Home » Archives by category » Magazin » Na današnji dan

21.02. – Dogodilo se na današnji dan – U Londonu je objavljen Manifest komunističke partije, rođen španski gitarista Andrés Segovia, počela bitka kod Verdena, ubijen američki borac za građanska prava afričkog porijekla Malcolm X…

1513. – Umro papa Julije II, zaštitnik umjetnosti i umjetnika. Tokom njegovog pontifikata (od 1503) Papska država je postala centar umjetnosti i kulture. Po papinoj narudžbi, Michelangelo je oslikao Sikstinsku kapelu, Rafael njegove privatne odaje, a Bramante je rekonstruisao crkvu Svetog Petra. 1677. – Umro je holandski filozof jevrejskog porijekla Baruch de Spinoza, tvorac monističkog […]

19.02. – Dogodilo se na današnji dan – Rođen poljski astronom Nikola Kopernik, tvorac heliocentričnog sistema, jedne od najvećih prekretnica u istoriji nauke. Umro italijanski romanopisac, esejist, filozof i lingvist, Umberto Eco

1473. – Rođen je poljski astronom Nikola Kopernik, tvorac heliocentričnog sistema, jedne od najvećih prekretnica u istoriji nauke. Umjesto ptolomejskog geocentričnog sistema, prema kojem je Zemlja centar svemira, on je poslije istraživanja koja je obavio po povratku sa višegodišnjih studija u Italiji – polazeći od teorije grčkih astronoma koji su smatrali da je Sunce centar svijeta […]

Read More

18.02. – Dogodilo se na današnji dan – Umro njemački vjerski reformator Martin Luther, osnivač protestantizma u Njemačkoj, najznačajniji među vođama evropske crkvene reformacije

1405. – Tokom invazije, koju je predvodio protiv Kine, umro je tatarski emir Timur Lenk, nazvan Tamerlan, osvajač Persije, Indije, Mesopotamije i većeg dijela Male Azije, čije se carstvo prostiralo od Moskve do Kineskog zida, s prijestonicom u Samarkandu. Turskog sultana Bajazita Prvog je potukao 1402. u bici kod Angore, što je oslabilo Otomansko carstvo. […]

Read More

17.02. – Dogodilo se na današnji dan – Umro je indijanski poglavica Gojatla, poznatiji kao Geronimo, posljednji poglavica plemena Apači koji se predao američkoj vojsci

1600. – Italijanski filozof, astronom i matematičar Giordano Bruno spaljen je u Rimu kao heretik, na osnovu presude rimokatoličke inkvizicije. Bio je materijalista, čije su teorije anticipirale modernu nauku, strastan propovjednik novih ideja o prirodi i propagator heliocentričnog učenja Nikole Kopernika. Razvijao je ideju o beskrajnosti univerzuma i mnoštvu svjetova, čime je intuitivno otišao dalje […]

Read More

16.02. – Dogodilo se na današnji dan – Završen francusko-pruski rat, rođen Kim Jong-Il, Fidel Castro postao je premijer Kube, stupio na snagu Protokol iz Kyota

1659. – Ispisan prvi ček u historiji, u vrijednosti 400 funti. Danas je izložen u Westminster Abbeyu, u Londonu. 1808. – Francuska počela invaziju na Španiju i pokorila je za mjesec dana. Car Napoleon Prvi je odveo u Francusku kralja Karlosa Četvrtog i njegovog sina Fernanda Sedmog, a na prijesto je postavio brata Žozefa, koji […]

Read More

15.02. – Dogodilo se na današnji dan – Rođen fizičat Galileo Galilei, Japanske trupe su u Drugom svjetskom ratu zauzele Singapur, umro popularni američki džez-pjevač i pijanist Nat King Cole, U više od 600 gradova svijeta između 10 i 30 miliona ljudi protestvovalo je protiv američkog rata u Iraku, počeli protesti u Libiji

399. – Grčki filozof Sokrat osuđen na smrt zbog toga što “ne vjeruje u bogove u koje vjeruje država, nego uvodi nova božanstva”. 1115. – Papa Pascal II priznao je red Malteških vitezova, osnovan u Jerusalemu, gdje su pored crkve Svetog Ivana imali samostan i azil za bolesnike i putnike. Kasnije su dobili zadatak da […]

Read More

13.02. – Dogodilo se na današnji dan – Braća Lumière patentirali filmski projektor. Osnovan HNK Hajduk. Umrli: njemački kompozitor Richard Wagner i matematičar, fizičar, astronom, filozof i univerzitetski profesor Josip Ruđer Bošković

1633. – Rimokatolička inkvizicija uhapsila je u Rimu italijanskog astronoma Galilea Galileja zato što je dokazivao prednost Kopernikovog heliocentričnog sistema nad ptolomejskim geocentričnim sistemom. Sud inkvizicije ga je, pod prijetnjom smrću, potom prisilio da to učenje proglasi zabludom. 1668. – Španija je priznala nezavisnost Portugala. 1754. – Rođen je francuski sveštenik i diplomata Charles-Maurice de […]

Read More

10.02. – Dogodilo se na današnji dan – Rođen je njemački pisac Bertolt Brecht. Umrli: ruski filmski režiser Sergej Mihajlovič Ejzenštejn i njemački fizičar Vilhelm Konrad Rendgen. U dvoboju je ubijen ruski pisac Aleksandar Sergejevič Puškin.

1258. – Mongoli su zauzeli Bagdad, tadašnji centar islamskog svijeta, spalili grad i pobili 10.000 stanovnika. 1755. – Umro je francuski politički mislilac Charles Montesquieu – koji je zajedno sa Fransoom Volterom, Jean-Jacques Rousseom i Denisom Diderotom vjesnik Francuske revolucije. U alegoriji “Persijska pisma” naslikao je francusko društvo 18. vijeka kao istočnjačku despotiju, a u […]

Read More

08.02. – Dogodilo se na današnji dan – Rođeni: ruski hemičar Dmitrij Ivanovič Mendeljejev i francuski pisac Jules Verne, u Sarajevu otvorene XIV zimske Olimpijske igre

1075. – Mletački dužd Domenico Selvo protjerao je Normane iz dalmatinskih gradova koji su mu se svečano obvezali da nikada više neće dovoditi niti Normane niti druge strance u Dalmaciju čime su potvrdili vlast Venecije nad svojim teritorijima. 1587. – Pogubljena je škotska kraljica Mary Stuart, koja je prethodno 19 godina provela u zatvoru pod […]

Read More

07.02. – Dogodilo se na današnji dan – Održani najmasovniji protesti u novijoj historiji BiH

1478. – Rođen je engleski humanista i državnik Thomas More, rodonačelnik utopijskog socijalizma, pisac socijalnih, istorijskih i teoloških spisa. Od 1529. do 1532. bio je lord-kancelar kralja Henrija Osmog, ali je 1535. zbog odbacivanja crkvene reformacije i odbijanja da prizna kralja crkvenim poglavarom, osuđen na smrt i pogubljen. U političko-filozofskom romanu “Utopija”, objavljenom na latinskom […]

Read More