11.06. – Dogodilo se na današnji dan – Osvojena i spaljena Troja. Richard Strauss, njemački kompozitor i dirigent. Ruski istraživač Gerasim Izmailov otkriva Aljasku

1184. p.n.e. – Trojanski rat: prema Eratostenovim proračunima, Troja osvojena i spaljena.

1509. – Engleski kralj Henry VIII vjenčao se s prvom od šest žena Katarinom Aragonskom. Kasnije, zbog odbijanja pape da poništi taj brak, kralj je raskinuo sa Vatikanom i 1534. osnovao Anglikansku crkvu.

1525. – Knez Krsto Frankopan sa 6 000 vojnika oslobodio grad Jajce od osmanlijske  opsade i opskrbio ga hranom i oružjem. Taj njegov junački podvig odjeknuo je u Europi.

1788. – Ruski istraživač Gerasim Izmailov otkriva Aljasku.  Osnivač je prve ruske kolonije na Aljaski, te je detaljno je kartografisao Aleutske  otoke.

1837. – Pobuna na Broad Streetu u Bostonu: etnički sukobi engleskih i irskih doseljenika u SAD-u.

1859. – Umro austrijski državnik princ Klemens Metternich, najuticajnija ličnost u Evropi tokom gotovo 40 godina, koliko je bio šef diplomatije (1809 – 1821) i kancelar Austrije (1821 – 1848). Smatra se oličenjem apsolutizma. Sa ruskim carem Aleksandrom I osnovao je Svetu alijansu, čiji je osnovni cilj bio gušenje nacionalnih pokreta u Evropi.

1864. – U Münchenu je rođen Richard Strauss (1864.- 1949.) njemački kompozitor i dirigent kojem pripada bitno mjesto u razvoju muzike početkom 20. vijeka.

1871. – Rođen je hrvatski političar Stjepan Radić.

1880. – Rođena je američka pacifistkinja Jeannette Rankin, prva žena koja je postala članica Kongresa SAD. Kao ubijeđena antimilitaristkinja, u američkom parlamentu jedina je glasala protiv objave rata Japanu poslije bombardovanja Perl Harbura 1941.

1891. – Velika Britanija i Portugal potpisali konvenciju o podjeli interesnih sfera sjeverno i južno od rijeke Zambezi u Africi, kojom je Njasalend (sadašnji Malavi) postao britanski protektorat.

1895. – Rođen sovjetski državnik ruskog porijekla Mihail Aleksandrovič Bulganjin, premijer SSSR od 1955. do 1958, učesnik Oktobarske revolucije. Boljševicima se priključio 1917. uoči revolucije i do 1922. je radio u ČEKI, tajnoj političkoj policiji. Član Centralnog komiteta Komunističke partije SSSR postao je 1934, na početku staljinističkih čistki, a Politbiroa 1948. Tokom Drugog svjetskog rata bio je u vojnim savjetima Zapadnog, Drugog pribaltičkog i Prvog bjeloruskog fronta, potom zamjenik ministra odbrane, a poslije rata ministar oružanih snaga i zamjenik premijera, prije nego što je postao šef vlade.

1901. – Novi Zeland anektirao Cookovo otočje.

1903. – U Beogradu su u puču ubijeni kralj Aleksandar Obrenović i njegova supruga Draga. Na njegovo mjesto je poslije izabran Petar Karađorđević.

1918. – Italijanski borbeni čamci u Prvom svjetskom ratu u Jadranskom moru, oko 70 kilometara sjeverozapadno od Zadra, potopili veliki austrougarski bojni brod “Szent István”.

1936. – U Moskvi je saopšteno da je uhapšeno, osuđeno na tajnom suđenju i potom pogubljeno osam visokih sovjetskih vojnih rukovodilaca, uključujući ruskog maršala i vojnog teoretičara Mihaila Tuhačevskog, što je označilo početak masovne čistke i fizičkih likvidacija u Crvenoj armiji. Tuhačevski je bio jedan od najistaknutijih komandanata Crvene armije tokom građanskog rata poslije Oktobarske revolucije. Kao komandant Zapadnog fronta 1920. je u ratu protiv Poljske dopro do Varšave, 1922. je postao načelnik Vojne akademije, 1925. član Revolucionarnog vojnog savjeta SSSR, a 1931. zamjenik predsjednika tog tijela i zamjenik ministra odbrane. Djela: “Rat klasa”, “Pitanja savremene strategije”.

1942. – Stupio je na snagu sporazum vlada SSSR i SAD u Drugom svjetskom ratu o principima uzajamne pomoći i vođenju rata protiv fašističkih Sila osovine, poznat kao Sporazum o zajmu i najmu. SAD su se obavezale da snabdijevaju SSSR, koji će sarađivati u odbrani SAD i dostavljati materijale i informacije. Dogovorene su i koordinisane akcije radi povećanja proizvodnje, razmjene i potrošnje i uklanjanja trgovinskih i carinskih barijera.

