26.03. – Dogodilo se na današnji dan – Umro je njemački kompozitor Ludwig van Beethoven, jedan od najvećih u istoriji muzike, koju je usavršio novim sredstvima, obogatio i produbio, dovodeći do vrhunca klasičnu sonatnu formu.

1707. – Prema Zakonu o Uniji, Engleska i Škotska su se ujedinile u Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije.

1827. – Umro je njemački kompozitor Ludwig van Beethoven, jedan od najvećih u istoriji muzike, koju je usavršio novim sredstvima, obogatio i produbio, dovodeći do vrhunca klasičnu sonatnu formu. Univerzalnost njegovog genija ogleda se u poetskom i duboko proživljenom slikanju prirode, neposrednom izražavanju lirskih i ljubavnih osjećanja, potresnom i dramatskom crtanju životnog puta heroja. Njegovo svaralaštvo je ujedinilo zreli klasični stil i nagovijestilo romantizam. Djela: devet simfonija, opera “Fidelio”, klavirske sonate, sonate za violinu i klavir, gudački kvarteti, uvertire, pet koncerata za klavir i orkestar, “Koncert za violinu i orkestar u de-duru”, ciklus pjesama “Dalekoj dragoj”, mise, solo pjesme, kamerna muzika.

1871. – Službeno je uspostavljena Pariška komuna.

1874. – Rođen Robert Frost, najpopularniji američki pjesnik 20. vijeka. Nagrađen je 4 puta Pulitzerovom nagradom. U Londonu mu je objavljena prva zbirka, Dječakova oporuka, koja ga je odmah proslavila. Godinu dana kasnije objavio je zbirku Sjeverno od Bostona. Njegov je rad povoljno ocijenila kritika s obje strane Atlantika te su mu pjesme napokon objavljene i u SAD. Od tada pa do kraja života, Frost je bio izuzetno cijenjen a istodobno i omiljen pjesnik, kako među kritičarima, tako i među čitateljima. Nagrađivan je brojnim uglednim priznanjima i počastima kao rijetko koji pjesnik.

1979. – Predsjednik Egipta Anwar el-Sadat i premijer Izraela Menachem Begin potpisali u Washingtonu mirovni ugovor poslije dugotrajnih razgovora u Camp Davidu uz posredovanje Jimmyja Cartera. To je bio prvi mirovni sporazum jevrejske države i jedne arapske zemlje.

1892. – Umro je američki pisac Walt Whitman, pjesnik slobode i demokratije. Bio je štamparski radnik, drvodjelja i učitelj. Osnovu njegovih pjesama, napisanih u nekonvencionalnoj formi slobodnog stiha, čini ljubav prema čovjeku. Snažno je utjecao na modernu liriku, posebno najvažnijom zbirkom pjesama “Vlati trave”.

1893. – Rođen je italijanski političar Palmiro Togliatti, jedan od osnivača Komunističke partije Italije 1921. i njen generalni sekretar od 1927. do 1964, koji je razradio koncepciju “italijanskog puta u socijalizam”. S Antoniom Gramscijem, prethodnikom na funkciji generalnog sekretara, osnovao je 1919. radnički list “Ordine nuovo”, a kao predstavnik italijanskih komunista i sekretar Izvršnog komiteta Kominterne bio je jedan od rukovodilaca republikanskih snaga u Španskom građanskom ratu od 1936. do 1939. U Drugom svjetskom ratu je, poslije povratka iz SSSR-a u zemlju u martu 1944. utemeljio politiku nacionalnog jedinstva u borbi protiv fašizma i u poslijeratnoj izgradnji zemlje. Koncepcijom “italijanskog puta u socijalizam” radikalno je raskinuo sa staljinističkom verzijom socijalizma i odlučujuće doprinio kasnijoj potpunoj samostalnosti partije od Moskve. Djela: zbirka govora i članaka “Discorsi alla Constituente”, esej “Il Partito comunista italiano”.

