Home » Archives by category » Magazin (Page 2)

14.05. – Dogodilo se na današnji dan – Rođen je velški filantrop Robert Owen, socijalista utopista i socijalni reformator. Umrla Emma Goldman, politička aktivistica, poznata kao jedna od prvih predstavnica anarho-komunizma i feminizma.

1771. – Rođen je velški filantrop Robert Owen, socijalista utopista i socijalni reformator, industrijalac koji je sve bogatstvo utrošio pokušavajući da ostvari projekte socijalnih reformi. Njega i njegove pristalice savremenici su nazivali “socijalistima” i tako je taj izraz ušao u upotrebu. Prve ogledne zajednice stvorio je u New Lanarku u Škotskoj i u tim kooperativama […]

Read More

13.05. – Dogodilo se na današnji dan – Bosnu i Hercegovinu zadesile katastrofalne poplave

1497. – Papa Aleksandar VI izopćio je vladara Firence i reformatora Girolama Savonarolu, koji je spaljen godinu dana kasnije. 1607. – Engleski trgovci osnovali Jamestown, prvo stalno englesko naselje u Sjevernoj Americi. 1619. – Po nalogu princa Morisa od Nasaua, pod optužbom za religioznu subverziju pogubljen je holandski državnik Johan fan Oldenbarnevelt, osnivač moderne holandske države. 1717. […]

Read More

12.05. -Dogodilo se na današnji dan – Rođen čileanski pjesnik Pablo Neruda. Umro je češki kompozitor, dirigent i pijanista Bedřich Smetana. Zvanično ukinuta sovjetska blokada Zapadnog Berlina.

1743. – Marija Terezija okrunjena kao kraljica Češke. 1607. – Engleski avanturista James Smith osnovao je prvo englesko naselje na tlu Sjeverne Amerike, koje je kasnije po njemu dobilo ime Jamestown. 1820. – Rođena je engleska medicinska sestra Florence Nightingale, osnivačica profesije medicinskih sestara, čiji se rođendan obilježava kao Međunarodni dan medicinskih sestara. U Krimskom ratu […]

Read More

11.05. – Dogodilo se na današnji dan – Rođen je španski nadrealistički slikar Salvador Dali, jedan od najvećih slikara 20. vijeka. Umro jedan od najvećih muzičara 20. vijeka, reggae autor i pjevač Bob Marley.

330. – Posvećen novi glavni grad Rimskog carstva – Konstantinopol, po svom utemeljitelju, caru Konstantinu, a kao novi Rim, ili drugi Rim; kasnije Carigrad, danas Istanbul u Turskoj. 1812. – Britanskog premijera Spencera Percevala ubio je John Bellingham na putu do Vestminsterske palače. To je do sada jedini uspješni atentat na jednog britanskog premijera. 1824. – Britanske […]

Read More

10.05. – Dogodilo se na današnji dan – U Berlinu, ispred Reichstaga, nacisti su spalili više od 25.000 knjiga (Marxa, Brechta, Freuda, Einsteina…), najavljujući na taj način “novo razdoblje u istoriji njemačke kulture”

1497. – Talijanski moreplovac Amerigo Vespucci krenuo je na prvo putovanje u Novi svijet, koji će dobiti njegovo ime. 1503. – Na svom četvrtom putovanju Kolumbo je pristao na Kajmanska ostrva i dao im ime Las Tortugas (kornjače) zato što je naišao na brojne morske kornjače na ovim karipskim ostrvima. 1655. – Britanci su od Španije preuzeli Jamajku […]

Read More

09.05. – Dogodilo se na današnji dan – U Berlinu potpisana bezuvjetna predaja nacističke Njemačke, čime je Drugi svjetski rat u Evropi okončan

1502. – Španski moreplovac Cristofor Colombo isplovio je iz španske luke Kadiz na četvrto i posljednje putovanje u Novi svijet. Colombo je umro 1506. u Španiji uvjeren da je na svojim putovanjima stigao u Aziju. 1788. – Britanski parlament je ukinuo trgovinu robljem. 1800. – Rođen je John Brown, borac za ukidanje ropstva u SAD. Izvršio je […]

Read More

08.05. – Dogodilo se na današnji dan – U Beogradu je sahranjen predsjednik SFRJ Josip Broz Tito. Sahrani su prisustvovali najviši predstavnici više od 120 zemalja. Narodnooslobodilačka vojska oslobodila je Zagreb od nacifašističke okupacije i označila kraj NDH.

1429. – Pobjedom francuske vojske nad Englezima završena opsada Orleansa u Stogodišnjem ratu. 1794. – U Parizu je po nalogu Revolucionarnog suda giljotinom pogubljen francuski hemičar Antoine Lavoisier, osnivač moderne hemije. Formulisao je zakon o neuništivosti materije i otkrio proces oksidacije. 1828. – U Švicarskoj je rođen Henry Dunant, osnivač Crvenog krsta/križa (1863.) i dobitnik […]

Read More

07.05. – Dogodilo se na današnji dan – Nekoliko hiljada nacionalista spriječilo postavljanje kamena temeljca za obnovu džamije Ferhadija u Banja Luci. Francuski garnizon u Dien Bien Phuu u Vijetnamu pao u ruke vijetnamske vojske

1663. – U Londonu otvoreno prvo pozorište pod pokroviteljstvom kralja Charlesa II. 1682. – Umro ruski car Fjodor III Aleksejevič Romanov, a na prijestolje je došao Petar I (Petar Veliki).1833. – Rođen je njemački kompozitor Johannes Brahms, istaknuti kasni romantičar. Dosljedno je njegovao klasičnu muzičku ravnotežu i kao pobornik oživljavanja oblika klasične i pretklasične muzike […]

Read More

06.05. – Dogodilo se na današnji dan – Rođeni: vođa francuske revolucije Maximilien Robespierre, austrijski psihijatar i osnivač psihoanalize Sigmund Freud, američki istraživač koji je predvodio ekspediciju na Sjeverni pol Robert Edwin Peary, američki filmski glumac, režiser, producent i dobitnik Oskara za životno djelo Orson Welles.

1758. –  Rođen je jedan od vođa francuske revolucije Maximilien Robespierre, vođa jakobinaca i začetnik revolucionarnog terora. 1856. –  Rođen je austrijski psihijatar Sigmund Freud, osnivač psihoanalize. 1856. –  Rođen je američki istraživač Robert Edwin Peary koji je vodio je prvu ekspediciju koja je 1909. stigla na Sjeverni pol. 1861. –  Rođen je indijski pisac […]

Read More

05.05. – Dogodilo se na današnji dan – U Bonu su počeli razgovori o ujedinjenju Njemačke. Umro francuski car Napoleon I Bonaparte, jedan od najvećih vojskovođa u historiji

1260. – Kublaj-kan zavladaao je Mongolskim Carstvom. 1570. – Otomansko carstvo objavilo rat Veneciji zato što je odbila da mu preda mediteransko ostrvo Kipar. 1813. – Rođen je danski filozof, teolog i književnik Søren Kierkegaard, začetnik filozofije egzistencijalizma (“Ili-ili: fragmenti života”, “Pojam strepnje”, “Bolest na smrt”, “Stadijumi na životnom putu”, “Filozofske mrvice”). 1821. – Na ostrvu Sveta […]

Read More