Home » Archives by category » Magazin (Page 3)

24. 10. – Dogodilo se na današnji dan – Započela gradnja Starog mosta u Mostaru. Eugen Savojski spalio Sarajevo. Sovjetska vojska ulazi u Mađarsku dan pošto je u Budimpešti izbila oružana pobuna. Umrla Rosa Parks, afro-američka aktivistica za ljudska prava.

51. – Rođen je rimski car Domicijan. 69. – Druga bitka kod Bedrijakuma u kojoj pristaše rimskog vojskovođe Vespazijana odnose odlučujuću pobjedu nad pristašama cara Vitelija, okončavši tako period meteža poznat Godina četiri cara. 1273. – Moć dinastije Habsburg dostigla je europsku razinu na današnji dan, kad je po prvi put jedan pripadnik te obitelji […]

Read More

23.10. – Dogodilo se na današnji dan – Rođen brazilski fudbaler Edson Arantes do Nascimento Pele, koji se smatra najboljim igračem u historiji fudbala. Austrijski vojskovođa i državnik, princ Eugen Savojski spalio je Sarajevo.

42. p. n. e. – Samoubistvo je izvršio rimski političar Marko Junije Brut, jedan od vođa zavjere u kojoj je 44. prije nove ere ubijen Gaj Julije Cezar. Brut se ubio poslije poraza koji su republikanskoj vojsci u bici kod Filipa nanijele snage predvođene članovima Drugog trijumvirata Markom Antonijem i Cezarovim posinkom Gajem Julijem Cezarom […]

Read More

22.10. – Dogodilo se na današnji dan – Francuski književnik Jean Paul Sartre je dobio Nobelovu nagradu za književnost, koju odbija da primi iz moralnih razloga. Rođen mađarski kompozitor Franz Liszt

1773. – Kralj Tonga poklonio je engleskom istraživaču Jamesu Cooku gorostasnu kornjaču koja je u Londonu živjela do 1966. 1797. – Francuz André-Jacques Garnerin prvi je upotrijebio padobran, skočivši iz balona nad Parizom s visine od 680 metara. Njegovi rani eksperimenti su bili zasnovani na padobranima u obliku kišobrana. Tokom prve faze Napoleonovih ratova 1792-1797. zarobili cu […]

Read More

21.10. – Dogodilo se na današnji dan – Rođen Alfred Bernhard Nobel, švedski hemičar, industrijalac, filantrop i pronalazač dinamita

1772. – Rođen je engleski pisac i mislilac Samuel Taylor Coleridge, jedan od najznačajnijih engleskih književnih kritičara i romantičarskih pjesnika. Kao mislilac je pod utjecajem njemačke idealističke filozofije zastupao spiritualno i religiozno tumačenje života, nasuprot engleskoj empirističkoj filozofiji. Djela: poeme “Kristobela”, “Kublaj Kan”, zbirka pjesama “Lirske balade” (s Williamom Wordsworthom), kritike “Predavanja” i dr. 1833. […]

Read More

20.10. – Dogodilo se na današnji dan – Jedinice Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije te Crvene armije u Drugom svjetskom ratu oslobodile su Beograd. Nikola Tesla počeo svoj uspon kada je na današnji dan prijavio i patentirao svoje prve pronalaske. Ubijen je Libijski predsjednik Muammar al-Gaddafi

1740. – Marija Terezija došla je na vlast nakon smrti oca cara Karla VI. Habsburškog. Okrunjena je četiri godine kasnije u Pragu, a za njenu vladavinu svojstvena su apsolutistička i centralistička nastojanja povezana s germanizacijom. Nastojala je pod pritiskom novoga doba spriječiti prekomjerno iskorištavanje kmetova, uvela je opću školsku obvezu, vodila četiri rata koja su […]