1896. – Rođen Rudolf Dassler, njemački osnivač uspješne marke sportske odjeće i obuće Puma. Njegov mlađi brat Adolf (Adi) je osnovao Adidas.

1914. – Rođen je američki pisac Tennessee Williams, koji je slikao svijet ljudske izjalovljenosti u kojem seks i nasilje narušavaju atmosferu romantične harmonije. Često je napadan zbog sklonosti ka šokantnom i senzacionalnom. Djela: drame “Staklena menažerija”, “Tramvaj nazvan želja”, “Mačka na usijanom limenom krovu”, “Tetovirana ruža”, “Nježna ptica mladosti”, “Ljeto i dim”, “Noć iguane”, “Camino real “, “Vieuh Carre”, “Odjeća za ljetnji hotel”, “Ne o slavujima”, romani “Rimsko proljeće gospođe Ston”, “Moize i svijet razuma”, zbirke priča “Jedna ruka”, “Tvrda šećerlema”, zbirka pjesama “U zimu”.

1945. – Umro je engleski državnik David Lloyd George, vođa laburista, nekoliko puta premijer Velike Britanije, koji je zemlju predvodio do pobjede u Prvom svjetskom ratu. Ograničio je 1911. vlast Gornjeg doma parlamenta, a od 1906. do 1911. utemeljio je radničko zakonodavstvo: osmosatni rad za teže poslove, penzija, pomoć u slučaju bolesti, povrede na radu i nezaposlenosti. Odlučno je branio interese britanske imperije i tražio jače vojno angažovanje u Prvom svjetskom ratu, uključujući otvaranje savezničkog fronta na Balkanu (Dardanelska ekspedicija, Solunski front). Bio je jedan od glavnih učesnika mirovne konferencije u Versaju. Napisao je memoare “Dvadeset pet godina”, u kojima je obuhvatio period od 1892. do 1916.

1942. – Rođena Erica Jong, američka književnica pravog imena Erica Mann, prozvana “ženskim Henryjem Millerom” zbog načina na koji opisuje žensku seksualnost. Njezin najpoznatiji roman je “Strah od letenja” iz 1973. godine.

1944. – Rođena Diana Ross, američka soul, R&B i pop pjevačica, te glumica, nekada prvi vokal skupine The Supremes koji su zbog njene iznimne popularnosti promijenili ime u Diana Ross and the Supremes.

1945. – Poslije teških borbi američke trupe su u Drugom svjetskom ratu osvojile su malo pacifičko ostrvo Iwo Jima, strateški važno za bombarderske napade na Japan. Japanska posada od 23.000 ljudi, izginula je gotovo do posljednjeg, izbacila je iz stroja 27.000 Amerikanaca, od kojih je 6.821 poginuo.

1953. – Američki mikrobiolog Jonas Edward Salk objavio je pronalazak vakcine protiv dječije paralize.

1971. – Šeik Mudžibur Rahman proglasio je Istočni Pakistan nezavisnom državom Bangladeš.

1975. –  Na snagu stupila Konvencija o biološkom oružju. To je bio prvi multilateralni dogovor o razoružanju kojim je zabranjena proizvodnja cijele kategorije oružja. Konvencija je nastala kao produkt višegodišnjeg truda međunarodne zajednice da se uspostavi novi instrument provedbe Ženevske konvencije iz 1925. godine.

1979. – Na ceremoniji u Washingtonu Izrael i Egipat potpisima izraelskog premijera Menahema Begina i egipatskog predsjednika Anvara el Sadata zaključili su mirovni ugovor, prvi između jevrejske države i neke arapske zemlje.

