16.05. – Dogodilo se na današnji dan – Parlament Islanda okončao ugovor s Kraljevinom Danskom i proglasio nezavisnost. Umro je Alija Sirotanović, udarnik i rudar-rekorder iz Breze

1532. – Španski osvajač Francisco Pizarro s malom grupom vojnika iskrcao se na sjevernu obalu Perua. Godinu dana kasnije osvojio je tu zemlju i surovo ugušio pobunu Inka.

1703. – Umro je francuski pisac Charles Perrault, autor čuvene zbirke bajki “Vilinske priče”, u kojoj su djeci širom svijeta poznate bajke “Mačak u čizmama”, “Crvenkapa” i “Uspavana ljepotica”. Ostala djela: “Vijek Luja Velikog”, “Poređenja starih i modernih”.

1836. – Američki književnik Edgar Allan Poe vjenčao se s trinaestogodišnjom rođakinjom Virginijom Clemm.

1881. – U okolini Berlina pušten u saobraćaj prvi električni tramvaj.

1898. – Rođena je pjesnikinja Desanka Maksimović, čija se topla, senzibilna, neposredna i muzikalna poezija odlikuje rodoljubljem i humanošću. Završila je Filozofski fakultet u Beogradu i bila profesorica u Obrenovcu, Dubrovniku i Beogradu. Djela: zbirke pjesama “Pesme”, “Zeleni vitez”, “Pesnik i zavičaj”, “Otadžbino, tu sam”, “Miris zemlje”, “Tražim pomilovanje”, “Nemam više vremena”, “Pesme iz Norveške”, “Letopis Perunovih potomaka”, “Ničija zemlja”, “Slovo o ljubavi”, priče “Ludilo srca”, romani “Otvoren prozor”, “Ne zaboraviti”, roman za djecu “Pradevojčica”, zbirka bajki i proze u stihu “Oraščići palčići”, putopis “Snimci iz Švajcarske”.

1905. – U Grand Islandu rođen jedan od najpoznatijih američkih glumaca Henry Fonda. Američki filmski institut ga je 1999. proglasio šestom najvećom muškom filmskom zvijezdom svih vremena.

1916. – Potpisan Sporazum Sykes-Picot, tajni dogovor između vlada Velike Britanije i Francuske o podjeli kolonijalnih interesa na Bliskom istoku.

1929. – Održana je prva dodjela Oscara u Hollywoodu.

1941. – Parlament Islanda okončao ugovor s Kraljevinom Danskom i proglasio nezavisnost, koja je potvrđena plebiscitom 24. maja 1944, na osnovu kojeg je Island proglašen republikom.

1953. – U gradu Drogheda u Irskoj rođen glumac Pierce Brosnan. Poznat po ulozi britanskog tajnog agenta Jamesa Bonda.

1960. – Nikita Hruščov zahtijevao je ispriku američkog predsjednika Dwighta Eisenhowera zbog prelijetanja špijunskog aviona nad SSSR-om.

1961. – General Park Chung-hee izvršio vojni udar u Južnoj Koreji i potom je vladao tom azijskom zemljom do 1979. godine, kada ga je ubio šef njegove bezbjednosti. Vojna hunta je odmah po preuzimanju vlasti zabranila rad sindikata i političkih partija.

1966. – Objavljen album “Blonde on Blonde” Boba Dylana, prvi dvostruki album u historiji.

1969. – Sovjetski svemirski brod “Venera 5” spustio na Veneru i počeo da šalje podatke o toj planeti.

1972. – Poslije osam godina izgradnje u rad pušten hidroenergetski i plovidbeni sistem “Đerdap”, zajednički graditeljski poduhvat Jugoslavije i Rumunije. Sistem je koštao oko 400 miliona dolara, a elektroprivrede dviju zemalja su dobile 5,6 milijardi kilovat-sati struje godišnje.

1974. – Josip Broz Tito reizabran je za predsjednika Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije.

1984. – Umro američki pisac Irwin Shaw, čija se proza odlikuje snažnom dramatičnošću, društvenom sviješću i živim dijalogom. Borio se u Drugom svjetskom ratu kao američki vojnik u Evropi i Africi. Djela: romani “Mladi lavovi”, “Lusi Kraun”, “Dvije sedmice u drugom gradu”, “Glasovi ljetnjeg dana”, “Prosjak i lopov”, “Bogataš i siromah”, “Hljeb na vodama”, “Veče u Vizantiji”, “Vrh brda”, zbirke pripovijedaka “Mornar sa Bremena”, “Dobrodošli u grad”, “Mješovito društvo”, “Ljubav u mračnoj ulici”, “Pet decenija”, “Bog je bio ovdje, ali je otišao ranije”, “Šaputanja u Bedlamu”, drame “Sahraniti mrtve”, “Opsada”, “Ljubazni ljudi”, “Povlačenje u zadovoljstvo”, “Sinovi i vojnici”, “Ubica”, putopis “U društvu delfina”.

1984. – Umro američki pisac Irwin Shaw. Proslavio se romanom “Mladi lavovi” (1949).

1989. – Sovjetski predsjednik Mihail Gorbačov i kineski lider Deng Hsijaoping sreli se u Pekingu na Prvom kinesko-sovjetskom samitu, čime je i formalno, nakon 30 godina, prekinut tihi hladni rat između ove dvije najveće tadašnje komunističke države.

1990. – Umro je Alija Sirotanović, udarnik i rudar-rekorder iz Breze. Istakao se kada je sa svojih osam komorata u roku od osam sati iskopao 152 tone uglja. Time je 24. jula 1949. oboren dotadašnji svjetski rekord Rusa Alekseja Stahanova od 50 tona.

1992. – Aktiviranjem minsko-eksplozivnih sredstava prilikom povlačenja JNA uništila bihaćki aerodrom Željava, koji je bio najveći vojni podzemni aerodrom za avione u Evropi i nekadašnja baza JNA.  Miniranjem objekata aerodroma i uzletno-sletnih staza aerodrom je u potpunosti stavljen van upotrebe. Najveći dio devastacije je uslijedio u posljednjih nekoliko godina, jer je objekat na meti sakupljačima sekundarnih sirovina.

1997. – Zairski predsjednik Mobutu Sese Seko napustio Kinšasu, na kojoj su nezadrživo nadirali pobunjenici, okončavši tako 32-godišnju autokratsku vladavinu.

2005. – Usvajanjem zakona u kuvajtskom parlamentu, poslije više od 40 godina, žene su dobile pravo glasa i pravo učešća na izborima.

2007. – Nicolas Sarkozy je zvanično postao predsjednik Francuske, poslije Jacquesa Chiraca.

Posted by on 2024-05-16. Filed under Magazin, Na današnji dan. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can skip to the end and leave a response. Pinging is currently not allowed.

You must be logged in to post a comment Login