01.06. – Dogodilo se na današnji dan – Finska je kao prva zemlja na svijetu novim izbornim zakonom dala ženama pravo glasa i pravo da budu birane. General Charles de Gaulle postao premijer Francuske. Osnovana Palestinska Oslobodilačka Organizacija. Rođena američka filmska glumica Marilyn Monroe. U Velikoj Britaniji objavljen je album The Beatlesa Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band.


1215. – Opsada Pekinga završava osvajanjem grada od strane Mongola predvođenih Džingis Kanom.

1479. – Osnovan je univerzitet u Kopenhagenu.

1780. – Rođen je pruski general Karl Maria von Clausewitz, jedan od najpoznatijih vojnih teoretičara (“O ratu”). U Napoleonovim ratovima (1812-14.) bio je u službi ruske vojske.

1792. – Kentucky postaje 15. država SAD.

1796. –Tennessee postaje 16. država SAD.

1869. – Španija je donijela novi ustav kojim je proglašena sloboda vjeroispovjesti i štampe, uveden je sud sa porotom i građanski brak.

1906. –  Finska je kao prva zemlja na svijetu novim izbornim zakonom dala ženama pravo glasa i pravo da budu birane.

1926. – U Los Angelesu rođena američka filmska glumica Norma Jeane Mortenson, poznata kao Marilyn Monroe, jedna od najvećih zvijezda i seks-simbola američkog filma pedesetih godina 20. vijeka. Godine 1962. izvršila samoubistvo

1941. – Nijemci osvojili Krit i zarobili 13.000 britanskih vojnika, čime su obezbijedili važnu bazu u Drugom svjetskom ratu za operacije na Bliskom istoku i u sjevernoj Africi.

1943. – Njemački “lovci” u Drugom svjetskom ratu oborili britanski avion, usmrtivši sve putnike, uključujući engleskog pozorišnog i filmskog glumca i režisera Leslija Howarda, dvojnika britanskog premijera Winstona Churchilla. Nijemci su bili uvjereni da je u avionu, oborenom iznad Biskajskog zaliva, na letu od Lisabona ka Irskoj, bio Čerčil. Hauard je bio poznat po izuzetno suptilnoj glumi. Filmovi: “Romeo i Julija”, “Pigmalion”, “Prohujalo s vihorom”, “Intermeco”.

1944. – Jugoslovenski kralj Petar Drugi Karađorđević u toku Drugog svjetskog rata, pod pritiskom britanskog premijera Winstona Churchilla, odstranio iz izbjegličke vlade, sa sjedištem u Londonu, vođu četnika Dražu Mihailovića i potpisao ukaz o imenovanju za premijera bivšeg hrvatskog bana Ivana Šubašića. Time je otvoren put za stvaranje jugoslovenske koalicione vlade, na osnovu sporazuma između Josipa Broza Tita i Šubašića.

1946. –  Pogubljen je rumunski diktator Ion Antonescu, tokom Drugog svjetskog rata saveznik nacističke Njemačke. Po dolasku na vlast 1940. prisilio je na abdikaciju rumunskog kralja Carola II Hohenzollerna – koji je 1938. takođe zaveo fašističku diktaturu – i priključio zemlju Trojnom paktu.

1958. – General Charles de Gaulle postao premijer Francuske u jeku krize oko budućnosti francuskih kolonija u Sjevernoj Africi. U decembru te godine De Gaulle prvi put izabran za predsjednika države. Drugi predsjednički mandat dobio na izborima 1965.

1964. – Osnovana Palestinska Oslobodilačka Organizacija (PLO).

1967. – U Velikoj Britaniji objavljen je album The Beatlesa Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band.

1973. – Grčki premijer Jorgos Papadopulos ukinuo monarhiju i proglasio republiku.

1973.  – Britanski Honduras promijenio naziv u Belize.

1979. – Poslije devedeset godina ukinuta vladavina bijele manjine u Rodeziji, sada Zimbabve.

1990. –  Predsjednik SSSR-a Mihail Gorbačov i predsjednik SAD George Bush potpisali sporazum o okončanju proizvodnje hemijskog oružja i uništavanju tog oružja do kraja 1992. godine.

1993. – Smijenjen predsjednik Jugoslavije Dobrica Ćosić, prvi predsjednik SRJ, izabran u junu 1992. Ta smjena izazvala revolt nekoliko hiljada Beograđana ispred zgrade Skupštine. Pod optužbom da su izazvali nerede, u kojima je poginuo jedan policajac, a više ljudi povrijeđeno, uhapšeni su lider Srpskog pokreta obnove Vuk Drašković i njegova supruga Danica. Pušteni 9. jula abolicijom predsjednika Srbije Slobodana Miloševića.

1996. – Ukrajina, odlukom predsjednika Leonida Kuchme i nacionalnog parlamenta, postala zemlja bez nuklearnog oružja, prebacivši posljednje rakete s nuklearnim glavama u Rusiju.

1998. – Na snagu stupila odluka međunarodnog predstavnika u BiH Carlosa Westendorpa o zajedničkim tablicama i saobraćajnim dozvolama, prema kojoj teritoriju Bosne i Hercegovine neće moći da pređu vozila koja nemaju nove tablice i vozači bez novih saobraćajnih dozvola.

2000. – Haški tribunal za zločine počinjene u Ruandi 1994. osudio Georgesa Ruggiu, belgijskog novinara, na 12 godina zatvora jer je podsticao zločine u svojim radioemisijama.

2001 – Nepalski prijestolonaslednik princ Dipendra ubio je u palati u Katmanduu svoje roditelje, kralja Birendru i kraljicu Ajsvaraju i još šest članova porodice, a potom izvršio samoubistvo. Državna komisija saopštila da je princ bio pod utjecajem alkohola i droge.

2003. – Ruski predsjednik Vladimir Putin i američki predsjednik George Bush potpisali u Sankt Peterburgu formalna dokumenta kojima se stavlja na snagu Sporazum o strateškom smanjenju oružja, prema kojem dvije države do 2012. godine treba da smanje broj nuklearnih bojevih glava sa 2.200 na 1.700.

2008. – U Parizu u 71. godini umro Yves Saint Laurent, francuski kralj mode. Ova kulturološka ikona 20. vijeka revolucionirala je žensku modu. Izgradio je carstvo odjeće, parfema i modnih dodataka.

2015. – Britanska kompanija British American Tobacco preuzela za 550 miliona eura tvornicu duhana Rovinj iz Hrvatske.

2016. – Otvoren je najduži tunel na svijetu, Gotardski bazni tunel u Švicarskoj dugačak 57.09 km.

2017. – Američki predsjednik Donald Trump objavio je da se SAD povlače iz Pariskog sporazuma postignutog decembra 2015, koji su potpisale 194 države, od kojih 118 ratifikovale i koji se bavi globalnim zagrijavanjem, jednim od najvećih problema savremenog svijeta.

Posted by on 2024-06-01. Filed under Magazin, Na današnji dan. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can skip to the end and leave a response. Pinging is currently not allowed.

You must be logged in to post a comment Login