1984. – Samoubistvo je izvršio južnoslavenski književnik Branko Ćopić, nadahnut pripovjedač, tvorac zanimljivih i upečatljivih likova i događaja, koji je pisao svježim, sočnim i slikovitim jezikom. Diplomirao je na Filozofskom fakultetu u Beogradu, a u Narodnooslobodilačkom ratu je učestvovao od samoga početka. Počeo je da piše kao đak učiteljske škole i prije Drugog svjetskog rata je objavio zbirke pripovjedaka “Pod Grmečom”, “Borci i bjegunci” i “Planinci”. Njegova prozna djela su prožeta lirikom, živopisnim realističkim slikanjem života na selu, poznavanjem mentaliteta i psihologije ljudi zavičajnog Grmeča i Podgrmečja, vedrinom i vitalnošću duha. Napisao je veći broj knjiga za djecu: “Bojna lira pionira”, “Put u vedrinu”, priče “U svijetu leptirova i medvjeda”, “Bosonogo djetinjstvo”, zbirke pjesama “Ognjeno rađanje domovine”, “Ratnikovo proljeće”. Posljednjom zbirkom pripovjedaka “Bašta sljezove boje”, za koju je dobio Njegoševu nagradu, vedri, čak vjetropirasti Ćopić, kako su ga mnogi doživljavali, predstavio se kao pisac izuzetne misaonosti i stila, ali i kao razočarani čovjek obuzet melahnolijom i sumornim slutnjama, pišući u uvodu knjige o strepnji od “crnih konjanika” – ubica španskog pjesnika Federika Garsije Lorke i svog prijatelja iz mladosti – pisca Zije Dizdarevića. Ostala djela: romani “Prolom”, “Gluvi barut”, “Ne tuguj, bronzana stražo”, “Osma ofanziva”, zbirke pripovjedaka “Rosa na bajonetima”, “Surova

škola”, “Doživljaji Nikoletine Bursaća”.

1992. – Bivši šampion boksa u teškoj kategoriji Michael Tyson osuđen na šest godina zatvora zbog silovanja.

1993. – Umro je srpski pozorišni i filmski glumac Taško Načić, majstor komedije i groteske. Proslavio se u matičnom pozorištu “Atelje 212” sjajnim ulogama u “Kralju Ibiju”, “Radovanu Trećem”, “Čudu u Šarganu”, “Kafanici, sudnici, ludnici” i u mnogim filmovima, među kojima je najzapaženija bila rola u “Davitelju protiv davitelja”.

1993. – Vijeće sigurnosti Ujedinjenih nacija izglasalo slanje 30.000 vojnika u Somaliju. To je bila dotad najveća i najskuplja mirovna operacija UN-a.

1995. – Na snagu stupio Schengenski sporazum prema kojemu se državljani država u Europskoj uniji mogu slobodno kretati po drugim članicama unije bez pasoša i lične karte. Do danas su taj sporazum prihvatile 24 zemlje članice Europske unije, kao i 4 zemlje članice EFTA-e.

2000. – Vladimir Putin je izabran za novog predsjednika Ruske Federacije.

2001. – Vijeće sigurnosti UN-a usvojilo rezoluciju o slanju međunarodnih posmatrača radi zaštite civila na području Zapadne obale i Gaze.

2002. – Tribunal u Hagu podigao optužnicu protiv bivšeg načelnika sigurnosti u Glavnom štabu Vojske Republike Srpske Ljubiše Beare, za genocid i druge zločine u Srebrenici, u julu 1995.

2004. – Ustavni Sud BiH donio presudu, s kojom se zabranjuje naziv općina sa prefiksomSrpski“, kao npr. “Srpsko Sarajevo”, “Srpski Drvar”, “Srpski Brod”…

2016. – Umro Marinko Madžgalj, srbijanski glumac, pjevač i televizijski voditelj crnogorskog porijekla. Svoju popularnost je stekao u seriji “Crni Gruja”, a bio je i član glazbenog dvojca “Flamingosi” zajedno s Ognjenom Amidžićem, s kojim je vodio i zabavnu emisiju “Ćao, Darvine”.

Posted by on 2024-03-26. Filed under Magazin, Na današnji dan. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can skip to the end and leave a response. Pinging is currently not allowed.

You must be logged in to post a comment Login