Read More

19.10. – Dogodilo se na današnji dan – Rođen je francuski hemičar i industrijalac Auguste Lumière, koji je s bratom Louisom napravio prvu filmsku kameru i osnovao u Lionu fabriku za izradu fotografskog materijala

202. pne. – Bitka kod Zame: Rimljani pod vodstvom Scipiona Afričkog porazili Kartažane pod vodstvom Hanibala kojemu je to bio jedini, ali odlučujući poraz. Ovom je bitkom završen drugi od tri Punska rata. 439. – Gejserih, kralj Vandala i Alana, osvaja Kartaginu, poslije Rima najveći grad zapadnog Mediterana. Ovaj događaj je kasnije u Vandalskoj kraljevini […]

Read More

18.10. – Dogodilo se na današnji dan – Rođen je američki kompozitor i pjevač, začetnik RnR-a Chuck Berry. Umro američki izumitelj Thomas Alva Edison koji je patentirao više od 1.000 izuma

1405. – Rođen Enea Silvio Pikolomini, papa Pije II od 1458. Pokušao da ujedini Evropu u krstaški pohod protiv Osmanlija. Njegovi historijski spisi sadrže vrijedne podatke o evropskim narodima, uključujući južnoslovenske. 1469. – Kraljica Isabela od Kastilje udala se za aragonskog kralja Fernanda II. Pod jednu krunu došle su gotovo sve španske kršćanske zemlje. 1685. – Francuski […]

Read More

17. 10. – Dogodilo se na današnji dan – U Stocu rođen bosanskohercegovački pjesnik Mehmedalija Mak Dizdar, jedan od najvećih bh. pjesnika. Njegovo pjesništvo objedinjuje utjecaje iz bosanske kršćanske kulture, islamske mistike i kulturnih ostataka srednjovjekovne Bosne – stećaka. Thomas Edison patentirao Optički fonograf (prvi film)

1697. – Završena izgradnja maglajske sahat-kule. 1760. – Rođen je Henri de Saint-Simon, francuski rani socijalistički teoretičar. Saint-Simon se u vrijeme Francuske revolucije odrekao plemićke titule. Smatrao je da tradicionalnu državu treba zamijeniti industrijskim društvom i da aristokrati, vojnici i birokrati treba da iščeznu i ustupe mjesto industrijalcima, radnicima i seljacima. Djela: “Industrijski sistem”, “Industrija […]

Read More

16. 10. – Dogodilo se na današnji dan – Rođeni Oscar Wilde, Günter Grass, Eugene Gladstone O’Neill, Enver Hoxha… Osmansko carstvo započelo Krimski rat. Karol Wojtyla izabran za papu

456. – Ricimer pobjeđuje u bitci rimskog cara Avita nakon čega postaje gospodar carstva. 1758. – Rođen je američki filolog i leksikograf Noah Webster, simbol leksikografske tradicije u SAD. Objavio je 1806. “Sažeti rječnik engleskog jezika”, a 1828. rječnik koji i sada nosi njegovo ime. Izuzetno obimne “potomke” Vebsterovih rječnika smatraju najboljim rječnicima savremenog engleskog […]

Read More

15.10. – Dogodilo se na današnji dan – Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine prvi se put u historiji plasirala na Svjetsko prvenstvo u nogometu. Francuski oficir Alfred Dreyfus uhapšen je zbog uhođenja, čime je počela Dreyfusova afera. Rođen Friedrich Nietzsche, njemački filozof, pjesnik i klasični filolog.

70. p.n.e. – Rođen je rimski pjesnik Vergilije. U junačkom epu “Enejida” (12 knjiga, 9.896 heksametara), pisanom 11 godina po ugledu na Homera, opisao je trojanskog junaka Eneju, koji je poslije dugih lutanja i borbi došao u Lacijum i postao rodonačelnik Rimljana. Ostala djela: “Pastirske pjesme” (ekloge, 900 heksametara), “Pjesme o poljoprivredi” (georgike, 2.000 heksametara). […]

Read More