedom komunista

858. – Focije postavljen za carigradskog patrijarha. U njegovo doba doći će do prvog crkvenog raskola Zapadne i Istočne Crkve godine 864. 1221. – Rođen Alfonso X Učeni (El-Sabio), kralj Kastilje i Leona (1252 – 1282), utemeljivač zakonodavstva, pokrovitelj nauke i književnosti, pobornik vjerske tolerancije. Pokrenuo je pisanje španske historije i astroloških djela, a njegovom […]

Read More

22.11. – Dogodilo se na današnji dan – U Dallasu ubijen američki predsjednik John Fitzgerald Kennedy. Umro Jack London, jedan od najčitanijih američkih književnika. U prvostepenoj presudi Ratko Mladić osuđen na doživotni zatvor.

1497. – Tražeći morski put u Indiju Portugalac Vasco da Gama prvi oplovio Rt Dobre Nade, na krajnjem jugu Afrike. 1699. – Danska, Rusija, Saska i Poljska, poslije pobjede nad švedskom vojskom, potpisale sporazum o podjeli Kraljevine Švedske. 1819. – Rođena je engleska književnica Mary Ann Evans, poznata kao George Eliot, koja je, realistički opisujući […]

Read More

21. 11. – Dogodilo se na današnji dan – Nakon trosedmičnih pregovora Alija Izetbegović, Franjo Tuđman i Slobodan Milošević, lideri BiH, Hrvatske i SR Jugoslavije, parafirali Daytonski mirovni sporazum

1694. – Rođen je François Marie Arouet, poznat kao Voltaire, francuski književnik, povjesničar i filozof. Pripadnik francuskog kruga enciklopedista, uz Diderota, D’Alemberta i dr. Ugled vodećeg duhovnog autoriteta prosvjetiteljske Europe stekao je već za života. Njegov filozofski stav je bila borba protiv religijskog fanatizma. Za Voltera, progres društva i civilizacije nije moguć bez tolerancije. Njegov popularni roman Candide, pisan u […]

Read More

20. 11. – Dogodilo se na današnji dan – Vojskovođa Dioklecijan, porijeklom Ilir, rodom iz mjesta Diokle kod Salone, izabran za rimskog imperatora. U Nürnbergu je pred Međunarodnim vojnim sudom počelo suđenje nacističkim ratnim zločincima u Drugom svjetskom ratu, na kojem je prvi put u istoriji jedan međunarodni forum osudio agresiju kao zločin protiv čovječanstva i kaznio izvršioce. Umro je ruski književnik Lav Tolstoj

284. – Vojskovođa Dioklecijan, porijeklom Ilir, rodom iz mjesta Diokle kod Salone, izabran za rimskog imperatora. Kako bi imao potpunu kontrolu nad Rimskim carstvom, Dioklecijan je 1. marta 293. godine imenovao Galerija i Konstancija za Cezare. Tokom perioda tetrarhije, svaki car je vladao trećinom carstva. Nakon toga je osigurao granice carstva i uništio svaku prijetnju svojoj […]

Read More