1949. – Ubijen je albanski revolucionar i rukovodilac Koçi Xoxe, odmah poslije izricanja smrtne presude na montiranom tajnom procesu. Prethodno je smijenjen sa svih položaja i uhapšen zato što se nije složio sa rezolucijom Informiroa 1948, jer je bio protiv staljinističke metode osude i izolacije Jugoslavije. U zatvoru je mučen da bi priznao izmišljenu krivicu i odrekao se stava da je politika Moskve prema Beogradu pogrešna. Bio je 1941. glavni inicijator osnivanja Komunističke partije Albanije i njen organizacioni sekretar, organizator ustanka u Albaniji u Drugom svjetskom ratu protiv fašističkih okupatora i član Vrhovnog štaba Narodnooslobodilačke vojske Albanije. Od 1945. bio je potpredsjednik vlade i ministar unutrašnjih poslova, a 1946. je postao predsjednik Demokratskog fronta Albanije. Zauzimao se za blisku saradnju Albanije i Jugoslavije.

1962. – Frank Morris, John Anglin i Clarence Anglin postali jedini zatvorenici koji su uspješno pobjegli iz zatvora na Otoku Alcatraz.

1970. – Posljednji američki vojnik je napustio vazduhoplovnu bazu “Vilus” u Libiji, na zahtjev pukovnika Moamera el Gadafija, koji je 1. septembra 1969. oborio režim kralja Idriza Prvog.

1970. – Poslije sedmodnevnih okršaja u Jordanu, kralj Husein i palestinski gerilci potpisali su sporazum o primirju.

1979. – Umro američki filmski glumac John Wayne, zvijezda vestern-filmova “Poštanska kočija”, “Alamo”, “Rio Bravo”. Sa preko stotinu snimljenih filmova ubraja se među najplodnije filmske stvaraoc te je tokom gotovo pedeset godina rada ostvario je nekoliko historijskih uloga.

1984. – Umro je italijanski političar Enrico Berlinguer, generalni sekretar Komunističke partije Italije od 1972. do smrti, jedan od najistaknutijih pobornika “evrokomunizma” i tvorac strategija “istorijskog kompromisa” i “demokratske alternative”. U ranoj mladosti je postao komunista i 1944. je uhapšen kao sekretar komunističke omladine u rodnom Sasariju na Sardiniji. U Centralni komitet partije je ušao 1945, član Politbiroa je postao 1959, a zamjenik generalnog sekretara 1969. Kao lider partije potpuno je suzbio sovjetski uticaj u najvećoj komunističkoj partiji na Zapadu.

1987. – Margaret Thatcher izabrana treći put za premijerku Velike Britanije.

1990. – Umro je historičar Vaso Čubrilović, učesnik atentata na austrugarskog prestolonasljednika Franca Ferdinanda 1914. u Sarajevu, profesor Beogradskog univerziteta. Kao učenik je pristupio nacionalno-revolucionarnoj organizaciji “Mlada Bosna”, a kao najmlađi učesnik Sarajevskog atentata osuđen je na 16 godina robije i do sloma Austro-Ugarske u Prvom svjetskom ratu bio je u zatvoru. U Drugom svjetskom ratu bio je zatvoren u logor na Banjici. Studirao je filozofiju na Beogradskom univerzitetu, gdje je doktorirao 1927. Između dva svjetska rata pripadao je progresivnom krilu Zemljoradničke stranke, a poslije Drugog svjetskog rata bio je direktor Balkanološkog instituta i ministar u vladi Jugoslavije. Autor je oko 70 istorijskih knjiga i studija.

1999. – Početak razmještanja mirovnih snaga na Kosovu doveo je do velike napetosti kada je ruski bataljon neočekivano prešao iz BiH na teritoriju SRJ tokom prijepodneva i uvečer prispio na Kosovo kao prva jedinica iz sastava međunarodnih snaga. Rusi su potom zaposjeli aerodrom Slatina kod Prištine.

2001. – U SAD nad rasistom Timothyem McVeighem izvršena smrtna kazna, na koju je osuđen zbog postavljanja bombe 1995. u zgradi državnih institucija u Oklahoma Sitiju, kada je poginulo 168 osoba.

2004. – Vlada Republike Srpske prihvatila završni izvještaj Komisije za istraživanje događaja na području Srebrenice od 10. do 19. jula 1995. godine, u kojem se navodi da je u Srebrenici likvidirano više hiljada Bošnjaka na način koji predstavlja teška kršenja međunarodnog humanitarnog prava.

2008. – Haški optuženik Stojan Župljanin uhapšen u okolini Beograda.

2008. – Umro je bivši vijetnamski premijer Võ Văn Kiệt, veliki reformator zemlje tokom devedesetih godina 20. vijeka.

2011. – U Splitu je održana prva manifestacija “Split Pride”.

Posted by on 2024-06-10. Filed under Magazin, Na današnji dan. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can skip to the end and leave a response. Pinging is currently not allowed.

You must be logged in to post a comment Login