Home » Archives by category » Magazin » Na današnji dan

19.02. – Dogodilo se na današnji dan – Rođen poljski astronom Nikola Kopernik, tvorac heliocentričnog sistema, jedne od najvećih prekretnica u istoriji nauke. Umro italijanski romanopisac, esejist, filozof i lingvist, Umberto Eco

1473. – Rođen je poljski astronom Nikola Kopernik, tvorac heliocentričnog sistema, jedne od najvećih prekretnica u istoriji nauke. Umjesto ptolomejskog geocentričnog sistema, prema kojem je Zemlja centar svemira, on je poslije istraživanja koja je obavio po povratku sa višegodišnjih studija u Italiji – polazeći od teorije grčkih astronoma koji su smatrali da je Sunce centar svijeta […]

18.02. – Dogodilo se na današnji dan – Umro njemački vjerski reformator Martin Luther, osnivač protestantizma u Njemačkoj, najznačajniji među vođama evropske crkvene reformacije

1405. – Tokom invazije, koju je predvodio protiv Kine, umro je tatarski emir Timur Lenk, nazvan Tamerlan, osvajač Persije, Indije, Mesopotamije i većeg dijela Male Azije, čije se carstvo prostiralo od Moskve do Kineskog zida, s prijestonicom u Samarkandu. Turskog sultana Bajazita Prvog je potukao 1402. u bici kod Angore, što je oslabilo Otomansko carstvo. […]

Read More

17.02. – Dogodilo se na današnji dan – Umro je indijanski poglavica Gojatla, poznatiji kao Geronimo, posljednji poglavica plemena Apači koji se predao američkoj vojsci

1600. – Italijanski filozof, astronom i matematičar Giordano Bruno spaljen je u Rimu kao heretik, na osnovu presude rimokatoličke inkvizicije. Bio je materijalista, čije su teorije anticipirale modernu nauku, strastan propovjednik novih ideja o prirodi i propagator heliocentričnog učenja Nikole Kopernika. Razvijao je ideju o beskrajnosti univerzuma i mnoštvu svjetova, čime je intuitivno otišao dalje […]

Read More

16.02. – Dogodilo se na današnji dan – Završen francusko-pruski rat, rođen Kim Jong-Il, Fidel Castro postao je premijer Kube, stupio na snagu Protokol iz Kyota

1659. – Ispisan prvi ček u historiji, u vrijednosti 400 funti. Danas je izložen u Westminster Abbeyu, u Londonu. 1808. – Francuska počela invaziju na Španiju i pokorila je za mjesec dana. Car Napoleon Prvi je odveo u Francusku kralja Karlosa Četvrtog i njegovog sina Fernanda Sedmog, a na prijesto je postavio brata Žozefa, koji […]

Read More

13.02. – Dogodilo se na današnji dan – Braća Lumière patentirali filmski projektor. Osnovan HNK Hajduk. Umrli: njemački kompozitor Richard Wagner i matematičar, fizičar, astronom, filozof i univerzitetski profesor Josip Ruđer Bošković

1633. – Rimokatolička inkvizicija uhapsila je u Rimu italijanskog astronoma Galilea Galileja zato što je dokazivao prednost Kopernikovog heliocentričnog sistema nad ptolomejskim geocentričnim sistemom. Sud inkvizicije ga je, pod prijetnjom smrću, potom prisilio da to učenje proglasi zabludom. 1668. – Španija je priznala nezavisnost Portugala. 1754. – Rođen je francuski sveštenik i diplomata Charles-Maurice de […]

Read More

12.02. – Dogodilo se na današnji dan – Američki i britanski avioni su u Drugom svjetskom ratu bombardovali njemački grad Dresden, vojno beznačajan cilj, usmrtivši najmanje 35.000 ljudi, uglavnom civila. Umro njemački kompozitor Richard Wagner. Pred Međunarodnim sudom za ratne zločine u Haagu počelo je suđenje bivšem predsjedniku Srbije i SR Jugoslavije Slobodanu Miloševiću

1633. – Rimokatolička inkvizicija uhapsila u Rimu italijanskog astronoma Galilea Galileja zato što je dokazivao prednost Kopernikovog heliocentričnog sistema nad ptolomejskim geocentričnim sistemom. Sud inkvizicije ga je, pod prijetnjom smrću, potom prisilio da to učenje proglasi zabludom. 1668. – Španija je priznala nezavisnost Portugala. 1754. – Rođen je francuski svećenik i diplomata Charles Maurice de […]

Read More

11.02. – Dogodilo se na današnji dan – U Jalti na Krimu završena je konferencija vođa tri velike sile antihitlerovske koalicije, na kojoj su sovjetski lider Josif Staljin, predsjednik SAD Franklin Roosevelt i britanski premijer Winston Churchill uskladili vojne planove za okončanje rata protiv Njemačke i Japana. Nelson Mandela izlazi na slobodu poslije 27 godina provedenih u južnoafričkim zatvorima.

660. pne. – Jimmu Tenno osniva Japan i postaje njegov prvi car (tradicionalni datum). 1650. – Umro je francuski matematičar i filozof René Descartes. 1752. – Otvorena je prva bolnica u Americi, Pennsylvania Hospital. 1814. – Proglašena je samostalnost Norveške od Danske. 1847. – Rođen je američki pronalazač Thomas Alva Edison, koji je registrovao više […]

Read More

09.02. – Dogodilo se na današnji dan – Umro je ruski pisac Fjodor Mihajlovič Dostojevski, prema mnogim kritičarima najveći književnik svih vremena, koji je duboko, kao niko ni prije ni poslije njega, ponirao u ljudsku psihu i rasvjetljavao tajnu ljudske prirode.

1667. – Trinaestogodišnji rat između Rusije i Poljske okončan je mirom u Andrusovu. Rusija je dobila istočnu Ukrajinu, uključujući i Kijev. 1801. – Mirovnim ugovorom između Austrije i Napoleonove Francuske u Linevilleu na sjeveroistoku Francuske prestalo je da postoji Sveto rimsko carstvo, iako se car Franz II Habsburg odrekao titule rimskog cara njemačkog naroda pet […]

Read More

08.02. – Dogodilo se na današnji dan – Rođeni: ruski hemičar Dmitrij Ivanovič Mendeljejev i francuski pisac Jules Verne, u Sarajevu otvorene XIV zimske Olimpijske igre

1075. – Mletački dužd Domenico Selvo protjerao je Normane iz dalmatinskih gradova koji su mu se svečano obvezali da nikada više neće dovoditi niti Normane niti druge strance u Dalmaciju čime su potvrdili vlast Venecije nad svojim teritorijima. 1587. – Pogubljena je škotska kraljica Mary Stuart, koja je prethodno 19 godina provela u zatvoru pod […]

Read More

07.02. – Dogodilo se na današnji dan – Održani najmasovniji protesti u novijoj historiji BiH

1478. – Rođen je engleski humanista i državnik Thomas More, rodonačelnik utopijskog socijalizma, pisac socijalnih, istorijskih i teoloških spisa. Od 1529. do 1532. bio je lord-kancelar kralja Henrija Osmog, ali je 1535. zbog odbacivanja crkvene reformacije i odbijanja da prizna kralja crkvenim poglavarom, osuđen na smrt i pogubljen. U političko-filozofskom romanu “Utopija”, objavljenom na latinskom […]

Read More